Iρανός αξιωματούχος δήλωσε ότι η χώρα «ανέλαβε τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ με δύναμη» μετά την επίθεση σε πλοίο με κυπριακή σημαία σε μια κρίσιμη ναυτιλιακή διαδρομή. Ο Εμπραχίμ Ρεζάι, εκπρόσωπος της Επιτροπής Εθνικής Ασφάλειας και Εξωτερικής Πολιτικής του ιρανικού κοινοβουλίου, έγραψε στο X: «Θα το διαφυλάξουμε και με ισχύ».
Αφορμή για το νέο πολεμικό σκηνικό στάθηκε η απόφαση του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης να πλήξει και να ακινητοποιήσει ένα πλοίο μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων με κυπριακή σημαία, το οποίο, σύμφωνα με την Τεχεράνη, κινούνταν σε μη εγκεκριμένη διαδρομή έχοντας απενεργοποιήσει τα συστήματά του.
Το πλοίο υπέστη σοβαρές ζημιές στο μηχανοστάσιο, ενώ ξέσπασε πυρκαγιά και ένας Ινδός ναυτικός δηλώθηκε ως αγνοούμενος μετά από επίθεση που δέχτηκε το πλοίο στα ανοικτά των ακτών του Ομάν. Το Υπουργείο Εξωτερικών της Ινδίας δήλωσε ότι στο GFS Galaxy επέβαιναν 11 Ινδοί υπήκοοι και μέχρι στιγμής έχουν διασωθεί 10.
Η πρεσβεία της χώρας στο Ομάν παρακολουθεί στενά την κατάσταση και συντονίζεται με τις αρχές του Ομάν στην επιχείρηση έρευνας και διάσωσης που βρίσκεται σε εξέλιξη, πρόσθεσε. Το Ιράν είχε δηλώσει νωρίτερα ότι έριξε προειδοποιητική βολή που έπληξε ένα πλοίο που ταξίδευε σε μη εγκεκριμένη διαδρομή.
Λίγο αργότερα, το Ιράν ανακοίνωσε την ακινητοποίηση και δεύτερου πλοίου, σφραγίζοντας τα Στενά «μέχρι νεωτέρας» και θέτοντας ως όρο για το άνοιγμά τους τον τερματισμό της αμερικανικής παρέμβασης στην περιοχή. Η απάντηση των Ηνωμένων Πολιτειών υπήρξε άμεση και καταιγιστική. Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) εξαπέλυσε μαζικά πλήγματα εναντίον τουλάχιστον 140 ιρανικών στρατιωτικών στόχων, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό των στόχων που χτυπήθηκαν σε περισσότερους από 300 μέσα σε τρία εικοσιτετράωρα. Οι αμερικανικές επιθέσεις επικεντρώθηκαν σε θέσεις πυραύλων, υπόστεγα drones, αποθήκες πυρομαχικών και κέντρα επικοινωνιών, με στόχο να υποβαθμιστεί η ικανότητα του Ιράν να απειλεί τη διεθνή ναυσιπλοΐα.
Η Τεχεράνη πέρασε αμέσως στην αντεπίθεση, διευρύνοντας επικίνδυνα το γεωγραφικό εύρος των στόχων της και πλήττοντας αμερικανικές εγκαταστάσεις σε χώρες του Κόλπου. Οι Φρουροί της Επανάστασης δήλωσαν ότι κατέστρεψαν κέντρα διοίκησης και βάσεις ραντάρ των ΗΠΑ στην Ιορδανία και το Κουβέιτ, ενώ έπληξαν πλατφόρμες υποστήριξης αεροπλανοφόρων στο Ομάν. Στο στόχαστρο βρέθηκε και η αεροπορική βάση Αλ Ουντέιντ στο Κατάρ, όπου από τα θραύσματα τραυματίστηκαν τρεις πολίτες, ανάμεσά τους και ένα παιδί. Την ίδια ώρα, τα αμυντικά συστήματα των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων ενεργοποιήθηκαν για να αναχαιτίσουν ιρανικά βλήματα, ενώ σειρήνες αεροπορικής επιδρομής ήχησαν και στο Μπαχρέιν.
Η επίθεση στο Κατάρ θεωρείται στρατηγικής σημασίας, καθώς η Ντόχα αποτελούσε τον κεντρικό μεσολαβητή στις διπλωματικές προσπάθειες. Μετά τις επιθέσεις, η κυβέρνηση του Κατάρ ξεκαθάρισε ότι δεν προτίθεται να συνεχίσει τον μεσολαβητικό της ρόλο όσο βρίσκεται υπό καθεστώς απειλής.
Η εκρηκτική αυτή κατάσταση οδήγησε τον Αμερικανό Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ να κηρύξει το επίσημο τέλος της εκεχειρίας, η οποία είχε επιτευχθεί για να ανακόψει τις εχθροπραξίες που ξεκίνησαν στο τέλις Φεβρουαρίου, όταν μαζικά πλήγματα των ΗΠΑ και του Ισραήλ οδήγησαν στον θάνατο του τότε Ανώτατου Ηγέτη του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ. Ο Τραμπ, μέσω της πλατφόρμας Truth Social, εξαπέλυσε μια πρωτοφανή απειλή, προειδοποιώντας την Τεχεράνη με «ολοσχερή καταστροφή» και τονίζοντας ότι χιλιάδες αμερικανικοί πύραυλοι είναι έτοιμοι να πλήξουν το Ιράν, εάν υπάρξει οποιαδήποτε απόπειρα δολοφονίας εναντίον του. Η απειλή αυτή ακολούθησε τις πληροφορίες για τελεσίγραφο της Ουάσινγκτον προς την Τεχεράνη να σταματήσει τις επιθέσεις στα εμπορικά πλοία.
Από την πλευρά του, ο νέος ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Αγιατολάχ Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, ο οποίος δεν έχει εμφανιστεί δημόσια από την έναρξη της κρίσης, ορκίστηκε εκδίκηση για τον θάνατο του πατέρα του μέσω γραπτού μηνύματος, τονίζοντας ότι η απόφαση αυτή είναι εθνική επιταγή και δεν εξαρτάται από πρόσωπα. Παράλληλα, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγκτσί, και ο κορυφαίος διαπραγματευτής, Μοχάμεντ Μπακέρ Καλιμπάφ, κατηγόρησαν τις ΗΠΑ για παραβίαση των συμφωνηθέντων, προειδοποιώντας ότι η εποχή των μονόπλευρων συμφωνιών έχει τελειώσει. Η ένταση είχε κορυφωθεί νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα, όταν οι ΗΠΑ ανακάλεσαν την άδεια πώλησης ιρανικού αργού πετρελαίου, ως απάντηση σε επιθέσεις κατά δεξαμενόπλοιων της Σαουδικής Αραβίας και του Κατάρ.
Αν και ο Ντόναλντ Τραμπ άφησε ανοιχτό το παράθυρο των διαπραγματεύσεων και οι υπουργοί Εξωτερικών του Ιράν και του Ομάν συναντήθηκαν για να συζητήσουν τεχνικούς μηχανισμούς ασφαλούς διέλευσης, οι ελπίδες για διπλωματική διέξοδο εξανεμίζονται. Η διεθνής κοινότητα, με πρώτη την Αυστραλία, απευθύνει εκκλήσεις για αυτοσυγκράτηση και τήρηση της κατάπαυσης του πυρός.
Οι οικονομικές συνέπειες ωστόσο είναι ήδη ορατές, καθώς ο αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ, από όπου διέρχεται το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), έχει εκτινάξει τις τιμές της ενέργειας. Η εξέλιξη αυτή τροφοδοτεί τον παγκόσμιο πληθωρισμό και αυξάνει την εσωτερική πολιτική πίεση στις ΗΠΑ, καθώς το κόστος των καυσίμων αναδεικνύεται σε κυρίαρχο ζήτημα ενόψει των κρίσιμων εκλογών για το Κογκρέσο τον ερχόμενο Νοέμβριο.
Οι αμερικανικές και ιρανικές δυνάμεις αντάλλαξαν σφοδρές επιθέσεις με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη, με την Τεχεράνη να στοχεύει αμερικανικές εγκαταστάσεις σε χώρες του Κόλπου την Κυριακή, αφού δήλωσε ότι είχε κλείσει ξανά τα ζωτικής σημασίας Στενά του Ορμούζ.
Μια σειρά επιθέσεων μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν τις τελευταίες ημέρες οδήγησε τον Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ να ανακηρύξει το τέλος της εκεχειρίας που είχε ως στόχο να σταματήσει τις μάχες που ξεκίνησαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ στις 28 Φεβρουαρίου, αν και ο Τραμπ έχει αφήσει ανοιχτή την πόρτα για συνέχιση των διαπραγματεύσεων.
Η κλιμάκωση ήρθε μετά από αρκετές επιθέσεις σε εμπορικά πλοία στην περιοχή. Το Ιράν δήλωσε ότι έκλεισε τα Στενά μετά από προειδοποιητικά πυρά που έπληξαν ένα πλοίο που ταξίδευε σε μη εγκεκριμένη διαδρομή και δήλωσε την Κυριακή ότι ακινητοποίησε ένα δεύτερο πλοίο.
Το Ορμπούζ θα παραμείνει κλειστό μέχρι «το τέλος της παρέμβασης των ΗΠΑ σε αυτήν την περιοχή», ανακοίνωσαν οι Φρουροί της Επανάστασης του Ιράν. Ωστόσο, η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ δήλωσε ότι εμπορικά πλοία συνεχίζουν να διέρχονται από την πλωτή οδό που μετέφερε το ένα πέμπτο των παγκόσμιων αποστολών πετρελαίου και LNG πριν από τον πόλεμο.
Το Ιράν κλιμακώνει τις επιθέσεις του
Η Κεντρική Διοίκηση δήλωσε ότι οι αμερικανικές δυνάμεις έπληξαν 140 ιρανικούς στρατιωτικούς στόχους το Σάββατο, από τους περισσότερους από 300 σε τρεις νύχτες επιθέσεων «για να υποβαθμίσουν την ικανότητα του Ιράν να επιτίθεται σε ναυτικούς και εμπορικά πλοία που διέρχονται ελεύθερα από τα Στενά».
Τα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν εκρήξεις σε αρκετές πόλεις-λιμάνια.
Σε απάντηση, οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν ότι κατέστρεψαν ένα κέντρο διοίκησης και ελέγχου και υπόστεγα μη επανδρωμένων αεροσκαφών στην Ιορδανία, σύμμαχο των ΗΠΑ, στοχοποίησαν μια βάση ραντάρ των ΗΠΑ στο Κουβέιτ, επιτέθηκαν σε πλατφόρμες υποστήριξης και ανεφοδιασμού αμερικανικών αεροπλανοφόρων στο Ομάν και κατέστρεψαν ένα κέντρο συντήρησης αεροσκαφών και μια εγκατάσταση διοίκησης στο Κατάρ.
Η κυβέρνηση του Κατάρ ανακοίνωσε ότι τρία άτομα, ανάμεσά τους και ένα παιδί, τραυματίστηκαν από θραύσματα που έπεσαν από την επίθεση. Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ανακοίνωσαν ότι τα αμυντικά τους συστήματα αντιμετώπισαν πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη από το Ιράν, ενώ οι σειρήνες προειδοποίησης ήχησαν στο Μπαχρέιν και ακούστηκαν εκρήξεις στη Ντόχα. Οι επιθέσεις της Τεχεράνης σηματοδότησαν μια απότομη κλιμάκωση ως προς τον ρυθμό και τους στόχους, αφού είχε προειδοποιήσει ότι τυχόν αντίποινα για το περιστατικό με το πλοίο μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων θα δεχθούν «σοβαρή απάντηση».
Τις τελευταίες εβδομάδες, το Ιράν είχε χτυπήσει το Κουβέιτ και το Μπαχρέιν, αποφεύγοντας το Κατάρ από τις αρχές Απριλίου και τα ΗΑΕ από τις αρχές Μαΐου.
Η επίθεση της Κυριακής στο Κατάρ είχε ως στόχο ένα κράτος του οποίου οι προσπάθειες διαμεσολάβησης ήταν κεντρικής σημασίας στις προσπάθειες μεσολάβησης για μια εκεχειρία μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν - και η Ντόχα είχε δηλώσει προηγουμένως ότι δεν θα ενεργήσει ως μεσολαβητής όσο δέχεται επίθεση.
Ο πόλεμος έχει αποσταθεροποιήσει τον Κόλπο, ενώ ο αποτελεσματικός αποκλεισμός των Στενών από το Ιράν έχει προκαλέσει την αύξηση των τιμών της ενέργειας, τροφοδοτώντας τον παγκόσμιο πληθωρισμό. Οι υψηλότερες τιμές, ειδικά της βενζίνης, είναι ένα κρίσιμο θέμα για τον Τραμπ ενόψει των εκλογών για το Κογκρέσο τον Νοέμβριο.
«Κρατήστε τον λόγο σας ή πληρώστε το τίμημα» λέει το Ιράν
Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγκτσί, κατηγόρησε τις ΗΠΑ Πολιτείες ότι παραβιάζουν τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός. «Μπορεί να υπάρξει μόνο αμοιβαία συμμόρφωση», έγραψε στο X την Παρασκευή. Την Κυριακή, ο κορυφαίος διαπραγματευτής του Ιράν, Μοχάμεντ Μπακέρ Καλιμπάφ, δημοσίευσε στο X: «Η εποχή των μονόπλευρων συμφωνιών τελείωσε. Σας είπαμε: κρατήστε τον λόγο σας ή πληρώστε το τίμημα. Η πραγματικότητα χτυπάει την πόρτα».
Οι ΗΠΑ ανακάλεσαν την άδεια που εξουσιοδοτούσε την πώληση ιρανικού αργού πετρελαίου την Τρίτη, αφότου εμπορικά δεξαμενόπλοια του Κατάρ και της Σαουδικής Αραβίας δέχτηκαν πυρά νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα, προκαλώντας μια σειρά από αντιπαραθέσεις από τις ΗΠΑ και το Ιράν. Ενώ το Ιράν δεν έχει αναλάβει την ευθύνη για τις προηγούμενες επιθέσεις σε πλοία, αναλυτές λένε ότι η Τεχεράνη χρησιμοποιεί τέτοιες ενέργειες για να αποκτήσει μόχλευση στις διαπραγματεύσεις.
Ο Αραγκτσί και ο υπουργός Εξωτερικών του Ομάν, Μπαντρ Αλμπουσάιντι, συναντήθηκαν στο Ομάν για να ανταλλάξουν «απόψεις σχετικά με τους κατάλληλους μηχανισμούς για την ασφαλή διέλευση πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ», σύμφωνα με ανακοίνωση του Ιράν. Το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων του Ομάν ανέφερε ότι οι διαπραγματευτές θα συνεχίσουν τις συνομιλίες «σε τεχνικό και πολιτικό επίπεδο».
Σε γραπτή δήλωση του νέου ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, το Σάββατο απείλησε με εκδίκηση για τον θάνατο του προκατόχου και πατέρα του, ο οποίος σκοτώθηκε στις πρώτες επιθέσεις του πολέμου. «Υποσχόμαστε να εκδικηθούμε το αίμα του μάρτυρα ηγέτη και όλων των μαρτύρων», ανέφερε το μήνυμα. Ο νέος ηγέτης του Ιράν δεν έχει εμφανιστεί δημόσια από την έναρξη του πολέμου.
Πηγή: newsbomb.gr
