MENU

Ο Παναθηναϊκός επέστρεψε έπειτα από 14 «πέτρινα» χρόνια στο θρόνο του πρωταθλητή Ελλάδας, επικρατώντας 2-0 στις νίκες του Ολυμπιακού (3-0 στο Ρέντη και 3-1 στον Άγιο Θωμά). Σύμφωνα με την επίσημη ιστοσελίδα της ΕΟΠΕ, αυτός ήταν ο 19ος πρωταθληματικός τίτλος για το σύλλογο που καθιέρωσε στην Ελλάδα το άθλημα της πετοσφαίρισης, με τον ιδρυτή του, Γιώργο Καλαφάτη, καθώς και τον Απόστολο Νικολαΐδη, να εισάγουν τους κανονισμούς της άγνωστης, τότε στη χώρα μας, αθλοπαιδιάς, άμα τη επιστροφή τους από τους Διασυμμαχικούς (ή Πανσυμμαχικούς) αγώνες του Παρισίου, το 1919. Τον αριθμό αυτόν υιοθέτησε αναπόφευκτα το σύνολο σχεδόν των αθλητικών ιστοσελίδων, με τον επίσημο Παναθηναϊκό (μεταξύ αυτών και του αρχηγού του, Σωτήρη Πανταλέοντα) να τονίζουν ότι πρόκειται για την 25η κατάκτηση της σημαντικότερης εγχώριας διοργάνωσης.

 Σύμφωνα με το βιβλίο «Και Χιλιάδες Τίτλοι» (2016, Β΄ Έκδοση 2017), προϊόν μιας δεκαετούς έρευνας σχετικά με τους ομαδικούς τίτλους του μεγαλύτερου πολυαθλητικού συλλόγου της χώρας, με τα σχεδόν 40 διαφορετικά σπορ που έχει κατά καιρούς αγκαλιάσει στους κόλπους του, ο Σύλλογος Μεγάλος είναι... πιο μεγάλος απ’ όσο νομίζουμε στο τρίτο δημοφιλέστερο ομαδικό σπορ στη χώρα. Οι έξι συγγραφείς του πονήματος αναλύουν ενδελεχώς σε οκτώ σελίδες την περίπτωση των «χαμένων» πρωταθλημάτων του Τριφυλλιού. Αξίζει να σημειωθεί ότι χάρη σε έρευνα του ίδιου ιστορικού τιμ αναγνωρίστηκε πλέον καθ’ ολοκληρία ο «πράσινος» τίτλος του πρωταθλητή Ελλάδας του 1921 στο μπάσκετ, με το σύλλογο να αριθμεί πλέον 39 κατακτήσεις.

 Έξι επιπλέον πανελλήνια πρωταθλήματα έχει κερδίσει ο Παναθηναϊκός στο ανδρικό βόλεϊ. Πρόκειται για τις διοργανώσεις του 1921, του 1944, του 1951, του 1952, του 1959 και του 1960.

Στο πρωτάθλημα του 1921 συμμετείχαν τέσσερις ομάδες. Από τα αρχεία της εποχής προκύπτει ότι στον τελικό έφτασαν οι Παναθηναϊκός και Εθνικός Γ.Σ. Νικητές αναδείχθηκαν οι «πράσινοι», κατακτώντας τον πρώτο καταγεγραμμένο τίτλο στο βόλεϊ (ο Εθνικός αποσύρθηκε για λόγους που δεν είναι γνωστοί). Κάποιοι ισχυρίζονται ότι η εν λόγω διοργάνωση δεν είναι επίσημη και αποτελεί ένα απλό τουρνουά, με την πρόφαση ότι τη διεξαγωγή των αγώνων είχε αναλάβει η Χριστιανική Αδελφότητα Νέων (ΧΑΝ) και όχι ο ΣΕΓΑΣ ή η Επιτροπή Ολυμπιακών Αγώνων. Η αλήθεια στο κατά πόσο η διοργάνωση αυτή μπορεί να θεωρηθεί επίσημη είναι η εξής: λόγω της εμπόλεμης κατάστασης που επικρατούσε εκείνη την εποχή, η ΧΑΝ ανέλαβε η ίδια την πρωτοβουλία τέλεσης αθλητικών γεγονότων με τη σύμφωνη γνώμη και των ανωτέρω φορέων.

Επιπροσθέτως, η ΧΑΝ ήταν μια ανεξάρτητη, ουδέτερη παγκόσμια οργάνωση με αρμοδιότητα διεξαγωγής αγώνων -ειδικά των αθλοπαιδιών, δηλαδή μπάσκετ και βόλεϊ- και όχι ένας απλός αθλητικός σύλλογος (στην πορεία, βέβαια, ίδρυσε και αθλητικές ομάδες που συμμετείχαν σε πανελλήνια πρωταθλήματα διαφόρων αθλημάτων). Πρέπει ακόμα να υπογραμμιστεί ότι η ΧΑΝ ήταν ο μοναδικός φορέας στην Ελλάδα που είχε την τεχνογνωσία να φέρει εις πέρας μια τέτοια αποστολή, εν έτει 1921. Αξίζει, τέλος, να αναφερθεί ότι ο πρόεδρος της ΕΟΑ, που ήταν ο πρίγκιπας Γεώργιος, έθεσε τους αγώνες στίβου, μπάσκετ και βόλεϊ «υπό την υψηλήν προστασίαν του», ενώ ο πρόεδρος του ΣΕΓΑΣ, Μαρκ Μίνδλερ, ορίστηκε αλυτάρχης. Συνεπώς, δεν τίθεται καμία αμφιβολία ότι η διοργάνωση της ΧΑΝ ήταν 100% επίσημη.

Για το 1944, η επίσημη ιστοσελίδα της ΕΟΠΕ χρίζει -λανθασμένα- πρωταθλητή τον Πανελλήνιο. Τον τίτλο, όμως, κατέκτησε -δίχως να ηττηθεί- ο Παναθηναϊκός, κερδίζοντας 2-0 (15-12, 15-13) τους «Ολυμπιονίκες» στον τελικό (τότε οι αγώνες κρίνονταν στα δύο κερδισμένα σετ), όπως αναφέρει η εφημερίδα «Ακρόπολις», στις 9 Ιουλίου 1944, δημοσίευμα που καταγράφεται και στο «Και Χιλιάδες Τίτλοι».

Δεν είναι λίγοι όσοι επιμένουν να χαρακτηρίζουν «τοπικά» αυτά τα πρωταθλήματα. Κακώς... Μέχρι το 1960, τα πρωταθλήματα που διοργανώνει η Τεχνική Επιτροπή Αθλοπαιδιών του ΣΕΓΑΣ είναι πρωταθλήματα Α΄ και Β΄ Κατηγορίας. Είναι διοργανώσεις στις οποίες συμμετέχουν κυρίως σωματεία από την Αθήνα, καθώς οι υπόλοιποι σύλλογοι δεν συντηρούν ομάδες βόλεϊ Α΄ Κατηγορίας. Ο αθλητικός Τύπος της εποχής και ο ΣΕΓΑΣ δεν δίνουν τοπικό προσδιορισμό/ονομασία σε όσα πρωταθλήματα Α΄ Κατηγορίας κατέκτησαν οι «πράσινοι» εκείνα τα χρόνια (1944, 1951, 1952, 1959). Αντιθέτως, συχνά πυκνά χαρακτηρίζουν «Πρωταθλήματα Ελλάδας» τις διοργανώσεις αυτές. Κάποια μεταγενέστερα δημοσιεύματα, μάλιστα, σημειώνουν ότι ο Σύλλογος Μεγάλος αναδείχθηκε πρωταθλητής δύο ακόμα φορές, το 1945 και το 1947. Ωστόσο, λόγω έλλειψης αρχείου, αυτό δεν έχει ακόμα αποδειχτεί, οπότε οι τίτλοι αυτοί δεν γίνεται να προσμετρηθούν, καθώς δεν υπάρχουν τα απαραίτητα πειστήρια.

Η εφημερίδα «Αθλητισμός» της 9ης Ιουνίου 1951 δεν αφήνει περιθώρια αμφισβήτησης: «η ομάς βόλλεϋ μπωλ του Παναθηναϊκού ετερμάτισε νικηφόρως τον β΄ γύρον του πρωταθλήματος α΄ κατηγορίας και ανεδείχθη πρωταθλήτρια ομάς Ελλάδος για το 1950-51...».

Προσοχή, προς αποφυγήν παρεξηγήσεων: το γεγονός ότι το 1951 διεξάγεται (τοπικό) πρωτάθλημα και στον Πειραιά δεν σημαίνει ότι η διοργάνωση που συμμετέχει ο Παναθηναϊκός είναι και αυτή τοπική. Οι ομάδες του Πειραιά δεν ήταν Α΄, αλλά υποδεέστερης κατηγορίας. Στην ουσία, το πρωτάθλημα Πειραιώς 1951 πραγματοποιήθηκε για να προβιβαστούν οι καλύτερες πειραϊκές ομάδες στη Β΄ Κατηγορία και στην Α2.

Ο Παναθηναϊκός επαναλαμβάνει την επιτυχία του την επόμενη περίοδο (1951-52). Κατόπιν, τα σκήπτρα παίρνει ο ιστορικός Εθνικός Αθηνών (με τον πρώην Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Κάρολο Παπούλια, στη σύνθεσή του), με το Τριφύλλι να περιορίζεται -συνήθως- στη δεύτερη θέση. Σε δημοσίευμα της «Αθλητικής Ηχούς», στις 18 Νοεμβρίου 1958, διαβάζουμε το εξής: «ο Εθνικός Γ.Σ., πρωταθλητής Ελλάδος πέρυσι εις το βόλλεϋ μπωλ...». Ακόμα μία απόδειξη ότι τα πρωταθλήματα της εποχής ήταν πανελλήνια, ενώ την ίδια ώρα η επίσημη ιστοσελίδα της ΕΟΠΕ αναφέρει ότι μεταξύ 1945-1960 δεν υπήρξαν καν διοργανώσεις, προσβάλλοντας έτσι την ιστορία του βόλεϊ και τους σκαπανείς του αθλήματος και δείχνοντας τελείως ανενημέρωτη και ανιστόρητη!

 Το 1959, ο Παναθηναϊκός επιστρέφει στους τίτλους, κερδίζοντας το... νταμπλ! Πρωταθλητής Α΄ Κατηγορίας ο Σύλλογος Μεγάλος, κερδίζοντας 3-2 το ισχυρό τότε Παγκράτι, ενώ οι «πράσινοι» αναδεικνύονται και Κυπελλούχοι Α΄ και Β΄ Κατηγορίας του ΣΕΓΑΣ. Πρόκειται, ουσιαστικά, για τον προπομπό του Κυπέλλου Ελλάδας (τελικά διοργανώθηκε μόνο εκείνη την περίοδο).

 Για το 1961, η ΕΟΠΕ καταγράφει -ορθώς- ως πρωταθλητή Ελλάδας τον Πανελλήνιο. Το ίδιο έτος, όμως, πρωταθλητής αναδεικνύεται και ο Παναθηναϊκός, αλλά όσον αφορά τη διοργάνωση του 1960, η οποία ολοκληρώθηκε -έπειτα από συνεχείς αναβολές- τον Μάιο του 1961. Αυτό είναι το πρώτο μεταπολεμικό πρωτάθλημα στο οποίο συμμετέχουν και ομάδες εκτός Κέντρου, ενώ ο ΣΕΓΑΣ υποχρεώνεται να αναγνωρίσει πλέον ως ομάδες Α΄ Κατηγορίας τους συλλόγους από τη Θεσσαλονίκη. Έτσι, για πρώτη φορά μεταπολεμικά, διοργανώνονται -αρχικά- τοπικά πρωταθλήματα, αυτό της Αθήνας (Κέντρου) που κατακτά ο Παναθηναϊκός (με δεύτερο το Παγκράτι) και εκείνο της συμπρωτεύουσας (με νικητή τον Ηρακλή και τη ΧΑΝΘ να ακολουθεί).

Η «Αθλητική Ηχώ» της 30ής Μαΐου 1961 γράφει χαρακτηριστικά: «Ο Παναθηναϊκός κατέκτησε το Πανελλήνιο Πρωτάθλημα Βόλλεϋ, νικήσας και το Παγκράτι». Τον... ξεχασμένο -ακόμα και από τους ίδιους τους οπαδούς του- πανελλήνιο τίτλο του Τριφυλλιού επιβεβαιώνει και η εφημερίδα «Ομάδα», σε δημοσίευμά της λίγο αργότερα, όπου παρουσιάζεται το επίσημο δελτίο ενημέρωσης των μελών του Ομίλου, το οποίο αναφέρει, μεταξύ άλλων, ότι ο Παναθηναϊκός είναι εν ενεργεία πρωταθλητής Ελλάδας στο βόλεϊ…

 Έπειτα από 14 άγονα χρόνια, όπως κάποτε και στο μπάσκετ, όταν ο Σύλλογος Μεγάλος δεν είχε γευτεί τη χαρά της κατάκτησης του πρωταθλήματος Ελλάδας μεταξύ 1984 και 1998, το ανδρικό τμήμα βόλεϊ του Παναθηναϊκού κάθισε ξανά στο θρόνο του. Δεν είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε αν θα μιμηθεί την αυτοκρατορία της μεγαλύτερης ομάδες που ανέδειξε ποτέ ο ελληνικός αθλητισμός. Άλλωστε, δεν υπάρχει πλέον και ο Παύλος ή ο Θανάσης, ούτε καν ο Δημήτρης Γιαννακόπουλος, στον οποίο οφείλεται το μεγαλύτερο μερίδιο της επιτυχίας. Υπάρχει, όμως, ο κόσμος. Και αυτός θα κρατήσει τον αγαπημένο του σύλλογο, όχι μόνο ζωντανό, αλλά και πρωταγωνιστή στις αναμφίβολα δύσκολες αυτές ώρες. 

 Θεού θέλοντος και… μελών επιτρεπόντων, του χρόνου ο Παναθηναϊκός θα πανηγυρίσει το 26ο του πρωτάθλημα Ελλάδας. Το ακούτε, ΕΡΤ και ΕΟΠΕ;

ΥΓ.: Το «Και Χιλιάδες Τίτλοι», το πρώτο βιβλίο-λεύκωμα στο οποίο έγινε πλήρης και λεπτομερής καταγραφή όλων των τίτλων ενός συλλόγου (ήδη ο Παναθηναϊκός μετράει 1588), μπορείτε να το βρείτε στο http://www.vivliapao.gr , καθώς και σε όλα τα μεγάλα βιβλιοπωλεία της Αθήνας και της υπόλοιπης Ελλάδας. 

Γιατί τα πρωταθλήματα του Παναθηναϊκού στο βόλεϊ είναι 25 (και όχι 19)
EVENTS