Η κλιματική κρίση, για την οποία στο μεγαλύτερο ποσοστό ευθύνονται οι ανθρώπινες δραστηριότητες, είναι η βασική αιτία του πολύ έντονου και παρατεταμένου καύσωνα που αντιμετωπίζουν οι χώρες της Δυτικής Ευρώπης, σύμφωνα με τον Εθνικό Εκπρόσωπο για την Κλιματική Αλλαγή, ομότιμο καθηγητή Φυσικής της Ατμόσφαιρας στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών και επίτιμο καθηγητή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Χρήστο Ζερεφό.
Κατά τον ίδιο, αν και είναι ασαφή αυτή τη στιγμή τα πράγματα, πιθανότατα τα έντονα φαινόμενα ζέστης στη Δυτική Ευρώπη θα ξεφουσκώσουν. Ωστόσο, δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο να τα αντιμετωπίσει ξανά η περιοχή από τον Ιούλιο και πέρα.
Σε ό,τι αφορά τη χώρα μας, σήμερα κανένας δεν μπορεί να αποφανθεί με σιγουριά, ότι δεν θα αντιμετωπίσει παρόμοια φαινόμενα έντονου καύσωνα τον Ιούλιο. Μέχρι στιγμής τα καιρικά φαινόμενα στην Ελλάδα κινούνται σε πολύ καλά επίπεδα, όμως, αν η θερμοκρασία των επιφανειακών νερών σε Αιγαίο και Ιόνιο συνεχίζει να αυξάνεται, δεν μπορεί να αποκλειστεί κανένα ενδεχόμενο.
Αναφορικά με την εκπεφρασμένη από επίσημα χείλη στο Ηνωμένο Βασίλειο ότι οι υποδομές της χώρας «είναι χτισμένες για ένα κλίμα που δεν υπάρχει πια» και για το αν συμβαίνει κάτι αντίστοιχο και στη χώρα μας, ο κ. Ζερεφός σημειώνει ότι τα τελευταία χρόνια τα νέα κτίρια στην Ελλάδα σχεδιάζονται και κατασκευάζονται με βελτιωμένους κώδικες και κανονισμούς, που πληρούν τις προδιαγραφές και μπορούν να ανταποκριθούν στην αλλαγή του κλίματος. Για παράδειγμα, έχουν πολύ πιο σύγχρονες και ανθεκτικές μονώσεις και ταξινομούνται σε κλιματικές κατηγορίες.
Δεν μπορούμε να πούμε, όμως, τα ίδιο για τα παλαιά κτίρια, τα οποία χρειάζονται βελτιώσεις, ώστε να αποφεύγονται τεράστιες -έστω και παροδικές – ταλαιπωρίες, ακόμα και με κίνδυνο απώλειας ανθρώπινων ζωών, για τους ενοίκους και τους εργαζόμενους σε αυτά.
«Χειρότερος ο καύσωνας του 2003 στην Δ. Ευρώπη»
Ειδικότερα και σύμφωνα με τον κ. Ζερεφό, ο καύσωνας που αντιμετωπίζει σήμερα η Δυτική Ευρώπη, δεν είναι πρωτοφανής, αφού ήταν ακόμα χειρότερος αυτός του Αυγούστου του 2003, ο οποίος διήρκησε δέκα μέρες. Όπως λέει, τότε είχαμε καταγράψει σε διάφορες χώρες περίπου 70.000 θύματα από θερμοπληξία. Σήμερα, μέχρι στιγμής, τα θύματα ανέρχονται σε κάποιες εκατοντάδες.
«Ο άνθρωπος είναι σε πολύ μεγάλο μέρος υπεύθυνος για την κλιματική κρίση που βλέπουμε σήμερα στη Δυτική Ευρώπη αλλά και στο παρελθόν. Παρά φύσιν συνεχίζουμε να καταναλώνουμε πετρέλαιο, κάρβουνα και άλλες πηγές ενέργειας, που προκαλούν και εντείνουν το πρόβλημα. Ο κόσμος νομίζει ότι η αύξηση της θερμοκρασίας καταγράφεται μόνο στον αέρα. Το ίδιο βλέπουμε να γίνεται, όμως και στη θάλασσα και αυτό είναι το κύριο αίτιο της κλιματικής κρίσης. Βλέπουμε τερατώδεις αυξήσεις θερμοκρασίας και φαινόμενα που συνέβαιναν πολύ σπάνια, να συμβαίνουν ολοένα και συχνότερα. Πολύ χαρακτηριστικό παράδειγμα στην περιοχή μας αποτέλεσε η κακοκαιρία Ντάνιελ στη Θεσσαλία τον Σεπτέμβριο του 2023. Οφειλόταν στην αύξηση της θερμοκρασίας των επιφανειακών υδάτων σε Αιγαίο και Ιόνιο και στις μετεωρολογικές συνθήκες που επικρατούσαν τότε», αναφέρει στο ethnos.gr ο κ. Ζερεφός.
Μετά τον καύσωνα άγριες καταιγίδες στη Δυτική Ευρώπη;
Ο σημερινός καύσωνας στη Δυτική Ευρώπη, κατά τον Εθνικό Εκπρόσωπο για την Κλιματική Αλλαγή, οφείλεται σε αστάθεια που εν μέρει τροφοδοτείται από ενέργεια και κυρίως από την ενέργεια της θάλασσας. Στα τμήματα του Ατλαντικού Ωκεανού και της Μεσογείου, που περικλείουν τις πληγείσες από τον καύσωνα χώρες, η θερμοκρασία των επιφανειακών νερών είναι αυξημένη κατά πάνω από 2-2,5 βαθμούς σε σχέση με τη μέση τιμή.
«Αν αυτή η τάση συνεχιστεί, η θάλασσα συνεχίσει να ζεσταίνεται και η θερμοκρασία της φτάσει τους τρεις βαθμούς Κελσίου πάνω από τη μέση τιμή, μπορεί να μην δούμε μόνο καύσωνα στη Δυτική Ευρώπη. Μπορεί να ξεσπάσουν εντονότατες καταιγίδες από την εκτόνωση των συστημάτων ατμόσφαιρας, ωκεανού και γης, προκειμένου να επέλθει η ισορροπία. Αυτές οι ανταλλαγές ενέργειας θα συνεχιστούν, εφόσον η θάλασσα τις διεγείρει. Για τον Ιούλιο και πέρα τα πράγματα είναι πολύ ασαφή για τη Δυτική Ευρώπη, όμως πιστεύω ότι θα ξεφουσκώσουν τα γεγονότα. Όμως, δεν αποκλείεται οι καύσωνες να παραταθούν», λέει ο κ. Ζερεφός.
Από το 2007 κάθε χρόνο έντονοι καύσωνες στην Ελλάδα
Κατά τον Εθνικό Εκπρόσωπο για την Κλιματική Αλλαγή, ο πρώτος πολύ μεγάλος καύσωνας που αντιμετώπισε η χώρα μας, καταγράφηκε το 1987. Όπως λέει, δεν υπάρχει στο παρελθόν περιγραφή για αντίστοιχο καιρικό φαινόμενο.
«Ούτε ο Αριστοτέλης, ο οποίος ήταν ένας σπουδαίος φυσιοδίφης και πολύ προσεκτικός παρατηρητής της φύσης, κατέγραψε στα βιβλία του αντίστοιχα καιρικά φαινόμενα. Βέβαια, δεν μπορούσε καν να διανοηθεί ο Αριστοτέλης ότι θα έχουμε τόσο έντονους καύσωνες. Τον επόμενο έντονο καύσωνα στη χώρα μας, μετά το 1987, είχαμε το 2007 και από τότε σχεδόν κάθε χρόνο μέχρι πέρυσι είχαμε επανάληψη του φαινομένου. Αιτία είναι η πέρα από κάθε αναμενόμενο αύξηση της θερμοκρασίας των επιφανειακών νερών σε Αιγαίο και Ιόνιο. Η θάλασσα έχει μνήμη ελέφαντα και δεν ξεχνάει. Αν τη ζεστάνεις, θα το θυμάται για τουλάχιστον δέκα χρόνια», τονίζει ο κ. Ζερεφός.
Ο ίδιος αναφέρει ακόμα ότι κανένας δεν μπορεί να γνωρίζει, πώς θα εξελιχθεί η κατάσταση μετά το 2050.
«Η Συνθήκη του Παρισιού το 2015 έβαλε ως όριο να μην ξεπεράσουμε τον 1,5 βαθμό αύξηση της θερμοκρασίας αέρα πάνω από το μέσο όρο. Για τη θάλασσα το αντίστοιχο όριο τέθηκε στους 2,5-3 βαθμούς Κελσίου αύξηση πάνω από τη μέση τιμή θερμοκρασίας. Αν ξεπεράσουμε το όριο αυτό, από εκεί και πέρα ό,τι πει ο Κύριος... Αν η θερμοκρασία της θάλασσας συνεχίζεται να αυξάνεται, θα δούμε και στην Ελλάδα έντονο κύμα καύσωνα τον Ιούλιο. Αλλά πρέπει να περιμένουμε», σημειώνει ο κ. Ζερεφός.
Πηγή: ethnos.gr
