MENU

Είναι η αλληγορία της ζωής. Οκτώ ποδοσφαιριστές στήθηκαν μπροστά στην κάμερα, χαιρέτησαν στρατιωτικά και αφιέρωσαν το γκολ στους στρατιώτες που πολεμούν στη Συρία. Ήταν μια στιγμή που απαθανατίστηκε από δεκάδες φωτογραφικούς φακούς. Κι αργότερα στα αποδυτήρια, η συνέχεια. Η ρέπλικα της πρώτης φωτογραφία, αυτή τη φορά από σύσσωμη την ομάδα: Όλους τους ποδοσφαιριστές, όλα τα μέλη του τεχνικού επιτελείου. Η μπάλα, πιο βαριά και ασήκωτη από ποτέ, είναι στα χέρια της UEFA.

Κι εδώ έρχεται η αλληγορία να κυνηγήσει την ευρωπαϊκή ομοσπονδία ποδοσφαίρου. Εκείνη που κυνηγάει – και καλώς – κάθε πολιτικό μήνυμα στις κερκίδες… Εκείνη που κυνηγάει – και καλώς – κάθε μεμονωμένη ή μη, ρατσιστική συμπεριφορά οπαδών... Εκείνη που απαγορεύει – και καλώς – με ειδικές διατάξεις κάθε πολιτικοποίηση του ποδοσφαίρου… Εκείνη, τι ακριβώς θα κάνει τώρα; Θα σταθεί προσοχή στο γράμμα του νόμου και θα τιμωρήσει μια ολόκληρη ομάδα ή θα χαιρετήσει στρατιωτικά τη νέα, πολιτικοποιημένη εποχή που θα αναγκαστεί να αποδεχτεί;

Λίγο παρελθόν πάντα προδικάζει το μέλλον.

No politica, το ανέκδοτο!

Η αλήθεια είναι ότι θα ήθελε να το πιστέψει. Πολλές φορές αν επαναλάβεις κάτι, νιώθεις ότι το πρεσβεύεις και μπορείς να το υπηρετήσεις κιόλας. Επί της ουσίας, όμως, τόσο η ευρωπαϊκή όσο και η παγκόσμια ομοσπονδία δεν είναι και τόσο αμείλικτες όσο θέλουν να διατείνονται. Οι μέθοδοι καταστολής υπολείπονται εκείνων της πρόσληψης και παραδόξως η αυστηρότητα στις ποινές αμβλύνεται τη στιγμή που η προσπάθεια για ευαισθητοποίηση γύρω από κοινωνικά θέματα αυξάνεται.

Το πιο πρόσφατο παράδειγμα όλων των προαναφερθέντων είναι το Μουντιάλ του 2018. Ένα παράδειγμα και ένα δεδικασμένο που δικαίως μπορεί να το χρησιμοποιήσει η τουρκική ομοσπονδία προς υπεράσπισή της, ένα παράδειγμα που εκθέτει την FIFA, υπό την σκέπη της οποίας έλαβε χώρα το περιστατικό. Τρεις Ελβετοί ποδοσφαιριστές! Ο Τζερντάν Σακίρι, ο Γκρανίτ Τζάκα και ο Στέφαν Λιχτστάινερ πανηγύρισαν (σ.σ. ο τρίτος άγνωστο γιατί) με τον περίφημο αλβανικό αετό τα γκολ απέναντι στη Σερβία, στη νίκη τους με 2-1 στο Παγκόσμιο Κύπελλο της Ρωσίας. Προφανώς και ήταν μια κίνηση πολιτική, ανεξάρτητα αν είχε συμβολικό ή εθνικιστικό χαρακτήρα.

Η ΦΙΦΑ μερίμνησε για το περιστατικό. Το εξέτασε! Και παρότι οι σχέσεις των δύο χωρών (σ.σ. Αλβανίας και Σερβίας, καθότι η Ελβετία έπαιζε τον παραδοσιακό της ρόλο του ξενιστή) είναι σε οριακό σημείο ποδοσφαιρικά, μετά τα επεισόδια του 2014 στο Βελιγράδι, τα οποία και είχαν ξεκινήσει με την εμφάνιση της σημαίας της «Μεγάλης Αλβανίας», η Παγκόσμιο Ομοσπονδία επέλεξε τη διπλωματική οδό. Οι τρεις ποδοσφαιριστές τιμωρήθηκαν με πρόστιμο, δεν τους επιβλήθηκε η παραμικρή αγωνιστική τιμωρία και έπαιξαν κανονικά στο επόμενο παιχνίδι της Ελβετίας στο Παγκόσμιο Κύπελλο. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι η… αυστηρότερη ποινή που επιβλήθηκε στον Σακίρι ήταν μετά από μήνες η απόφαση του Γιούργκεν Κλοπ να μην τον συμπεριλάβει στην αποστολή της Λίβερπουλ για το ματς με τον Ερυθρό Αστέρα, προκειμένου να τον προφυλάξει από τυχόν αντιδράσεις των Σέρβων οπαδών.

Σίμουνιτς και Ανελκά!

Είναι το παράδοξο της υπόθεσης, το οποίο λέγαμε και πρωτύτερα. Όσο πιο πίσω γυρίζουμε το χρόνο, τόσο πιο αυστηρές οι ποινές. Σα να χρησιμοποιήθηκαν περιστατικά για παραδειγματισμό, αλλά κατόπιν του παραδειγματισμού, ακολούθησαν τα χάδια. Η περίπτωση του Γιόσιπ Σίμουνιτς είναι ενδεικτική. «Όσοι ενοχλήθηκαν από το τραγούδι, καλά θα κάνουν να διαβάσουν ιστορία. Κι αν κάποιος ενοχλήθηκε, είναι δικό του πρόβλημα. Δεν έχω κάτι να φοβηθώ». Αν δεν ήταν σήμερα υπάλληλος της κροατικής ποδοσφαιρικής ομοσπονδίας, με το ρόλο του προπονητή της Κ19 ετών, θα λέγαμε ότι εκείνο το βράδυ ήταν το ποδοσφαιρικό του τέλος και αυτά τα λόγια το ρέκβιεμ που επέλεξε για να τον θυμούνται.

Τον Νοέμβριο του 2013, μετά τον αγώνα μπαράζ με την Ισλανδία, ο 35χρονος άσος γιορτάζει με τους οπαδούς της Κροατίας. Η κάμερα τον συλλαμβάνει να φωνάζει έναν χαιρετισμό, ο οποίος χρησιμοποιούταν στη διάρκεια του 2ου Παγκοσμίου Πολέμου από το φασιστικό κίνημα «Ustase». Το βίντεο κάνει το γύρο του κόσμου και σοκάρει. Η πολιτική ηγεσία της Κροατίας αντιδρά. «Δε θέλουμε η Ευρώπη να βλέπει την Κροατία ως μια οπισθοδρομική ρατσιστική χώρα, ούτε ως μια χώρα όπου τα δικαιώματα των μειονοτήτων καταπατούνται για την προώθηση και την εξύψωση του φασισμού», θα πει ο Υπουργός Αθλητισμού Ζέλικο Γιοβάνοβιτς και ο ίδιος θα χαρακτηρίσει την ποινή που επιβάλλεται στον αμυντικό της Κροατίας ως «δίκαιη και αναμενόμενη».

Η FIFA απαγορεύει στον Σίμουνιτς τη συμμετοχή σε δέκα αγώνες! Απαγορεύσει την παρουσία του εν γένει στο γήπεδο. Αυτό σημαίνει ότι θα χάσει το Παγκόσμιο Κύπελλο της Βραζιλίας, στο οποίο μόλις είχε προκριθεί η ομάδα του. Η υπόθεση θα φτάσει μέχρι το CAS, όλες οι εφέσεις θα απορριφθούν και εντέλει ο Κροάτης αμυντικός θα ολοκληρώσει την καριέρα του τον Δεκέμβριο του 2014, σχεδόν ένα χρόνο μετά το περιστατικό.

Παρόμοιο φινάλε είχε και η καριέρα του Νικολά Ανελκά. Άδοξο και στιγματισμένο. Ο Γάλλος επιθετικός ολοκλήρωσε την ποδοσφαιρική του σταδιοδρομία στις Ινδίες το 2015. Τον Φεβρουάριο του 2014 αγωνιζόταν ακόμα στην Premier League, ωστόσο το περιστατικό της 28ης Δεκεμβρίου του 2013 θα σημάδευε το φινάλε της καριέρας του στα αγγλικά γήπεδα. Σκοράροντας απέναντι στην Γουέστ Χαμ πανηγυρίζει με τη χειρονομία «Quenelle», μια χειρονομία η οποία είναι ευρέως διαδεδομένη στη Γαλλία ως αντισημιτική. Ο Ανελκά υπερασπίζεται των πράξεών του, δηλώνοντας ότι τη θεωρεί «αντισυστηματική», όμως ξεσπάει σάλος με τον Γάλλο υπουργό Αθλητισμού να τη χαρακτηρίζει «σοκαριστική και αηδιαστική».

Το αντίκτυπο που εντέλει είχε; Πέντε ματς αποκλεισμού από την αγγλική ποδοσφαιρική ομοσπονδία, αποχώρηση ενός χορηγού της West Bromwich και λύση του συμβολαίου του με τον σύλλογο στις 15 Μαρτίου. Επίσης, υποχρεώθηκε από την FA να παρακολουθήσει εκπαιδευτικά μαθήματα ιστορίας.

Ένα νόμισμα, πολλές όψεις!

Στις επόμενες δύο περιπτώσεις, το μελάνι δεν έχει καν στεγνώσει ακόμα. Διαφορετικές μεταξύ τους, αλλά ίδιες στον υποκριτικό κόσμο του ποδοσφαίρου. Την άνοιξη του προηγούμενου έτους, ο Μεζούτ Οζίλ βρέθηκε στο στόχαστρο των γερμανικών μέσων ενημέρωσης, καθότι χρησιμοποιήθηκε πολιτικά από τον Ταγίπ Ερντογάν.

«Για μένα, η φωτογραφία μου με τον Πρόεδρο Ερντογάν δεν είχε σχέση με την πολιτική ή τις εκλογές, αλλά με το σεβασμό μου προς το ανώτατο αξίωμα της πατρίδας της οικογένειάς μου. Έχω δύο καρδιές, μία γερμανική και μία τουρκική», θα τιτιβίζει απολογούμενος για το σάλο που προέκυψε σε μια εποχή που οι σχέσεις της Γερμανίας με την Τουρκία ήταν τεταμένες, ωστόσο θα αποδειχθεί ότι το περιστατικό είχε πολύ βαθύτερες ρίζες, απ’ όσο αρχικά φαινόταν να έχει. Λίγους μήνες μετά, ο 31χρονος μέσος θα αποχωρούσε από την Εθνική ομάδα, με μια οργισμένη επιστολή.

«Δεν θα παίζω πλέον για τη Γερμανία σε διεθνές επίπεδο, ενώ βιώνω αυτό το αίσθημα ρατσισμού και ασέβειας. Φορούσα τη φανέλα της Γερμανίας με υπερηφάνεια και ενθουσιασμό, αλλά τώρα δεν το κάνω. Όταν οι υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι του DFB με αντιμετωπίζουν έτσι και προσβάλλουν τις τουρκικές μου ρίζες για προπαγάνδα, τότε αυτό δεν πάει άλλο. Αυτός δεν είναι ο λόγος για τον οποίο παίζω ποδόσφαιρο. Ο ρατσισμός δεν πρέπει ποτέ, ποτέ να γίνει δεκτός. Είμαι Γερμανός όταν κερδίζουμε, αλλά είμαι μετανάστης όταν χάνουμε».

Την ίδια περίπου εποχή που ο Μεζούτ Οζίλ φωτογραφιζόταν με τον Τούρκο πρόεδρο, ένας άλλος ποδοσφαιριστής γινόταν θύμα της ίδιας πολιτικοποίησης του ποδοσφαίρου, την οποία προσπαθεί να αποβάλει η UEFA. Ο Χενρίκ Μιχιταριάν αναγκαζόταν να χάσει τον τελικό του Europa League επειδή η ευρωπαϊκή ομοσπονδία τον όρισε στο Αζερμπαϊτζάν, χώρα που έχει διακόψει τις διπλωματικές σχέσεις με την Αρμενία. Ο 30χρονος μέσος φοβήθηκε για την ασφάλειά του, ανακοίνωσε την από κοινού με το σύλλογο απόφασή του να μην ταξιδέψει στο Μπακού στο κέντρο του γηπέδου χειροκροτούμενος από όλη την Άρσεναλ, και κατόπιν περιστατικών που συνέβησαν στο Αζερμπαϊτζάν, ποιος μπορεί να τον αδικήσει;

«Έχουμε να κάνουμε με μια κατάσταση παντελώς απαράδεκτη. Κάποιοι άνθρωποι του στερούν τη δυνατότητα να παίξει σε έναν ευρωπαϊκό τελικό, μια σπάνια ευκαιρία για κάθε παίκτη. Είναι ντροπή και θέλουμε να το δείξουμε ξεκάθαρα στην UEFA», θα πει ο Βινάι Βενκατέσαμ, επικοινωνώντας τη θέση της Άρσεναλ στο θέμα.

Ιστορίες από την κρύπτη…

Θα μπορούσε να πάει το θέμα σε δεκάδες περιστατικά, προειδοποιήσεις σε ομοσπονδίας, πρόστιμα για πανό στις εξέδρες, πρόστιμα όπως εκείνο στην Εθνική Αργεντινής το 2013 για τα νησιά Φόλκλαντ ή στην Εθνική Ιρλανδίας για την παπαρούνα στο σήμα ή για την ιστορία του Μοχάμεντ Αμπουτρίκα, σε μια πιο… ελεύθερη εποχή. Ο Αιγύπτιος είχε γίνει σύμβολο κοινωνικής ευαισθησίας, όταν το 2008 και στη διάρκεια του Κόπα Άφρικα σήκωσε τη φανέλα του για να συμπαρασταθεί στην Παλαιστίνη και τη Γάζα. Το 2015, προλογίζοντας το βραβείο του Ριγιάντ Μαχρέζ, αποθεώθηκε από τον κόσμο αποκαλύπτοντας πως «έχω γράψει στη διαθήκη μου ότι θέλω να θαφτώ με αυτό το μπλουζάκι».

Εν έτει 2008, ο Αμπουτρίκα τιμωρήθηκε από τον διαιτητή με κίτρινη κάρτα επειδή σήκωσε τη φανέλα και δεν υπήρξαν επιπλέον κυρώσεις. Ίσως να ήταν και ένας από τους ποδοσφαιριστές που ενέπνευσαν την αλλαγή κανονισμών, τη συγγραφή και ψήφιση νέων διατάξεων για να μην πολιτικοποιείται το ποδόσφαιρο. Πώς γίνεται, όμως, στ’ αλήθεια να απολιτικοποιηθεί κάτι που είναι βουτηγμένο στην πολιτική;

Είναι η αλληγορία της ζωής. Ας σταθούμε όλοι προσοχή μπροστά της.

Η πολιτική του… no politica!
EVENTS