Στο ποδόσφαιρο -όπως και σε κάθε συγκρουσιακή κατάσταση- το συνολικό σχέδιο επικράτησης έναντι των αντιπάλων χωρίζεται σε δυο σκέλη: στην στρατηγική και την τακτική. Χωρίς την πρώτη, η δεύτερη είναι άχρηστη: το πολύ - πολύ να σου δώσει ορισμένες νίκες σε κάποιες επιμέρους μάχες αλλά στο τέλος της ημέρας, θα βγεις συνολικά χαμένος. Η ήττα της ΑΕΚ στο «Καραϊσκάκη», με λίγη τύχη θα μπορούσε να αποφευχθεί (όπως κατ' αντιστοιχία, θα μπορούσε να έχει έρθει και η νίκη κόντρα στον ΠΑΟΚ). Όμως κάτι τέτοιο δεν θα αναιρούσε την βαθιά, πικρή και πέρα για πέρα δομική αλήθεια που επιστρέφει διαρκώς σαν φάντασμα για την πραγματικότητα της Ένωσης: λείπει η αγωνιστική στρατηγική και υπό αυτή την έννοια, κάθε συζήτηση αναφορικά με μακρόπνοους στόχους (όπως η κατάκτηση πρωταθλήματος) καθίσταται άκυρη.
Τυχαίνει βέβαια, μετά από οκτώ αγωνιστικές και ισάριθμους βαθμούς απόστασης από την κορυφή, να μην προκύπτουν αποπροσανατολιστικά συμπεράσματα για το φετινό ταβάνι της ΑΕΚ. Η μπάλα άλλωστε δεν της έχει κάνει χατίρια φέτος, σε κάθε ματς παίρνει ακριβώς αυτό που αξίζει. Η τύχη δεν βοηθάει επίσης: κόντρα στον ΠΑΟΚ έπαιξε χωρίς τον Σιμόες και τον Ολιβέιρα, με αντίπαλο τον Ολυμπιακό είχε επίσης κρίσιμες απουσίες με μεγαλύτερη όλων εκείνη του Μάνταλου. Όμως οι απώλειες βασικών παικτών είναι μέσα στο ποδόσφαιρο και αποτελούν ελεγχόμενα πλήγματα μόνο αν έχεις φροντίσει για αυτό - αν έχεις στρατηγική δηλαδή...
Και όμως: το τακτικό κομμάτι της φετινής ΑΕΚ διακατέχεται από πολύ μεγάλο ενδιαφέρον. Όποιος παρατηρεί την ομάδα από παιχνίδι σε παιχνίδι και βλέπει τον χειρισμό που γίνεται στο υλικό της, θα πρέπει να διακατέχεται από μεγάλη έλλειψη ψυχραιμίας ή τιτάνια αμπαλοσύνη για να μην διαπιστώνει τη σκληρή και μέχρι ένα σημείο ανταποδοτική δουλειά που ρίχνει ο Νίκος Κωστένογλου στον «κιτρινόμαυρο» πάγκο». Έχοντας οφθαλμοφανέστατα μελετήσει την φιλοσοφία του μοναδικού προπονητή που έχει κάνει σοβαρή προπονητική δουλειά στα χρόνια της επιστροφής της ΑΕΚ από την Β' Εθνική, δηλαδή τον Μανόλο Χιμένεθ προφανώς, ο Έλληνας τεχνικός παλεύει με ένα ρόστερ κατώτερο των προσδοκιών για να πετύχει πράγματα αναντίστοιχα του επιπέδου του. Και -ας μιλήσουμε ψύχραιμα- άσχημα δεν τα πάει.
Καταρχάς, από παιχνίδι σε παιχνίδι, ο Κωστένογλου μαθαίνει και εξελίσσεται. Κόντρα στον ΠΑΟΚ ας πούμε του πήρε περίπου 30 λεπτά μέχρι να καταλάβει ότι τα δεδομένα του παιχνιδιού δεν ευνοούν τον τρόπο στησίματος της ΑΕΚ (ο Χιμένεθ βέβαια, θα το είχε καταλάβει πολύ νωρίτερα αλλά ο Κωστένογλου όσο καλά και αν τον μελετάει δεν έχει ακόμα την σπιρτάδα στη σκέψη του) και με συγκεκριμένες εσωτερικές αλλαγές άλλαξε την κατάσταση. Κόντρα στον Ολυμπιακό επέλεξε ένα 4-2-3-1 που έδωσε στην ΑΕΚ την δυνατότητα να στέκεται αξιοπρεπώς κόντρα σε έναν καλύτερο αντίπαλο: πληθωρικό κέντρο, μικρές αποστάσεις γραμμών, κοντινές και σίγουρες πάσες, ελάχιστα ανεβάσματα από τα πλάγια μπακ και συνετή, «παράλληλη» ανάπτυξη.
Ναι, ο Κωστένογλου διάβασε καλά το ματς και κατέβασε ορθολογικά την ομάδα. Αλλά υπήρχε ένα πρόβλημα: πάλευε με ξύλινα σπαθιά κόντρα σε πυρηνικά όπλα και η έξυπνη τακτική απλά δεν του έφτανε. Κατά τα άλλα, ευθύνη άλλη δεν τον βαραίνει. Για παράδειγμα, δεν φταίει ο Κωστένογλου που οι Ντέλετιτς και Αλμπάνης, αν και καλοί παίκτες αναγκάζονται να στελεχοποιηθούν βίαια σε συνθήκες πρωταθλητισμού επειδή ο συνολικός οργανισμός της ΑΕΚ δεν έχει φροντίσει για την ύπαρξη του αναγκαίου βάθους ρόστερ ώστε αυτοί οι δυο να μην παίζουν βασικοί σε ντέρμπι στο «Καραϊσκάκης» αλλά -αντίθετα- να δουλεύονται πιο νορμάλ μέσα στη σεζόν. Δεν φταίει ο Κωστένογλου που χωρίς τον Μάνταλο διαθέσιμο δεν υπάρχει άλλος κανονικός play maker και αναγκάζεται να καταφεύγει σε αλχημείες με αλλαγές τύπου Σιμάο. Δεν φταίει αυτός που για να υλοποιήσει την σωστή, τακτικά του σκέψη να ενισχύσει την επίθεση, ο μοναδικός διαθέσιμος παίκτης είναι ο Γιακουμάκης. Για όλα αυτά φταίει το συνολικό στρατηγικό πλάνο. Ή για την ακρίβεια, η απουσία αυτού.
Ακούγονται και γράφονται πολλά για το ότι η ΑΕΚ χρειάζεται κανονικό προπονητή και όχι έναν υπηρεσιακό που έγινε μόνιμος. Μπορεί να είναι και έτσι. Όμως στη λίστα με ιεραρχήσεις για το τι πρέπει να αλλάξει στην ΑΕΚ, ο Κωστένογλου έχει καταφέρει να κάνει τελευταίο το ζήτημα του προπονητή. Η ΑΕΚ έχει ένα ρόστερ με κατασκευαστικά μειονεκτήματα, είναι μια ομάδα φτιαγμένη με ερασιτεχνικό τρόπο σχεδιασμού, ακόμα και οι παίκτες που δεν αποτέλεσαν φιάσκα μεγατόνων μοιάζουν να διακατέχονται από τα ίδια θετικά και τα ίδια αρνητικά που έχουν συμπαίκτες τους στην ίδια θέση, δεν ευνοείται δηλαδή η ύπαρξη μιας αγωνιστικής ευλυγισίας μέσα από το ρόστερ της ΑΕΚ.
Για να ξέρουμε τι λέμε: η μπάλα βρίσκεται για τα καλά στο γήπεδο του Ίβιτς. Και επειδή καλά λεφτά για παίκτες μέχρι να φτιαχτεί το γήπεδο μην περιμένει κανείς από αυτή τη διοίκηση, ο Ίβιτς είναι αναγκασμένος να δώσει διπλή βαρύτητα στον αγωνιστικό σχεδιασμό της ομάδας. Αν η ομάδα καταφέρει να κρατηθεί σε προσεγγίσιμη απόσταση από την κορυφή μέχρι τις γιορτές, τότε το 2020 θα πρέπει να βρει τον Κωστένογλου με διαφοροποιημένο ρόστερ στα χέρια του. Η ΑΕΚ χρειάζεται στρατηγικό πλάνο και ο Ίβιτς πρέπει να το εκπονήσει άμεσα. Δύσκολα πράγματα αυτά όταν δεν μπαίνουν λεφτά αλλά όχι και ακατόρθωτα. Σε κάθε περίπτωση ωστόσο -και αυτό ισχύει ανεξάρτητα από το τι θα αποφασιστεί να γίνει σε επίπεδο προπονητή- η έλλειψη στρατηγικής εκθέτει έναν πολύ δουλευταρά προπονητή και είναι πραγματικά κρίμα.
