Πριν ξεκινήσει οποιαδήποτε συζήτηση για την, διαβόητη πια, διαδικασία «μοριοδότησης» των μαθητών-αθλητών για την εισαγωγή τους σε ΑΕΙ, οφείλουμε να συμφωνήσουμε στο εξής αξίωμα:
Δεν πρέπει να υπάρχει άλλο κράτος στον πλανήτη, το οποίο θέλει να λέγεται «ανεπτυγμένο», που να συγκρούεται τόσο πολύ η αθλητική δραστηριότητα ενός παιδιού σε υψηλό επίπεδο, με την εκπαιδευτική διαδικασία.
Η έλλειψη αθλητικών υποδομών εντός των σχολείων (όπου οι μαθητές που διακρίνονται σε κάποιο σπορ μπορούν να κάνουν την προπόνησή τους κοντά στις αίθουσες διδασκαλίας), η κατάργηση των αθλητικών σχολείων και η πολύ προβληματική (για να το θέσουμε κομψά) διαχείριση των ωρών προπόνησης, ειδικά σε ομαδικά σπορ σάλας, στα περισσότερα κλειστά γυμναστήρια (που αναγκάζει νεαρούς και νεαρές να προπονούνται κοντά στα μεσάνυχτα), αυτομάτως βάζει στο κούτελο του νεαρού αθλητή/αθλήτριας που θέλει να είναι καλός μαθητής/μαθήτρια την ταμπέλα του ήρωα.
Ειδικά στις τελευταίες τάξεις του λυκείου (Β’΄και κυρίως Γ’), ένα παιδί που δεν θέλει να αφήσει το σπορ που αγάπησε από μικρή ηλικία, πρέπει να γίνει… ρομποτάκι. Σχολείο, διάβασμα, φροντιστήριο και προπόνηση, μάλιστα κάποιες φορές περισσότερες από μία φορές την ημέρα. Γνωρίζετε πολλούς, και ενήλικες ακόμα, που μπορούν να αντέξουν σε τέτοιο πρόγραμμα; Και να θυσιάσουν εκτός των άλλων όλη την ανεμελιά της εφηβείας, τις βόλτες, τις παρέες, τις γκομενοδουλειές που είναι απολύτως φυσικές σ’ αυτή την ηλικία;
Πρέπει να συμφωνήσουμε και σε κάτι άλλο: Τα «μόρια» είναι ουσιαστικά η… συγγνώμη του κράτους στον μαθητή-αθλητή για την ταλαιπωρία, στην οποία τον υποβάλλει. Αυτό ήταν το πνεύμα του νομοθέτη που τα θέσπισε. Αναγνώρισε ότι ο μαθητής κοπιάζει περισσότερο από τους συμμαθητές του για να μείνει σε υψηλό επίπεδο σ’ ένα σπορ. Κι επειδή το κράτος (φαίνεται να) το ενδιαφέρει ο αθλητισμός, βρήκε αυτόν τον εντελώς άχαρο τρόπο να «βοηθήσει» το παιδί και τους γονείς του, για να μην το πιέζουν να σταματήσει τον αθλητισμό και να αφοσιωθεί στα μαθήματά του.
Η λογική δεν είναι κακή. Η εφαρμογή, όμως, είναι προβληματική σε τραγικό βαθμό (πάλι το θέτουμε κομψά).
Μπορεί πολλοί να έπεσαν από τα σύννεφα τον τελευταίο καιρό μαθαίνοντας για σχολεία που «μαζεύουν» ταλαντούχους αθλητές και αθλήτριες κυρίως σε ομαδικά σπορ, για να φτιάξουν – τεχνητά βεβαίως – «καλές ομάδες» και να διεκδικήσουν πανελλήνιες νίκες για να διεκδικήσουν μοριοδότηση, με τη βοήθεια της διαιτησίας ή και χωρίς αυτήν. Για τα ίδια τα παιδιά, όμως, τους γονείς ΚΑΙ τους συμμαθητές τους που δεν είναι αθλητές κάτι τέτοιο είναι κοινό μυστικό πολλά χρόνια τώρα.
Όπως κοινό μυστικό είναι ότι οι νεαροί αθλητές/αθλήτριες επιλέγουν τις περισσότερες φορές να αφοσιωθούν στο αθλητικό μονοπάτι για να διεκδικήσουν την είσοδό τους στα ΑΕΙ. Και κάποιοι τους βοηθούν. Τι σημαίνει αυτό; Ανοχή στις απουσίες, ανοχή στη βαθμολογία (αν όχι… μοριοδότηση κι εκεί), και μια αίσθηση στις αίθουσες και το προαύλιο ότι ο μαθητής/αθλητής είναι… κάτι διαφορετικό, όχι απλά κάποιος που προσπαθεί μαζί με τους άλλους κι επειδή είναι καλός αθλητής «δικαιούται» κάποια μόρια παραπάνω, αν τα κατακτήσει στον αγωνιστικό χώρο.
Εξίσου κοινό μυστικό είναι αυτό που μαθεύτηκε τις τελευταίες μέρες: Για αθλητές και αθλήτριες «φαντάσματα», που δηλώνονταν σε φύλλα αγώνα και είχαν την ελάχιστη δυνατή συμμετοχή ΧΩΡΙΣ ΝΑ ΤΟ ΑΞΙΖΟΥΝ αθλητικά, απλά και μόνο για να φανεί ότι είναι «ενεργοί» σε μια ομάδα (είτε σχολική, είτε συλλόγου) που διεκδικεί πανελλήνιες νίκες, άρα και μόρια.
Όσοι παρακολουθούμε τη διαδικασία χρόνια τώρα έχουμε γίνει μάρτυρες πραγματικά γελοίων σκηνών. Να ξεκινάει π.χ. ένας αγώνας μπάσκετ με βασική πεντάδα όλους τους παγκίτες και των δύο ομάδων (!) και στο πρώτο δίλεπτο να ζητούν και οι δύο προπονητές αλλαγή και να… αλλάζουν όλη την πεντάδα τους, για να ξεκινήσει ο πραγματικός αγώνας! Εννοείται ότι οι παγκίτες μπορεί να μην ξαναπαίξουν σε όλο το ματς. Το ίδιο συμβαίνει στο βόλεϊ, στο χάντμπολ κτλ.
Ή σε κάποια άλλα γήπεδα να γίνονται αλλαγές στα τελευταία δευτερόλεπτα του ημιχρόνου και να μπαίνουν στο γήπεδο απλά για μια τυπική συμμετοχή αγόρια με… σκαρπίνια και κορίτσια με… γόβες, για να καταγραφεί η συμμετοχή τους και να πάρουν τα μόρια που «δικαιούνται».
Δεν χρειάζεται να πέφτετε από τα σύννεφα. Αυτές οι σκηνές, επαναλαμβάνουμε, είναι συνηθισμένες σε όσους βρίσκονται κοντά σε αυτό το χώρο.
Αυτό που έγινε με την κόρη του υφυπουργού Τσαβδαρίδη και οδήγησε στην παραίτησή του, αν το ψάξει κανείς, θα δει να συμβαίνει και με πολλά άλλα παιδιά. Απλά αυτά δεν είναι γιοι και κόρες υφυπουργών. Αυτό δεν αναιρεί καθόλου την κατάργηση κάθε έννοιας «δικαιοσύνης» που προσπαθούν να επιβάλλουν τα επιπλέον «μόρια».
Πώς γίνεται να το καταπολεμήσεις αυτό; Ό,τι και να σκεφτεί ο νομοθέτης για τη μοριοδότηση, θα υπάρξουν παραθυράκια. Δεν μπορεί κανείς να αξιολογήσει, ειδικά σε ομαδικό σπορ, ποιος είναι «καλός» για να παίξει και ποιος δεν είναι. Ούτε να περιορίσει τον προπονητή στις αλλαγές του ή τη χρησιμοποίηση παικτών/παικτριών όπως θέλει. Όποιος δεν είναι αρκετά ηθικός για να συνειδητοποιήσει ότι με τέτοιες μεθόδους ουσιαστικά ΚΛΕΒΕΙ τους συμμαθητές/συναθλητές του, ή το έχει συνειδητοποιήσει και αδιαφορεί, θα βρίσκει πάντα τρόπους για να ξεπερνάει το γράμμα του νόμου.
Οπότε υπάρχει μια οδός μόνο. Σκληρή, αλλά απαραίτητη. ΚΑΤΑΡΓΗΣΗ της μοριοδότησης. Ειδικά της ανεξέλεγκτης μοριοδότησης, που επιτρέπει σ’ ένα παιδί επειδή βάζει καλάθια ή γκολ ή κάνει καλά καρφιά (ή δεν τα κάνει αυτά, αλλά έχει βρει την άκρη να συμμετέχει σε καλές ομάδες) να έχει προβάδισμα έναντι συμμαθητών και συμμαθητριών του για να γίνει αρχιτέκτονας, γιατρός, χημικός μηχανικός ή δικηγόρος.
Αν υπήρξε μια ανοχή στη μοριοδότηση, θα έπρεπε να αφορούσε μόνο και αποκλειστικά τον αθλητικό τομέα. Είσαι ταλαντούχος αθλητής/αθλήτρια και παίρνεις πανελλήνιες νίκες; Θα μοριοδοτηθείς για τα ΤΕΦΑΑ και μόνον. Δηλαδή στον τομέα που έχεις αποδείξει ότι έχεις κλίση. Ακόμα κι αν δεν έχεις, δηλαδή αν έχεις… μπαμπά υφυπουργό φερ’ ειπείν, μόνο γυμναστής/γυμνάστρια μπορείς να γίνεις.
Ποιος είναι ο αντίλογος σ’ αυτό; Ότι τα σπορ κινδυνεύουν με μια άνευ προηγουμένου αφαίμαξη. Ότι οι φράσεις «διάβασε λίγο παραπάνω, τι το θες το μπάσκετ/βόλεϊ/χάντμπολ;» θα πολλαπλασιαστούν στα σπίτια που έχουν έφηβους αθλητές/αθλήτριες. Ότι θα συνεχίζουν μόνο οι πολύ ταλαντούχοι, αυτοί που διαφαίνεται από μικρή ηλικία επαγγελματική αποκατάσταση μέσω του σπορ που αγαπούν. Και θα χαθούν πραγματικά ταλέντα. Δεκάδες. Μπορεί κι εκατοντάδες.
Τα μόρια είναι το αντικείμενο σ' ένα ντροπιαστικό αλισβερίσι. Το οποίο όλοι γνωρίζουν, κράτος, σχολεία, γυμναστές, προπονητές, γονείς, αθλητές και αθλήτριες, αλλά κανείς δεν μιλάει για να το σταματήσει.
Το αντέχει ο ελληνικός αθλητισμός αυτό; Ένας αθλητισμός που, στο υψηλότερο επίπεδό του (δηλαδή στα παιδιά που είναι μέλη εθνικών ομάδων στις μικρές ηλικίες) έχει μάθει χρόνια τώρα να στηρίζεται στην υπερπροσπάθεια του παιδιού, στην τρέλα και την οικονομική αφαίμαξη του γονιού, στην επιμονή συγκεκριμένων προπονητών και την βοήθεια συγκεκριμένων συλλόγων; Δηλαδή σε οτιδήποτε άλλο εκτός από το κράτος, που σε τελική ανάλυση «καρπώνεται» πολλές απ’ αυτές τις προσπάθειες ως εθνικές, όταν οι αθλητές/αθλήτριες εκπροσωπούν τη χώρα;
Ας είμαστε ειλικρινείς. Δεν το αντέχει. Αλλά το κράτος έχει βολευτεί με τα «μόρια». Τα μοιράζει και νίπτει τας χείρας του. Και δεν κάνει τίποτα για να το αλλάξει. Μήπως πρέπει να πιεστεί από τις καταστάσεις για να βρει άλλον τρόπο να φτιάξει τον "σχολικό αθλητισμό", κατ' αρχάς σε τέτοιον βαθμό για να... βγάλουμε τα εισαγωγικά και να τον θεωρήσουμε υπαρκτό; Και να μην κουτουλάνε η εκπαίδευση κι ο αθλητισμός σαν νταβραντισμένα κριάρια;
