Έπεσε από τα σύννεφα, λέει, η ποδοσφαιρική υφήλιος με την απόφαση της CAF μετά από… δύο μήνες για την τιμωρία της Σενεγάλης και την ανακήρυξη του Μαρόκου ως νικήτριας ομάδας του Κόπα Άφρικα. Αν ρίξουμε, μάλιστα, μια ματιά στις αφρικανικές αθλητικές ιστοσελίδες, θα πέσουμε πάνω σε μεγάλους τίτλους που θα γράφουν ειρωνικά «αυτά δεν γίνονται ούτε στην… Ελλάδα»! Πράγματι, πρώτη φορά… ξανασυμβαίνει.
Η CAF, η Ποδοσφαιρική Συνομοσπονδία της Αφρικής, έχει δημιουργήσει μια άκρως προβληματική… παράδοση στη διαχείριση τέτοιων καταστάσεων. Από αποφάσεις που λαμβάνονται και στη συνέχεια… αλλάζουν τελείως, από ασάφειες στους κανονισμούς που οδηγούν σε τραγελαφικές καταστάσεις, από αναβολές λόγω έκτακτων γεγονότων που τελικά μετατράπηκαν σε… τιμωρίες. Δεν χρειάζεται να ψάξουμε πολύ βαθιά στο χρόνο. Αρκεί μια μικρή έρευνα στα τελευταία δέκα χρόνια για να βρούμε όχι ένα, αλλά τέσσερα τέτοια… ακραία περιστατικά, που αποδεικνύουν ότι αυτή η ανεκδιήγητη ετεροχρονισμένη απόφαση είναι απλά ένας κρίκος στην αλυσίδα, όχι κάτι πρωτόγνωρο.
Τρεις αποφάσεις σ’ ένα δίμηνο!
Το πρώτο επεισόδιο που αξίζει να θυμηθούμε είναι ο τελικός του CAF Champions League στις 31 Μαϊου 2019, ένας αγώνας που μπήκε κατευθείαν στα βιβλία των πιο σουρεαλιστικών στιγμών του αφρικανικού ποδοσφαίρου. Στην Τύνιδα, η Εσπεράνς αντιμετώπιζε την Γουιντάντ Καζαμπλάνκα από το Μαρόκο. Η Γουιντάντ ισοφαρίζει σε 1-1 στο 59’, μόνο που ο διαιτητής ακυρώνει το γκολ ως οφσάιντ. Οι Μαροκινοί ζητούν VAR, αλλά ο διαιτητής ειδοποιείται ότι το VAR… δεν λειτουργεί!
Η Γουιντάντ αποφασίζει να εγκαταλείψει το γήπεδο σε ένδειξη διαμαρτυρίας. Το παιχνίδι σταματά για 90 λεπτά και, σε ένα πρώτο επεισόδιο απόφασης, η CAF ανακηρύσσει νικήτρια την Εσπεράνς. Λίγες μέρες μετά, ωστόσο, ανακοινώνει ότι ο τελικός θα επαναληφθεί σε ουδέτερη έδρα! Δεν ήταν, όμως, αυτή η τελική… ετυμηγορία. Στις 7 Αυγούστου, δηλαδή πάνω από δύο μήνες αργότερα (καληώρα…), η Πειθαρχική Επιτροπή ανατρέπει και την απόφαση για επανάληψη, επιστρέφοντας το τρόπαιο στην Εσπεράνς.
Σφύριξα και… έληξες;
Πάμε στο 2022 και στον αγώνα Τυνησίας–Μάλι για τo προ-προηγούμενο Κόπα Άφρικα, στις 12 Ιανουαρίου στην πόλη Λίμπε του Καμερούν. Αυτό το παιχνίδι δεν χρειάστηκε καν δύο μήνες για να προκαλέσει πανικό. Μέσα σε λιγότερο από 24 ώρες, η CAF άλλαξε στάση δύο φορές!
Ο διαιτητής Τζάνι Σικάζουε από τη Ζάμπια σφυρίζει τη λήξη στο 85ο λεπτό. Αργότερα είπε ότι είχε κάποιο πρόβλημα με το χρονόμετρό του! Όταν συνειδητοποιεί το λάθος, φέρνει τις ομάδες στο γήπεδο και το ξαναρχίζει για λίγα λεπτά, και στη συνέχεια τελειώνει το ματς πριν καν συμπληρωθούν τα 90! Το Μάλι «νίκησε» με γκολ από το 48’, στο δε «συμπληρωματικό» διάστημα δέχτηκε κόκκινη κάρτα. Η CAF αρχικά ζητά να ξαναπαιχτεί το ματς για τα υπόλοιπα λεπτά, προκαλώντας οργή και στις δύο ομάδες. Το Μάλι φώναζε ότι το παιχνίδι έχει ήδη τελειώσει, η Τυνησία ήθελε να ξαναπαιχτεί το ματς από την αρχή. Λίγες ώρες αργότερα, η συνομοσπονδία αποφασίζει ότι το αποτέλεσμα ισχύει. Το παιχνίδι ποτέ δεν παίχτηκε κανονικά, αλλά το αποτέλεσμα είναι τελικό.
Από την αναβολή στο 3-0 στα χαρτιά
Ακόμα πιο πρόσφατο ήταν το ζήτημα της Λιβύης και της Νιγηρίας, ένα ματς που ήταν προγραμματισμένο να γίνει στη Βεγγάζη της Λιβύης το 2024 για τα προκριματικά του Κόπα Άφρικα και δεν έγινε ποτέ. Η Λιβύη βρισκόταν από τότε σε αναταραχή και από φόβο μήπως συμβεί κάποιο περιστατικό οι αρχές ασφαλείας στην πόλη δεν επέτρεψαν στην αποστολή της Νιγηρίας να μετακινηθεί σε ξενοδοχείο, την άφησαν στο αεροδρόμιο για σχεδόν 20 ώρες, ώσπου οι Νιγηριανοί αποφάσισαν να φύγουν μόνοι τους.
Στην αρχή η CAF δέχτηκε τις δικαιολογίες των Λίβυων για θέματα ασφαλείας που προέκυψαν στη συγκεκριμένη ημερομηνία και άφησε να εννοηθεί ότι εξέταζε την μετάθεση του αγώνα σε ουδέτερη έδρα. Αλλά δύο εβδομάδες αργότερα, ύστερα από πιο… ώριμη σκέψη, αποφασίστηκε η τιμωρία της Λιβύης, η οποία έχασε τον αγώνα 3-0 στα χαρτιά και αναγκάστηκε να πληρώσει και πρόστιμο 50.000 δολαρίων. Στην απόφαση, μάλιστα, αναφέρεται χαρακτηριστικά ότι είναι «τελεσίδικη»!
Θα το πάρεις ή δεν θα το πάρεις;
Τραγελαφικά ήταν, επίσης, όσα συνέβησαν το 2014 με την διοργάνωση του Κόπα Άφρικα 2015. Λίγους μήνες πριν τη διοργάνωση, το Μαρόκο που είχε αναλάβει να τη φιλοξενήσει ειδοποίησε την CAF ότι ανησυχούσε σοβαρά για την επιδημία του ιού Έμπολα, που βρισκόταν τότε σε έξαρση σε χώρες της Δυτικής Αφρικής, και ζήτησε την αναβολή του τουρνουά μέχρι να υπάρχουν εγγυήσεις από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας ότι ο ιός είχε περιοριστεί.
Η CAF περίμενε έναν μήνα πριν απαντήσει, και τελικά το Νοέμβριο εξέδωσε μια μακροσκελή, αλλά ασαφή ανακοίνωση, στην οποία τόνιζε ότι οι ημερομηνίες που είχαν ανακοινωθεί ισχύουν κανονικά και ζητούσε από το Μαρόκο εντός έξι ημερών να ξεκαθαρίσει αν θα φιλοξενήσει το τουρνουά ή όχι. Οι Μαροκινοί δεν απάντησαν και ο πέλεκυς έπεσε βαρύς πάνω τους. Στις 6 Φεβρουαρίου 2015, σχεδόν τέσσερις μήνες μετά την πρώτη ανακοίνωση του Μαρόκου, η CAF ανακοίνωσε ότι η χώρα «αρνήθηκε» να φιλοξενήσει διοργάνωση που είχε αναλάβει, γι’ αυτό αποκλείστηκε από τις επόμενες δύο διοργανώσεις και του επιβλήθηκε πρόστιμο 1 εκατομμύριο δολάρια. Το Μαρόκο προσέφυγε στο CAS και τελικά δικαιώθηκε, αλλά η διοργάνωση έγινε στην Ισημερινή Γουινέα.
Κοιτάζοντας όλα αυτά τα περιστατικά μαζί, δεν προκύπτει απλώς μια σειρά λαθών. Προκύπτει ένα μοτίβο. Στο 2019, η CAF χρειάστηκε λίγες μέρες για να αλλάξει γνώμη και περίπου δύο μήνες για να την αλλάξει ξανά. Το 2022, χρειάστηκε λιγότερο από ένα 24ωρο για να μετακινηθεί από τη μία θέση στην άλλη. Το 2015, χρειάστηκαν μήνες για να ανατραπεί μια απόφαση, έστω και από τρίτο φορέα. Και σε άλλες περιπτώσεις, δεν άλλαξε τίποτα, ακόμη κι όταν οι συνθήκες το απαιτούσαν.
