Είναι το τελευταίο βιβλίο του αγαπητού συναδέλφου (και συνεργάτη του SDNA) Χρήστου Φασούλα, o οποίος επιχειρεί –και πετυχαίνει– κάτι τολμηρό: να ενώσει την Ιστορία με την επιστημονική φαντασία, τον έρωτα με την πολιτική, το συλλογικό τραύμα με το πιο προσωπικό ρίγος. Το αποτέλεσμα δεν είναι απλώς ένα υβριδικό μυθιστόρημα· είναι μια αφήγηση που κινείται όπως η ίδια η μνήμη: ασυνεχής, παλλόμενη, γεμάτη ρήγματα από όπου εισβάλλει το «τι θα μπορούσε να είχε συμβεί».
Η σχέση της Δάφνης και του Στέφανου γεννιέται μέσα στη βία της εποχής, σχεδόν από σύγκρουση –κυριολεκτικά και μεταφορικά. Εκείνος, πολιτικοποιημένος, με πατέρα διωκόμενο· εκείνη, κόρη ενός σκληρού «γραναζιού» του μηχανισμού της εξουσίας. Ο έρωτάς τους δεν λειτουργεί ως καταφύγιο από την Ιστορία αλλά ως πεδίο μάχης εντός της. Και αυτή ακριβώς η επιλογή δίνει στο μυθιστόρημα την ηθική του ένταση: εδώ ο έρωτας δεν εξαγνίζει, δοκιμάζεται.
Η χούντα και οι φοιτητικές εξεγέρσεις δεν αποτελούν απλό σκηνικό. Η κατάληψη της Νομικής, η Μπουμπουλίνας, το Πολυτεχνείο περιγράφονται με ακρίβεια και βιωματική φόρτιση, χωρίς διδακτισμό. Κι όμως, την ώρα που ο αναγνώστης νομίζει ότι πατά σε γνώριμο ιστορικό έδαφος, η αφήγηση ανοίγει απότομα: τα παράλληλα σύμπαντα εισβάλλουν όχι ως εύρημα εντυπωσιασμού, αλλά ως φιλοσοφικό εργαλείο. Τι θα είχε αλλάξει αν η Ιστορία είχε πάρει άλλον δρόμο; Και, κυρίως, πόσο διαφορετικοί θα ήμασταν εμείς;
Ο Χρήστος χειρίζεται την κβαντική θεωρία με απροσδόκητη αφηγηματική ελαφρότητα, μετατρέποντας σύνθετες έννοιες σε δραματουργικούς μοχλούς. Οι διαφορετικές εκδοχές της Δάφνης, οι πολλαπλοί Χατζηκυριάκοι, οι εναλλακτικές Ελλάδες λειτουργούν σαν καθρέφτες: κάθε κόσμος αποκαλύπτει μια άλλη όψη της εξουσίας, της αντίστασης, της αγάπης.
Στον πυρήνα του, το μυθιστόρημα μιλά για την ευθύνη της επιλογής. Για το γεγονός ότι, σε κάθε σύμπαν, η ελευθερία έχει κόστος. Και ίσως γι’ αυτό το Μια εξέγερση, ένας έρωτας, άπειροι κόσμοι δεν κλείνει με βεβαιότητες, αλλά με ένα χαμόγελο μελαγχολικό: εκείνο που αφήνει η καλή λογοτεχνία όταν μας θυμίζει ότι τίποτα δεν είναι δεδομένο — ούτε η Ιστορία, ούτε ο έρωτας, ούτε ο ίδιος ο κόσμος.
Ένα βιβλίο ό,τι πρέπει για δώρο, είτε σε κάποιο αγαπημένο πρόσωπο είτε στον ίδιο σας τον εαυτό. Για ένα πράγμα μπορούμε να σας εγγυηθούμε: δεν υπάρχει περίπτωση να το μετανιώσετε.
Ο γράφων είχε την τύχη και την τιμή να το διαβάζει κεφάλαιο κεφάλαιο, εν τη «γενέσει» του καθενός, και σχεδόν «τραμπούκιζε» τον συγγραφέα προκειμένου να ολοκληρώσει μια μέρα, λίγες ώρες, μια στιγμή νωρίτερα την ιστορία.
Και όταν ο Χρήστος την τελείωσε, αυτό που μπορέσαμε να κάνουμε ήταν να πάμε στο πλησιέστερο κατάστημα, ν’ αγοράσουμε ένα καπέλο, να βρούμε τον κ. Φασούλα, να του το φορέσουμε και μετά να του το βγάλουμε.
Γιατί;
Γιατί, ο μπαγάσας, τα κατάφερε γι’ άλλη μια φορά.
Ω, ναι: τα κατάφερε περίφημα.
