Κάποτε η Βραζιλία άλλαζε το ποδόσφαιρο. Σήμερα προσπαθεί να θυμηθεί πώς παιζόταν!
Και εξηγούμαι: Ο Έρλινγκ Χάαλαντ ξέρουμε καλά πόσο μεγάλος επιθετικός είναι. Δε φανταζόμουν ότι θα το ξαναέλεγα ποτέ μετά τον Αρβιντας Σαμπόνις, αλλά το παιδί είναι ένα θαύμα της φύσης. Ίσως η πιο ωμή εκδοχή ποδοσφαιρικής ισχύος και σωματικής δύναμης που έχουμε δει εδώ και δεκαετίες, καθώς δεν σε κερδίζει μόνο με την τεχνική του. Σε λυγίζει με την παρουσία του, με το σώμα ενός πυγμάχου και το ένστικτο ενός εκτελεστή.
Η Βραζιλία δεν βρήκε ποτέ τρόπο να τον σταματήσει και μάλλον, ακόμα και μέχρι την τελευταία μέρα του Μουντιάλ να έπιαζαν, πάλι δεν θα έβρισκε τρόπο, αφού για 90 λεπτά δεν βλέπαμε τον Χάαλαντ απέναντι στη Σελεσάο. Βλέπαμε τον Χάαλαντ απέναντι στους... Χάλιαντ.
Σκληρό; Ίσως. Άδικο; Δυστυχώς όχι. Ο λόγος είναι απλός: ο αποκλεισμός από τη Νορβηγία δεν είναι μια ακόμη αποτυχία. Είναι ο καθρέφτης μιας ποδοσφαιρικής κρίσης που κρατά πλέον 24 χρόνια, από το μακρινό 2002 κα τα γήπεδα της Απω Ανατολής. Το οξύμωρο εδώ είναι ότι η χώρα του καφέ, εξακολουθεί να παράγει σπουδαίους ποδοσφαιριστές, αλλά δυσκολεύεται να παράγει μεγάλες εθνικές ομάδες.
Το Μαρακανάσο που γέννησε μια αυτοκρατορία
Το 1950 η Βραζιλία έζησε τη μεγαλύτερη ποδοσφαιρική τραγωδία της ιστορίας της. Το περίφημο Μαρακανάσο από την Ουρουγουάη μέσα στο κατάμεστο Μαρακανά ήταν στην κυριολεξία εθνικό τραύμα.
Κι όμως, εκείνη η πληγή έγινε αφετηρία. Η χώρα δεν απάντησε με φόβο, απάντησε με ποδόσφαιρο. Λίγα χρόνια αργότερα ήρθαν τα Παγκόσμια Κύπελλα του 1958 και του 1962, και το 1970 εμφανίστηκε αυτό που πολλοί εξακολουθούν να θεωρούν την κορυφαία εθνική ομάδα όλων των εποχών. Πελέ, Ζαϊρζίνιο, Τοστάο, Ριβελίνο, Κάρλος Αλμπέρτο. Μια ομάδα που εκτός από την κατάκτηση τίτλων, καθόριζε τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόταν ο πλανήτης το ποδόσφαιρο.
Ακόμη και όταν έχανε, κέρδιζε τον κόσμο
Αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο παράδοξο της ιστορίας της Σελεσάο. Το 1982 η Ιταλία του Πάολο Ρόσι απέκλεισε τη Βραζιλία. Στα χαρτιά ναι, ήταν μια αποτυχία, στη μνήμη του ποδοσφαίρου, όμως, έγινε ένας θρύλος.
Η ομάδα του Σαντάνα με Ζίκο, Σόκρατες, Φαλκάο, Έντερ, Σερέζο και Ζούνιορ θεωρείται μέχρι σήμερα η καλύτερη εθνική ομάδα που δεν κατέκτησε ποτέ Μουντιάλ. Γιατί η Βραζιλία δεν μετριόταν μόνο με τις κούπες, μετριόταν με το αν έκανε τον κόσμο να σηκώνεται από τον καναπέ για να τη δει.
Το 1982, λοιπόν, έχασε το τρόπαιο, αλλά κέρδισε την ποδοσφαιρική αθανασία. Το 2026, όμως, έχασε ακόμη ένα Μουντιάλ και δύσκολα θα θυμόμαστε κάτι από αυτή την ομάδα σε δέκα χρόνια.
Τα μικρά Μαρακανάσο που δεν έφεραν ποτέ την αναγέννηση
Από τον τελευταίο τίτλο του 2002 μέχρι σήμερα, η Βραζιλία μοιάζει να ζει διαρκώς την ίδια ιστορία. Το 2006 αποκλείστηκε στα προημιτελικά. Το ίδιο και το 2010. Το 2014 γνώρισε τον ιστορικό διασυρμό με το 7-1 από τη Γερμανία μέσα στο σπίτι της. Ακολούθησαν οι αποκλεισμοί του 2018, του 2022 και τώρα του 2026.
Κάθε διοργάνωση αφήνει πίσω της μια νέα πληγή. Ένα ακόμη μικρό Μαρακανάσο.
Η διαφορά είναι ότι το αυθεντικό Μαρακανάσο του 1950 γέννησε τη μεγαλύτερη ποδοσφαιρική αυτοκρατορία που γνώρισε το άθλημα. Τα μικρά Μαρακανάσο του 21ου αιώνα δεν γέννησαν τίποτα.
Η ιστορία παίζει κι άλλο περίεργο παιχνίδι. Από το 1970 μέχρι το 1994 η Βραζιλία περίμενε 24 χρόνια για να ξαναγίνει παγκόσμια πρωταθλήτρια. Σήμερα συμπληρώνει ξανά 24 χρόνια χωρίς τρόπαιο, από το 2002 μέχρι το 2026. Αν δεν τα καταφέρει ούτε το 2030, η αναμονή θα έχει φτάσει στα 28 χρόνια, τη μεγαλύτερη στην ιστορία της.
Η πιο σκληρή κριτική έρχεται από τη Βραζιλία
Δεν χρειάστηκε να το πουν οι Ευρωπαίοι, το έγραψαν οι ίδιοι οι Βραζιλιάνοι. Οι αναλυτές των UOL, ge.globo και Folha στάθηκαν σε κάτι που παλαιότερα θα ακουγόταν αδιανόητο: Η Βραζιλία απέναντι στη Νορβηγία αποδέχθηκε να παίξει χωρίς την μπάλα. Σε μεγάλα διαστήματα του αγώνα η κατοχή της έπεσε σε επίπεδα που, όπως έγραψαν χαρακτηριστικά, δεν συνάδουν με την ιστορία της Σελεσάο.
Ναι, δε μιλάμε για έναν αριθμό, μιλάμε για μια αλλοίωση ταυτότητας. Η χώρα που έμαθε τον κόσμο να αγαπά την κατοχή, την πρωτοβουλία και τη φαντασία, έμοιαζε να περιμένει τον αντίπαλο. Η χώρα που κάποτε δημιουργούσε τις ποδοσφαιρικές τάσεις, σήμερα προσπαθεί να αντιγράψει την Ευρώπη και συχνά αποτυγχάνει ακόμη και σε αυτό.
Υπάρχει και ένα ακόμη στοιχείο που δεν μπορεί πλέον να αγνοηθεί. Από το 2006 και μετά, κάθε φορά που η Βραζιλία συναντά ευρωπαϊκή ομάδα σε νοκ άουτ Μουντιάλ, αποχαιρετά τη διοργάνωση. Σύμπτωση;
Ο Αντσελότι φυσικά και δεν είναι το πρόβλημα, ούτε μπορούσε να γίνει μόνος του η λύση. Θα ήταν πολύ εύκολο και επιδερμικό να φορτωθούν όλα στον Ιταλό μαέστρο των πάγκων. Όμως ακόμη και οι πιο αυστηρές αναλύσεις στη Βραζιλία παραδέχονται ότι το πρόβλημα είναι βαθύτερο.
Ναι, η ομάδα παρουσιάστηκε υπερβολικά συντηρητική. Ναι, δεν αντέδρασε όταν η Νορβηγία άλλαξε τον ρυθμό του αγώνα. Ναι, έγιναν επιλογές που αμφισβητήθηκαν έντονα.
Όμως ένας προπονητής, όσο σπουδαίος κι αν είναι, δεν μπορεί να θεραπεύσει μέσα σε λίγους μήνες μια κρίση που χτίζεται εδώ και δύο δεκαετίες. Η CBF (σ.σ. βραζιλιάνικη Ομοσπονδία έψαχνε έναν σωτήρα, αλλά τελικά το πρόβλημα ήταν ότι χρειαζόταν ένα σχέδιο.
Λείπει ο νέος Πελέ ή λείπει η ίδια η Βραζιλία; Μάλλον το δεύτερο αποδεικνύεται. Ας μην αδικήσουμε, ωστόσο, αυτή τη γενιά. Η χώρα εξακολουθεί να παράγει παίκτες παγκόσμιας κλάσης, όπως τον Βινίσιους, τον Ροντρίγκο, τον Κασεμίρο.
Το ταλέντο υπάρχει. Εκείνο που λείπει είναι η συλλογική ταυτότητα. Ο Βινίσιους δεν έχει μεταφέρει στη Σελεσάο την επιρροή που έχει στη Μαδρίτη, ο Ροντρίγκο δεν έγινε ο ηγέτης που περίμεναν οι Βραζιλιάνοι και ο Νεϊμάρ κουβάλησε για χρόνια σχεδόν μόνος του το βάρος μιας ολόκληρης χώρας.
Αλήθεια είναι πως κάποτε η Βραζιλία κατέβαινε στο γήπεδο με Ρονάλντο, Ριβάλντο, Ροναλντίνιο, Καφού και Ρομπέρτο Κάρλος. Ακόμη νωρίτερα είχε Ζίκο, Σόκρατες και Φαλκάο. Εδώ πέρα δεν μιλάμε για μεγάλους ποδοσφαιριστές, μιλάμε για προσωπικότητες που έγραφαν ιστορία. Σήμερα η χώρα διαθέτει πολύ καλούς παίκτες, αλλά δεν διαθέτει ακόμη μια μεγάλη εθνική Βραζιλίας και ίσως εκεί να βρίσκεται η ουσία όλων.
Pelada
Δεν είναι τυχαίο ότι τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότεροι άνθρωποι του βραζιλιάνικου ποδοσφαίρου επιστρέφουν σε μια λέξη: "pelada". Το ποδόσφαιρο της αλάνας. Εκεί όπου δεν υπήρχε προπονητής, δεν υπήρχαν τακτικές ασκήσεις, μόνο η μπάλα, η φαντασία και η ανάγκη να επιβιώσεις μέσα από το παιχνίδι. Ακόμη και σύγχρονες επιστημονικές μελέτες υποστηρίζουν ότι αυτό το άναρχο περιβάλλον ήταν καθοριστικό για να γεννηθούν οι Ζίκο, οι Ροναλντίνιο και τόσοι άλλοι αρτίστες της μπάλας. Σήμερα, τα παιδιά μπαίνουν πολύ νωρίτερα σε οργανωμένες ακαδημίες ή φεύγουν για την Ευρώπη πριν καν ενηλικιωθούν. Γίνονται καλύτερα προπονημένοι. Το ερώτημα είναι αν γίνονται και καλύτεροι Βραζιλιάνοι ποδοσφαιριστές.
Το πρόβλημα της Σελεσάο, λοιπόν, δεν είναι ότι δεν βρίσκει τον νέο Πελέ, είναι ότι δεν βρίσκει ξανά τη... Βραζιλία. Κάποτε λέγαμε «κλαίει η μάνα του Πελέ» για χαβαλέ, ώστε να περιγράψουμε μια ποδοσφαιρική τραγωδία ή ένα ματς που... πονέσανε τα ματάκια μας.
Σήμερα η φράση ταιριάζει περισσότερο από ποτέ και ο λόγος είναι ότι η χώρα που κάποτε έκανε ολόκληρο τον πλανήτη να ερωτευτεί το ποδόσφαιρο, δείχνει να έχει ξεχάσει γιατί ο πλανήτης ερωτεύτηκε εκείνη.
Διαβάστε επίσης
Ανάλυση: Πώς η Γερμανία έχασε το ποδοσφαιρικό DNA που τρόμαζε ολόκληρο τον κόσμο
Η Ιταλία σταμάτησε να παράγει Ιταλία
Η πιο μεγάλη γιορτή του ποδοσφαίρου είναι στο Pamestoixima.gr και εδώ είσαι σίγουρος πως το παιχνίδι σου τα...σπάει! 48 ομάδες απ' όλες τις γωνιές της υφηλίου θα συναντηθούν στα γήπεδα των ΗΠΑ, του Μεξικό και του Καναδά με ένα και μοναδικό κίνητρο, την κατάκτηση του Μουντιάλ 2026! Μέχρι και τον τελικό, η καθημερινή δράση του Παγκοσμίου θα είναι στο ανανεωμένο Pamestoixima.gr με όλους τους αγώνες και τα μακροχρόνια στοιχήματα στις καλύτερες αποδόσεις αλλά και *προσφορές Παγκοσμίου επιπέδου!
Η αναμονή για το Παγκόσμιο φτάνει στο τέλος της! Το μεγαλύτερο ποδοσφαιρικό γεγονός του πλανήτη ξεκινάει και στο Pamestoixima.gr θα ζήσεις μια μοναδική εμπειρία διασκέδασης! Μέσα στο ανανεωμένο περιβάλλον του Pamestoixima.gr θα βρεις τα πάντα για να φτιάξεις το δικό σου στοίχημα στο Μουντιάλ 2026 σε όλους τους αγώνες της ημέρας αλλά και να συνδυάσεις μακροχρόνιες επιλογές τόσο εθνικών ομάδων όσο και παικτών. Και επειδή εδώ το παιχνίδι σου...τα σπάει, σε περιμένουν δεκάδες *προσφορές και το μοναδικό Bet Boss όπου μπορείς να διεκδικήσεις έως και 1.000.000€.
