Του είπαν «δεν κάνεις. Είσαι κοντός». Και τον έδιωξαν από τα τμήματα υποδομής της Μπορντό. Το όνειρο του να παίξει μπάλα στην ομάδα της περιοχής που μεγάλωσε καταστράφηκαν λίγο πριν την ενηλικίωση, έπρεπε να βρει ένα εναλλακτικό πλάνο ζωής.
Και τι άλλο να έκανε; Αυτός ζούσε και ανέπνεε για την μπάλα. Παρότι στην μία γάμπα του έχει για πάντα ένα πελώριο σημάδι από τα 50 ράμματα που του στοίχισε μία παράτολμη βουτιά σε πισίνα σε ηλικία 9 ετών, εκείνος το μόνο που είχε στο μυαλό του ήταν η μπάλα.
Σε κάθε ευκαιρία που ο πατέρας του Κάρλος επισκεπτόταν τα πάτρια ισπανικά εδάφη ο μικρός Ματιέ σχεδόν με τον ζόρι τον υποχρέωνε να τον παίρνει μαζί για να πάνε στο «Καμπ Νόου» και να δει την αγαπημένη του Μπαρτσελόνα. Στα 14 του ψηφίστηκε κορυφαίος παίκτης σε ένα τουρνουά της Παρί Σεν Ζερμέν για νέα ταλέντα, όμως η Μπορντό ήταν αυτή που τον τσίμπησε. Άσχετα αν τον πέταξε σαν στυμμένη λεμονόκουπα, την ώρα που όλοι οι φίλοι του έπαιρναν προαγωγή για την πρώτη ομάδα.
Είναι πεισματάρης. Πολύ πεισματάρης. Αν του καρφωθεί κάτι στο μυαλό θα το πετύχει, ο κόσμος να χαλάσει. Ξεκίνησε πάλι από το μηδέν. Για την ακρίβεια κάτω από το μηδέν, παίζοντας στην πέμπτη κατηγορία, κάνοντας μόλις τρεις (ερασιτεχνικές) προπονήσεις την εβδομάδα και δουλεύοντας ως πωλητής σε ένα κατάστημα με αθλητικά είδη για να συμπληρώνει το χαρτζιλίκι του.
Εκτός από το American Dream υπάρχει και το French Dream και ο νέος σταρ του Ολυμπιακού το ενσαρκώνει ιδανικά. Δεν γεννήθηκε προικισμένος από την φύση, κάθε άλλο, μόλις και μετά βίας φτάνει το 1,67. Πως να κάνεις πρωταθλητισμό με τέτοιο σουλούπι; Κι όμως ο Γάλλος μεσοεπιθετικός κατάφερε να μετατρέψει αυτό το φαινομενικό μειονέκτημα, σε πλεονέκτημα.
Από την τρίτη κατηγορία και την Λιμπούρν βρέθηκε μέσα σε μία μέρα, απευθείας στην λαμπερή Μαρσέιγ και σε λιγότερο από ένα χρόνο του κόλλησαν την ετικέτα του διαδόχου του Φρανκ Ριμπερί, ο οποίος αναχωρούσε για το Μόναχο. Μέσα σε τρία χρόνια, από πωλητής παπουτσιών έγινε το δεκάρι της Εθνικής Γαλλίας και αφίσα σε όλα τα παιδικά δωμάτια. Τρελό, αλλά έγινε.
Το petit velo, το ποδηλατάκι, όπως χαρακτηριστικά τον αποκαλούν λόγω του μεγέθους μινιατούρας, έγινε ποδηλατάρα, στην πραγματικότητα έκανε τον γύρο της Ευρώπης, πέτυχε πολύ περισσότερα από όσα θα περίμενε ακόμα και ο ίδιος στα πιο αισιόδοξα όνειρά του. Αφού πέτυχε κάτι τέτοιο, ποιος μπορεί να υποτιμήσει τον Ματιέ Βαλμπουενά σε ότι κι αν βάλει στον νου του;
Δεν είναι πια παιδαρέλι, στις 28 Σεπτεμβρίου θα σβήσει 35 κεράκια στην τούρτα. Έχει όμως αυτό το baby-face, το σουλούπι του δεν έχει αλλάξει καθόλου. Μοιάζει ακόμα με 20άρη, παρότι πλέον σέρνει πίσω του μία σημαντική καριέρα, γυναίκα και παιδί.
Είναι ένας συνειδητοποιημένος λεγεωνάριος, ο οποίος με το που πάτησε τα 30 του, αποφάσισε να φύγει για το εξωτερικό σε κλαμπ που πληρώνουν καλά και στην ώρα τους (Ντινάμο Μόσχας, Φενερμπαχτσέ, Ολυμπιακός) για να εξασφαλίσει για πάντα το μέλλον του.
Είναι καλό παιδί, άψογος επαγγελματίας, παίκτης αποδυτηρίων, βοηθά πάντα στο καλό κλίμα μέσα σε αυτά. Μαζί του ξέρεις ότι δεν θα τον βρεις ποτέ υπέρβαρο, αγύμναστο, ανέτοιμο. Ζει για το ποδόσφαιρο, χαίρεται ακόμα και τις προπονήσεις, λες και το χορτάρι αναζωογονεί τα κύτταρα του. Όσο κι αν ψάξεις δεν θα βρεις σοβαρούς τραυματισμούς, συμπτωματικά όλα αυτά τα χρόνια έχει χτυπήσει πιο πολλές φορές τον ώμο του (τρεις φορές, από άσχημα πεσίματα σε μαρκαρίσματα), παρά -ας πούμε- τα γόνατα του. Ναι, φέτος έβγαλε κάποια μικρά μυϊκά προβλήματα με την Φενερμπαχτσέ, αλλά το σκαρί του είναι απείραχτο, άσχετα αν η μηχανή έχει κάνει μπόλικα χιλιόμετρα.
Η απόκτηση του από τον Ολυμπιακό εκ πρώτης όψεως μοιάζει περίεργη. Είναι σαν να σερβίρει κάποιος το επιδόρπιο πριν το κυρίως γεύμα. Δεν σε χαλάει, αλλά δεν είναι και η σωστή σειρά για να γεμίσει κανείς το στομάχι. Ο Ολυμπιακός θεωρητικά είχε ανάγκη για ποιοτική ενίσχυση στο κέντρο της άμυνας με έναν ηγετικό στόπερ, επιτακτική ανάγκη για έναν βαρβάτο σέντερ-φορ και μερικά «μερεμέτια» στην καρδιά της μεσαίας γραμμής. Αντ’ αυτών αποκτά πρώτα έναν βραχύσωμο βιρτουόζο εξτρέμ, με βαρύ βιογραφικό, έναν παίκτη με σουλούπι, το οποίο το έχει στο ρόστερ, μία πολυτέλεια; Τι φάση;
Στην πραγματικότητα, ο Γάλλος έρχεται στον Πειραιά ως προσθήκη από το πάνω ράφι, αλλά και ως κίνηση «ασφάλειας». Τώρα πια, ακόμα κι αν αποχωρήσει με ενδεχόμενη μεταγραφή ο Ποντένσε, ακόμα κι αν δεν τα βρει με τον Κώστα Φορτούνη για έναν νέο συμβόλαιο, ο Ολυμπιακός δεν θα μείνει ξεκρέμαστος, βρήκε ήδη κάποιον για να γεμίσει ένα πιθανό κενό, είναι έτοιμος για παν ενδεχόμενο.
Κι αν δεν φύγει κανείς από το λιμάνι; Κάπου εκεί ξεκινάει ένα άλλο πρόβλημα το οποίο θα αναλυθεί πιο κάτω. Ας κρατήσουμε όμως προς το παρόν μία κλασική γαλλική παροιμία που λέει: «l’ abondance de biens ne nuit pas». Η αφθονία των αγαθών δεν έβλαψε ποτέ κανέναν.
Ήδη υπάρχουν κάποιες ενστάσεις για την ηλικία του. Δεκτόν. Όμως για κάθε Τουρέ, υπάρχει κι ένας Ιμπαγάσα. Για κάθε Όσκαρ Καρντόσο, υπάρχει κι ένας Καρεμπέ. Για κάθε Αμπιντάλ, για κάθε Γέστε, για κάθε Μοϊσές Ουρτάδο, υπάρχουν άλλα «γερόντια» που το έλεγε η καρδιά τους και πρόσφεραν. Η ηλικία είναι κάτι εντελώς υποκειμενικό. Όπως νιώθει κανείς.
Η γνώμη του γράφοντος για τέτοιου είδους μεταγραφές είναι εκπεφρασμένη. Η λογική... αυτός θα κάνει πλάκα στην Ελλάδα έχει περάσει ανεπιστρεπτί. Ίσως δεν υπήρξε και ποτέ. Τέτοιες μεταγραφές κάνουν πια μόνο στην Ελλάδα, στην Κίνα, στις αραβικές χώρες και την Τουρκία. Πουθενά αλλού. Σίγουρα όχι στην προηγμένη Ευρώπη. Ο λόγος εμφανής. Εμπορικότητα. Τίποτα άλλο. Πάμε όμως παρακάτω…
Στην χειρότερη Φενερμπαχτσέ όλων των εποχών, που κάποια στιγμή μάλιστα κινδύνευσε σοβαρά με υποβιβασμό, ο Γάλλος ήταν από τους μόνους διασωθέντες από το ναυάγιο. Ίσως ο κορυφαίος. Παρόλα αυτά όμως έπαιξε λίγο. Λιγότερο από ποτέ. Παράλογο;
Οι 13 συμμετοχές στην ενδεκάδα στο φετινό τουρκικό πρωτάθλημα ήταν οι λιγότερες από ποτέ στην καριέρα του. Τα 1175 αγωνιστικά λεπτά στο πρωτάθλημα ήταν τα λιγότερα που έχει αγωνιστεί ποτέ στην καριέρα του. Ούτε στην Ευρώπη ήταν βασικός, αγωνίστηκε μόνο στα 5 από τα 10 ευρωπαϊκά της παιχνίδια. Παρότι λαοφιλής και αρεστός στο οπαδικό μάτι, τακτικά δεν έκανε αυτό που ήθελε ούτε ο Φιλίπ Κοκού ούτε ο Ερσούν Γιανάλ, με αποτέλεσμα η περιορισμένη χρησιμοποίηση του να δημιουργεί casus belli.
Αυτό που κάνει, το κάνει πολύ καλά. Φέτος έπαιξε αποκλειστικά ως αριστερός εξτρέμ με ανάποδο πόδι με μία μόνο εντολή. Να συγκλίνει προς το κέντρο και είτε να φτιάχνει συνεργασίες με τον φορ, είτε να εκτελεί με σουτ. Τα νούμερα του στο πρωτάθλημα δεν ήταν άσχημα (3 γκολ, 7 ασίστ), για τα λεπτά συμμετοχής του ήταν παραπάνω από ικανοποιητικά.
Ο Γάλλος είχε τον ρόλο του joker, του ανακατωσούρα. Να έρχεται από τον πάγκο όταν ένα παιχνίδι στραβώνει και να φτιάχνει φάσεις σε μικρούς χώρους, όταν ο αντίπαλος κλείνεται μαζικά πίσω. Ιδανική συνταγή για τα περισσότερα «μικρά» παιχνίδια του ελληνικού πρωταθλήματος, όχι όμως για τα μεγάλα, τα ανοιχτά, αυτά που απαιτούν και ανασταλτική εγρήγορση / ικανότητα.
Τα 7 περσινά γκολ έγιναν φέτος 3. Οι 9 ασίστ έγιναν 7. Οι 2,3 key passes ανά παιχνίδι (εκπληκτικό νούμερο), έγιναν 1,9. Η 1,7 πετυχημένη ντρίμπλα έγινε 1 σκέτο. Όλα του τα νούμερα σε κάμψη, επειδή ο ρόλος του, ο χρόνος του, συρρικνώθηκε. Κανείς δεν μπορεί να τα βάλει με τον χρόνο. Ο Βαλμπουενά εξελίχθηκε σε έναν game-changer του 30λεπτου, σε έναν ρολίστα πολυτελείας, κάτι που αποδέχθηκε όμως αρκετά επαγγελματικά, χωρίς να προκαλέσει προβλήματα ή βεντετισμούς. Τα χτυπήματα του (είτε σε στημένα, είτε εν κινήσει) παραμένουν εκπληκτικά, η ικανότητα του στο ένας εναντίον ενός το ίδιο, η ικανότητα του να «βλέπει» κανείς γήπεδο δεν αλλοιώνεται με την ηλικία.
Η απόκτηση του δεν δείχνει να εγκυμονεί κινδύνους. Το σκαρί του είναι ελαφρύ, είναι προσαρμοστικός, ξέρει από πρωταθλήματα «ειδικών συνθηκών» αφού έχει περάσει από Τουρκία, δεν έρχεται «ψηλωμένος», θα βρει ένα γαλλόφωνο περιβάλλον που τον νιώθει (Καρεμπέ, Μοντεστό, Ανιγκό, Ισά), είναι μία κίνηση με διεθνή απήχηση που κάνει γκελ επικοινωνιακά και στον κόσμο.
Το ερώτημα παραμένει όμως; Αυτό χρειαζόταν ο Ολυμπιακός; Στο σύγχρονο ποδόσφαιρο δύσκολα, πολύ σπάνια μπορεί να βρει κανείς ομάδα που να έχει στην ενδεκάδα δύο εξτρέμ κάτω του 1,67. Διότι μοιάζουν ελκυστικοί στο μάτι, αλλά κονταίνουν πολύ την ομάδα, αίφνης τα αμυντικά στημένα γίνονται δυσεπίλυτος γρίφος, οι αμυντικές καλύψεις και τα ντουμπλαρίσματα καθίστανται προβληματικά. Ο Βαλμπουενά μοιάζει περισσότερο με μεταγραφή προέδρου, παρά προπονητή.
Είναι δεδομένο, θα έχει τις στιγμές του. Θα βάλει τις πινελιές του, δεν ήρθε για να κοροϊδέψει κανέναν. Ωστόσο, ο καλύτερος σύμμαχος σε αυτού του είδους τις μεταγραφές είναι ο ρεαλισμός. Κι αυτός λέει ότι το supporting cast και ο σωστός ρόλος είναι οι παράγοντες που θα κρίνουν το ορθόν ή μη της επιλογής του κυρίου petit velo…
