Ας ξεκινήσουμε με μία βασική διαπίστωση. Από τότε που το VAR και το ημι-αυτόματο οφσάιντ μπήκαν στην ποδοσφαιρική ζωή του τόπου, διάφορα σπάνια είδη εξαφανίστηκαν από τους αγωνιστικούς χώρους.
Μαϊμούδες, κροκόδειλοι, ουρακοτάγκοι έφυγαν από τα ελληνικά γήπεδα και βρίσκονται στο φυσικό τους περιβάλλον ή σε ζωολογικούς κήπους.
Τώρα πια έμειναν τα σπόρια, οι γκρίζες, οι αμφιλεγόμενες φάσεις, όπου πολύ συχνά οι ίδιοι οι κανονισμοί δίνουν την ευκαιρία για διττή ερμηνεία, χωρίς καμία να είναι απολύτως λανθασμένη.
Ας παραδεχθούμε και κάτι άλλο. Ότι τα πάγια παράπονα όσων κατά καιρούς φωνασκούν δεν αφορούν ούτε το πριν, ούτε το τώρα, αλλά το... μετά. Το επόμενο παιχνίδι. Το επόμενο σφύριγμα.
Η ιστορία του ποδοσφαίρου είναι γεμάτη από αδικημένους. Ποτέ, καμία ομάδα στην ιστορία της μπάλας δεν τόλμησε να πει δημόσια ότι ευνοήθηκε.
Πολλές φορές τα παράπονα έχουν πραγματική υπόσταση. Άλλοτε, αποτελούν δικαιολογία. Και ορισμένες φορές γίνονται μέρος μιας εικονικής πραγματικότητας, γίνεται μία μορφή δαιμονοποίησης που μπαίνει στο πετσί και μετατρέπεται σε εμμονή.
Στην μικροοικονομία του πρωταθλήματος, σε κάθε αγωνιστική προκύπτουν παράπονα. Η μεγάλη εικόνα όμως λέει ότι τρεις ομάδες (Ολυμπιακός, ΑΕΚ, ΠΑΟΚ) ενδέχεται το βράδυ της Τετάρτης να βρίσκονται ισόβαθμες στην βαθμολογία.
Μόνο που αυτή η ισορροπία δεν αφορά μόνο τους βαθμούς. Πρακτικά ισορροπούν και σε κατηγορίας που συχνά αποτελούν casus belli: πέναλτι υπέρ / κατά, φάουλ υπέρ / κατά, κάρτες, αποβολές και ούτω καθεξής. Μα, ακόμα κι εκεί που υπάρχουν κάποιες μικρές αποκλίσεις έρχεται το ίδιο το ποδόσφαιρο να δώσει πρακτικές απαντήσεις.
Κεφάλαιο κάρτες
Ένας από τους βασικούς πυλώνες των διαιτητικών φωνών της ΑΕΚ, που εσχάτως εκφράζει δημόσια τα πιο πολλά παράπονα, εστιάζεται στον πειθαρχικό έλεγχο και τις πολλές κάρτες που έχουν δεχθεί φέτος οι παίκτες της.
Όντως, οι παίκτες της ΑΕΚ έχουν κιτρινιστεί φέτος 64 φορές, αυτοί του Παναθηναϊκού 54, αυτοί του ΠΑΟΚ 34 και του Ολυμπιακού 32.
Υπάρχει όμως κάποια ποδοσφαιρική εξήγηση γύρω από αυτό το φαινόμενο ή αυτά τα ξερά νούμερα αρκούν για να επιβεβαιώσουν τους ισχυρισμούς;
Αν πάμε στην κατηγορία των κερδισμένων φάουλ, από τις ομάδες του Big-4, ο Παναθηναϊκός (με παιχνίδι λιγότερο) μετρά 329, η ΑΕΚ 318, ο Ολυμπιακός 275 και ο ΠΑΟΚ (με παιχνίδι λιγότερο) είναι ο ουραγός σε αυτή τη λίστα σε όλη την Super League με 273!
Σε ότι αφορά τα φάουλ εναντίον η ΑΕΚ μετρά 375, ο Παναθηναϊκός 339, ο Ολυμπιακός 307 και ο ΠΑΟΚ 258.
Μάνι-μάνι προκύπτει το πρώτο συμπέρασμα. Τα παιχνίδια της ΑΕΚ έχουν κατά μέσο όρο 30,1 φάουλ κατά μέσο όρο, περίπου όσα και του Παναθηναϊκού (30,3), ενώ αυτά του Ολυμπιακού και του ΠΑΟΚ έχουν 25,3 και 24,1 αντίστοιχα.
Με άλλα λόγια τα ματς της ΑΕΚ έχουν μεγαλύτερο physicality, περισσότερα φάουλ, που συνήθως συνεπάγεται και περισσότερες αφορμές για περισσότερες κάρτες και ανάγκη για πειθαρχικό έλεγχο.
Τι γίνεται στην Ευρώπη;
Πάμε να δούμε όμως κάτι άλλο εξίσου σημαντικό. Μήπως τα ίδια νούμερα απεικονίζονται με μικρές αποκλίσεις και στα παιχνίδια τους στην Ευρώπη;
Ας ξεκινήσουμε και πάλι με την ΑΕΚ. Στην διαδικασία της League phase του Conference League και στα 6 παιχνίδια απέναντι σε Τσέλιε, Αμπερντίν, Σάμροκ Ρόβερς, Φιορεντίνα, Σαμσουνσπόρ, Κραϊόβα, οι παίκτες της Ένωσης κιτρινίστηκαν 17 φορές, ήτοι 2,84 κίτρινες ανά παιχνίδι. Ο μέσος όρος στην Super League είναι... πανομοιότυπος (64 κάρτες σε 23 παιχνίδια), δηλαδή 2,78 ανά παιχνίδι!
Αν στη σούμα βάλουμε και τα 6 παιχνίδια της προκριματικής φάσης απέναντι σε Χάποελ Μπερ Σεβά, Άρη Λεμεσού, Άντερλεχτ (η ΑΕΚ δέχθηκε σε αυτά τα παιχνίδια 14 κάρτες), τότε η Ένωση έχει δεχθεί φέτος στην Ευρώπη 31 κάρτες σε 12 παιχνίδια, δηλαδή 2,58 κίτρινες ανά παιχνίδια.
Η διαφορά με την Ελλάδα είναι... απειροελάχιστη.
Πάμε να δούμε και την αγωνιστική συμπεριφορά των υπολοίπων ομάδων. Δικαιολογείται η διαφορά σε κάρτες;
Στα 10 παιχνίδια του στο φετινό Champions League, οι παίκτες του Ολυμπιακού είδαν 19 κίτρινες, 1,9 ανά παιχνίδι. Ο μέσος όρος στην Ελλάδα δεν απέχει πολύ. Είναι 1,39 (32 κίτρινες σε 23 παιχνίδια), αλλά θα πρέπει να δεχθούμε ότι το επίπεδο των αντιπάλων του Ολυμπιακού στο Champions League ήταν στο ανώτατο επίπεδο, η απόκλιση δεν είναι παράλογη.
Οι παίκτες του ΠΑΟΚ κιτρινίστηκαν 20 φορές σε 10 παιχνίδια από την League phase και έπειτα (2 ανά μέσο όρο), την ώρα που στην Ελλάδα οι παίκτες του έχουν δει 34 κάρτες σε 22 ματς (μέσο όρο 1,54 ανά παιχνίδι). Κι εδώ η απόκλιση είναι μικρή.
Σε ότι αφορά τον Παναθηναϊκό οι παίκτες του έχουν δει 27 φορές την κίτρινη κάρτα σε 10 παιχνίδια (2,7 μέσο όρο) που κι εδώ είναι πολύ κοντά σε αυτό που βλέπουμε στην Ελλάδα (54 κάρτες σε 22 παιχνίδια, ήτοι 2,45 ανά παιχνίδι).
Ισορροπία
Ακόμα και στην πιο ευαίσθητη από τις κατηγορίες, αυτή των κερδισμένων πέναλτι, ο Παναθηναϊκός και ο Ολυμπιακός βρίσκονται στην κορυφή με 8, έπεται η ΑΕΚ με 7 και ο ΠΑΟΚ με 6.
Σε ότι αφορά τα πέναλτι που έχουν καταλογιστεί εναντίον τους, ΑΕΚ και Παναθηναϊκός μετρούν από 6, ο Ολυμπιακός έχει 2 και ο ΠΑΟΚ 1.
Εδώ, θα βρούμε την πρώτη απόκλιση, που όμως μπορεί να αφορά και βελτίωση ποδοσφαιρικών χαρακτηριστικών και όχι κάποια μορφή εύνοιας. Διότι ο ΠΑΟΚ ήταν η ομάδα στην οποία σφυρίχθηκαν τα περισσότερα πέναλτι εναντίον της στην περσινή κανονική διάρκεια σε όλη την Super League (7).
Η εφαρμογή του πειθαρχικού ελέγχου είναι μία υποκειμενική διαδικασία και διαφέρει από διαιτητή σε διαιτητή. Ωστόσο, η μεγάλη εικόνα δείχνει μία ισορροπία ανάμεσα στον ρυθμό... κιτρινίσματος των ομάδων σε Ελλάδα και Ευρώπη στις ομάδες του Big-4.
Είτε στη Super League είτε στην Ευρώπη (ασχέτως αν μιλάμε για Champions, Europa ή Conference League), οι ελληνικές ομάδες κιτρινίζονται με τον ίδιο ρυθμό. Οι αποκλίσεις είναι πολύ μικρές και δεν μπορούν στοιχειοθετήσουν μία διαφορετική τάση.
Κι αυτό μπορεί να μαρτυρά κάτι άλλο. Πως το ξεχωριστό αγωνιστικό στιλ κάθε ομάδας, τα μέτρα που παίζει στο γήπεδο, ο τρόπος που πρεσάρει / μαρκάρει, η τάση που έχουν κάποιοι παίκτες να παίρνουν κάρτες λόγω κακών τοποθετήσεων ή διαμαρτυριών, μπορεί να φέρνει πιο εύκολα ή πιο δύσκολα τις κίτρινες κάρτες.
Αήττητη με Έλληνες διαιτητές η ΑΕΚ
Η ΑΕΚ εστιάζει τα παράπονα της, ειδικά στις διαιτησίες που έχει στα παιχνίδια εντός συνόρων από Έλληνες διαιτητές.
Ωστόσο, προκύπτει και ένα αντίστροφο συμπέρασμα. Η Ένωση είναι αήττητη φέτος στην Super League με Έλληνες διαιτητές (13 νίκες, 2 ισοπαλίες), οι δύο φετινές της ήττες στο πρωτάθλημα (από ΠΑΟΚ και Ολυμπιακό) ήρθαν με ξένους ρέφερι, το ίδιο και οι ισοπαλίες με Άρη, ΠΑΟΚ και Ολυμπιακό.
Η Ένωση, όπως και όλες οι ομάδες του Big-4 μπορούν να φέτος εστιάσει σε διάφορες μεμονωμένες φάσεις πέναλτι, καρτών, γκολ που μέτρησαν ή δεν μέτρησαν, στις οποίες όντως να έχει ευνοηθεί ή αδικηθεί.
Αν διυλίσει κάποιος τον κώνωπα, μπορεί εύκολα να φτιάξει μία εικόνα με 14 αδικημένες ομάδες στη φετινή Super League.
Οι κάρτες όμως, και γενικά ο πειθαρχικός έλεγχος δεν φαίνεται πως είναι ένας παράγοντας ανισομέρειας ή ανομοιομορφίας, με βάση το ειδικό ποδοσφαιρικό ύφος κάθε ομάδας.
Κι αν το αφήγημα για διαιτητική εύνοια / αδικία περιορίζεται στις κίτρινες κάρτες, τότε μάλλον η διαιτησία μας έχει κάνει κάποια δειλά βήματα προόδου...
