Η FIFA μπορεί να επαναλαμβάνει το σύνθημα «no politica», όμως η ιστορία των Μουντιάλ δείχνει το αντίθετο. Η γεωπολιτική ανέκαθεν επηρέαζε, ανέκαθεν έπαιζε ρόλο και στα (μεγάλα ή μικρά) αθλητικά γεγονότα. Ουδέποτε έπαψε.
Πριν κοιτάξει κανείς πίσω, απαγορεύεται έως και σήμερα να κληρωθούν π.χ. στα προκριματικά η Αρμενία με το Αζερμπαϊτζάν (ελέω Ναγκόρνο Καραμπάχ), η Σερβία και η Βοσνία με το Κόσοβο (δεν το έχουν αναγνωρίσει ως ανεξάρτητη χώρα), ακόμη ακόμη και η Ισπανία με το δύσμοιρο Γιβραλτάρ (καθότι υπερπόντιο έδαφος του Ηνωμένου Βασιλείου). Συνήθως, δε, η UEFA βάζει τον λεγόμενο κλειδάριθμο σε Αρμενία και Τουρκία, ακόμη και σε συλλογικό επίπεδο, όπως και για Λευκορωσία και Ουκρανία.
Σε λιγότερο από εκατό ημέρες ξεκινά (λογικά…) το Μουντιάλ 2026, το πιο μεγάλο της ιστορίας: με 48 χώρες έναντι 32, με διάρκεια 39 ημερών έναντι 30, σε τρεις χώρες (πρωτοφανές) και οι φιναλίστ θα δώσουν από οκτώ, και όχι επτά, παιχνίδια.
Ανάμεσα στις 48 είναι το Ιράν, με record 11-5-1 στα μαραθώνια προκριματικά της Ασίας και μόνη ήττα στο Κατάρ όταν ήταν πια αδιάφορο. Μια εξαιρετική ομάδα αλλά, αν συνεχιστεί η «κρίση στη Μέση Ανατολή» το ποδόσφαιρο είναι το τελευταίο που θα τους ενδιαφέρει – εκτός κι αν μετεξελιχθεί ως «όπλο προβολής» της χώρας - και του όποιου καθεστώτος υπάρχει, ή έχει επιβιώσει αν θέλετε, έως τότε.
«Όπλο προβολής» είναι άλλωστε για τον ίδιο τον Ντόναλντ Τραμπ ένα τουρνουά που οι ΗΠΑ ανέλαβαν, μαζί με Μεξικό και Καναδά, το καλοκαίρι του 2018 ενώ ο Τραμπ διένυε την πρώτη του θητεία. Τα τάτσι μίτσι κότσι με τον Τζιάνι Ινφαντίνο, που έφτασε στο κατώτατο σημείο να λανσάρει… βραβείο ονόματι «Βραβείο Ειρήνης FIFA» (ό,τι να’ ναι δηλαδή) τη βραδιά της κλήρωσης των ομίλων, επειδή ο Τραμπ δεν είχε πάρει το Νόμπελ Ειρήνης, ήταν ένα ακόμη δείγμα του πως η FIFA είναι πιο εναρμονισμένη από ποτέ στα συμφέροντα και στο χρήμα.
Εκτός κι αν αποκλειστεί το Ιράν, για λόγους που η FIFA κάλλιστα μπορεί να εφεύρει και να επικαλεστεί: το έπραξε άλλωστε και με τη Γιουγκοσλαβία το 1994.
Θα διανοούνταν ποτέ διοργανώτρια χώρα να αρνηθεί να δώσει βίζα σε ταξιδιώτες άλλης χώρας που έχει προκριθεί στο Μουντιάλ; Οι τραμπικές Ηνωμένες Πολιτείες το κάνουν.
Θα τολμούσε ποτέ η παγκόσμια ομοσπονδία να μην αποκλείσει χώρα που επιτίθεται σε γειτονικό κράτος; Η ινφαντινική FIFA το έπραξε, με το Ισραήλ.
Και πιθανώς το Ιράν, αν αποσυρθεί εντέλει, να μην είναι το μόνο. «Φωνές» διαφόρων οργανώσεων (ανάμεσά τους και για των ανθρωπίνων δικαιωμάτων) ακούγονται πια έντονα, από τη Γερμανία και την Ισπανία (του Πέδρο Σάντσες, του μόνου Ευρωπαίου ηγέτη που ύψωσε ανάστημα τα τελευταία 24ωρα) έως στην άλλη άκρη του κόσμου, την Αυστραλία.
Οι Αυστραλοί έχουν κάθε λόγο να περιμένουν στη… γωνία τον Ινφαντίνο. Η FIFA είχε δώσει μόλις 25 ημέρες περιθώριο σε άλλες ενδιαφερόμενες για να καταθέσουν επίσημη υποψηφιότητα για το Μουντιάλ 2034 το φθινόπωρο του… 2023 και η βιασύνη, για ένα τουρνουά που θα γινόταν μετά από 11 ολόκληρα χρόνια, ήταν το κερασάκι στην τούρτα. Οι Αυστραλοί κατάλαβαν ότι όχι μόνο δεν είχαν χρόνο στη διάθεσή τους για να παρουσιάσουν έναν ευπρεπή φάκελο, ούτε καν να συνεννοηθούν με τους Νεοζηλανδούς για τυχόν κοινή υποψηφιότητα, και ότι δεν θα ήταν σε θέση να «μονομαχήσουν» με τη Σαουδική Αραβία που έχει αστείρευτο πλούτο και την προφανή στήριξη του Ινφαντίνο. Οι Σαουδάραβες μάλιστα εξασφάλισαν τη διοργάνωση χωρίς να χρειαστεί να ξοδέψουν τα χρήματα που έδωσαν οι Καταριανοί, για το 2018. Απλά έβαλαν την Aramco, την κρατική εταιρεία πετρελαίου της χώρας και μία από τις μεγαλύτερες εταιρείες ενέργειας και χημικών παγκοσμίως (με 270 εκατομμύρια βαρέλια σε αποθέματα αργού πετρελαίου παγκοσμίως) να γίνει χορηγός όλων των ποδοσφαιρικών διοργανώσεων που ανήκουν στο καλεντάρι της FIFA για πολυετές διάστημα.
Έτσι γίνονται οι δουλειές. Έτσι γίνονταν πάντα οι δουλειές.
Σε εποχή που μπήκα στο τριπάκι της συγγραφής βιβλίου, και αφορά στην ιστορία του Μουντιάλ πίσω από την κουρτίνα από το 1930 έως και σήμερα (stay tuned, που λένε στο χωριό μου…), κράτησα κάτι από τις 640 σελίδες. Πως πριν το Παγκόσμιο Κύπελλο του 1978 στην Αργεντινή, κλιμάκιο της FIFA μετά από πιέσεις της παγκόσμιας κοινότητας επισκέφτηκε το Μπουένος Άϊρες για να τσεκάρει τι συνέβαινε μετά το πραξικόπημα των στρατιωτικών. Βρήκα μαρτυρία φυλακισμένου, κάτω από τις εξέδρες του «Μονουμεντάλ», πως συναντήθηκαν τα μάτια του από τη χαραμάδα που κοιτούσε, με το βλέμμα ανθρώπου της παγκόσμιας ομοσπονδίας. Τον είδε. Κι όμως η Αργεντινή διοργάνωσε κανονικά το Παγκόσμιο Κύπελλο.
Η FIFA ήταν πάντα «απέναντι» στο no politica. Πάντα.
Επί του Γάλλου (και εμπνευστή του τουρνουά) Ζιλ Ριμέ αγνόησε τη σειρά διοργανώσεων (μια στην Ευρώπη, μια στη Λατινική Αμερική) φέρνοντας την Αργεντινή να απέχει σε τρεις διοργανώσεις. Επί του ακραίου Στάνλεϊ Ρους έμπαινε από το παράθυρο η Νότια Αφρική παρά το απαρτχάιντ. Επί Ζοάο Χαβελάνζε δόθηκε διοργάνωση στο Μεξικό για δεύτερη φορά μέσα σε 16 χρόνια απόρροια των σκοτεινών διαδρομών των χρημάτων της Televisa. Επί Σεπ Μπλάτερ δόθηκαν οι διοργανώσεις σε Νότιο Αφρική (2010), Ρωσία (2018) και Κατάρ (2022) κατόπιν χρηματισμού, ως αποδείχθηκε από την καταδίκη του.
Και ο Τζιάνι Ινφαντίνο συνεχίζει επάξια το έργο των προκατόχων του. Η FIFA μπορεί να λέει πως το «no politica» είναι από τα μότο της αλλά η ιστορία των Μουντιάλ, παλιών, φετινού και επόμενων, δείχνει το αντίθετο. Οι ΗΠΑ του Τραμπ και του ICE είναι συνδιοργανώτριες του φετινού Παγκοσμίου Κυπέλλου ενώ το Μεξικό πασχίζει να επαναφέρει την τάξη στη Γουαδαλαχάρα μετά την αδιανόητη έξαρση βίας επ’ αφορμή τη δολοφονία γνωστού αρχηγού καρτέλ ναρκωτικών.
Όλα αυτά θυμίζουν παλιές, σκοτεινές εποχές.
