Νέο lock down λοιπόν. Για τρεις εβδομάδες και βλέπουμε. Η κατάσταση σε σχέση με το πρώτο έχει ασφαλώς αλλάξει άρδην. Πέραν του ότι τώρα ο ιός δείχνει να εξαπλώνεται γρηγορότερα, η κοινωνία δεν πείθεται πια εύκολα. Είναι κουρασμένη, απογοητευμένη, οικονομικά εξαντλημένη και δεν ακούει με την ίδια προσήλωση ούτε τον Πρωθυπουργό, ούτε τον Τσιόδρα, ούτε κανένα. Ψάχνει εύκολες και απλές απαντήσεις που δεν υπάρχουν – για αυτό ο Γρηγόρης Πετράκος που τις προσέφερε ας πούμε, παρότι επί της ουσίας έλεγε ανακρίβειες και ανοησίες, έγινε viral. Και ψάχνει ενόχους για να δείξει με το δάχτυλο.
Η κυβέρνηση και η επιστημονική επιτροπή είναι οι προφανείς επιλογές. Φταίνε για όλα ή περίπου για όλα. Λογικό και έως ένα βαθμό θεμιτό.
Αναμφίβολα έγιναν πολλά και σημαντικά λάθη, μετά την καλή διαχείριση της πρώτης φάσης της πανδημίας. Σε επικοινωνιακό επίπεδο, ο εφησυχασμός, η χαλαρότητα και το «έλα μωρέ, τα χειρότερα πέρασαν» που κυριάρχησε στην χώρα από τον Μάιο κι έπειτα, ασφαλώς χρεώνεται στην κυβέρνηση. Η δική της εικόνα εξέπεμπε πρωτίστως το συγκεκριμένο, καταστροφικό μήνυμα.
Υπήρξε επίσης καθυστέρηση την αντιμετώπιση σοβαρών προβλημάτων (στα ΜΜΜ πρωτίστως), η θωράκιση του συστήματος υγείας ασφαλώς δεν έφτασε στο επίπεδο που χρειαζόταν, οι παλινωδίες και οι ασάφειες στα μέτρα δεν βοήθησαν καθόλου, στα σχολεία η κατάσταση δεν είναι η καλύτερη δυνατή, οι άστοχες δηλώσεις ορισμένων μελών της επιστημονικής επιτροπής επέτειναν την καχυποψία, η δειλία απέναντι στην εκκλησία ενίοτε είναι εγκληματική. Ο καθένας μπορεί να προσθέσει εδώ πολλά ακόμα και πιθανότατα να έχει δίκιο.
Αρκεί να έχει την ειλικρίνεια μαζί με την κριτική να κάνει και δυο πράγματα ακόμα:
1ον : Να αναγνωρίσει ότι εδώ μιλάμε για ένα παγκόσμιο πρόβλημα, το οποίο ουδείς ή έστω ελάχιστοι έχουν αντιμετωπίσει με επιτυχία και στην πρώτη και στην δεύτερη φάση του. Μια σχεδόν αδύνατη άσκηση ισορροπίας ανάμεσα στην οικονομία και την δημόσια υγεία, δίχως δίχτυ ασφαλείας. Να συμφωνήσουμε λοιπόν ότι η ελληνική κυβέρνηση τα έκανε σαλάτα. Και μετά συμφωνήσουμε ότι εξίσου ή περισσότερο σαλάτα τα έκανε και η γερμανική, η βρετανική, η γαλλική, η βελγική, η συντριπτική πλειονότητα των κυβερνήσεων του κόσμου. Αν δεν το βλέπουμε αυτό, τότε δεν μας ενδιαφέρει η ορθή αντιμετώπιση της πανδημίας, μας ενδιαφέρει απλώς να βρίσουμε τον Μητσοτάκη.
2ον: Αφού πούμε και γράψουμε ό,τι χρειάζεται για να ξεθυμάνουμε (κατανοώ και τον θυμό), ας κοιτάξουμε για λίγο στον καθρέφτη και ας αναρωτηθούμε αν εμείς κάναμε όσα έπρεπε. Συνήθως η σωστή σειρά είναι η αντίθετη. Πρώτα φροντίζεις να είσαι εσύ σωστός, ώστε μετά να δικαιούσαι να ζητήσεις ευθύνες από όσους δεν είναι, ανθρώπους ή θεσμούς. Εγώ λέω δεν πειράζει, ας το κάνουμε και αντίστροφα. Αλλά ας το κάνουμε. Ας κράξουμε τους πάντες και τα πάντα, εφόσον αυτό μας κάνει να νιώσουμε καλύτερα, μα ας μην ξεχάσουμε να αναρωτηθούμε για το δικό μας μερίδιο ευθύνης.
Ακόμα κι αν ορισμένοι πιστεύουν ότι η καραμέλα της ατομικής ευθύνη αποτελεί άλλοθι για την συγκάλυψη της κυβερνητικής, ας σταθούμε για ένα λεπτό να σκεφτούμε τι θα γινόταν αν τηρούσαμε τα τρία απλά μέτρα που μας ζητούν (μάσκες, αποστάσεις, πλύσιμο χεριών). Μήπως η κουβέντα για τις απολύτως υπαρκτές κυβερνητικές ευθύνες δεν θα είχε και τόσο νόημα;
Θέλω να πω κάτι απλό τελικά.
Επειδή τυχαίνει να γνωρίζω ότι πράγματι τα βράδια στην εντατική είναι αφόρητα.
Και επειδή η μοναξιά του θανάτου από covid-19 είναι φριχτή. Ας διαμαρτυρηθούμε. Για τις λίγες ΜΕΘ και τα λίγα λεωφορεία. Για την κυβερνητική αβελτηρία συνολικά.
Ας απαιτήσουμε καλύτερη οργάνωση, ουσιαστικές λύσεις και όχι μπαλώματα.
Αλλά ας διαμαρτυρηθούμε και ας απαιτήσουμε, φορώντας μάσκα.
Υ.Γ. Ένα καλό, πρώτο φιλτράρισμα ετούτες τις δύσκολες μέρες, σε σχέση με τις άπειρες γνώμες που κυκλοφορούν για την πανδημία και τους κυβερνητικούς χειρισμούς, είναι για εμένα το εξής. Παρακολουθώ με προσοχή την άποψη όσων γνωρίζω με βεβαιότητα (κάτι το οποίο είναι πια αρκετά εύκολο) ότι θα έλεγαν τα ίδια ή περίπου τα ίδια, ακόμα αν στην θέση του Κυριάκου Μητσοτάκη βρισκόταν ο Αλέξης Τσίπρας. Όλοι οι υπόλοιποι, υμνητές και επικριτές, έστω κι αν κατά τύχη έχουν - που και που - κάτι σωστό να προσθέσουν στην συζήτηση, με αφήνουν παγερά αδιάφορο.
Υ.Γ.2 Οι αρνητές του ιού δεν ανήκουν στο σχολιογραφικό μου πεδίο πια. Ανήκουν, νομίζω, στο πεδίο της ψυχιατρικής επιστήμης.