Ήταν λίγο πριν τα μεσάνυχτα της Τρίτης 12 Μαϊου. Στο κλειστό γυμναστήριο «Ολύμπιο», μέσα στις εγκαταστάσεις των Εκπαιδευτηρίων Πλάτωνα στα Γλυκά Νερά, τα φώτα είχαν χαμηλώσει. Έτσι γίνεται πάντα, ακόμα και μετά από μεγάλες γιορτές.
Λίγη ώρα πριν, το γήπεδο κόχλαζε. Η ομάδα μπάσκετ Παίδων (παιδιά γεννημένα το 2010 και 2011, 15χρονα και 16χρονα) των Εκπαιδευτηρίων κατέκτησε το πρωτάθλημα της ΕΣΚΑ, με νίκη επί του Περιστερίου στον τελικό 81-72. Τα παιδιά το χάρηκαν με την ψυχή τους, όπως και οι γονείς τους, οι συγγενείς τους, οι φίλοι τους στην εξέδρα, που δημιούργησαν το αδιαχώρητο. Πάνω από 700 άτομα κατέκλυσαν το γήπεδο.
Τα πανηγύρια συνεχίζονται στους εξωτερικούς χώρους. Κάποια στιγμή, μια ψηλόλιγνη φιγούρα εγκαταλείπει τους χορούς, τις αγκαλιές και τις αναμνηστικές φωτογραφείς. Ο Χρήστος Σγουρίτσας, ο προπονητής της ομάδας, μπαίνει και πάλι στο άδειο και σκοτεινό γήπεδο. Κοντοστέκεται. «Ήλθα να κλείσω τα air condition», απαντάει στο ξαφνιασμένο μου βλέμμα.
Υπάρχει πιο συγκλονιστικό πράγμα απ’ αυτό; Όχι. Τη στιγμή του θριάμβου, της προσωπικής και ομαδικής δικαίωσης, της αποθέωσης από παίκτες, από γονείς, από αντιπάλους, από ουδέτερους που έσπευσαν να τον συγχαρούν, μέτρησε πάνω απ’ όλα η ευθύνη. Του ανθρώπου που ο τίτλος «προπονητής» είναι πολύ μικρός για να χωρέσει όλες τις αρμοδιότητες και όλες τις πτυχές που ξεδιπλώνει κάθε μέρα όλα αυτά τα χρόνια στα Εκπαιδευτήρια Πλάτωνα.
Η λέξη που θα περιέγραφε καλύτερα τον προπονητή της πρωταθλήτριας ΕΣΚΑ Παίδων του 2026 θα ήταν «παιδαγωγός». Βαριά λέξη. Λίγοι πια έχουν την τιμή να την σηκώνουν. Ένας παιδαγωγός που χρησιμοποιεί το μπάσκετ σαν εργαλείο για να μάθει τα παιδιά πολύ σημαντικότερα πράγματα: Ομαδικό πνεύμα, ανιδιοτέλεια, ευθύνη, ακόμα και… αντοχή στην αδικία.
Α, και το πιο σημαντικό: Ότι η νίκη ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΠΑΝ. Ότι αν είσαι καλός, θα δικαιωθείς, γι’ αυτό πρέπει να προσπαθείς να εξελίσσεσαι. Αλλά να μην «κολλάς» στο αποτέλεσμα, στο σκορ, στους πόντους που θα βάλεις εσύ ή ο διπλανός σου.
Η επιτυχία των Εκπαιδευτηρίων Πλάτωνα να κατακτήσουν το πρωτάθλημα Παίδων της ΕΣΚΑ δεν είναι ούτε τυχαία, και προφανώς ούτε εύκολη. Όταν έχεις να αντιμετωπίσεις ισχυρότατα brands όπως ο Παναθηναϊκός, το Περιστέρι, η ΑΕΚ, που στελεχώνουν τα ηλικιακά τους τμήματα με παιδιά αυτών των ηλικιών απ’ όλες τις περιοχές της Αττικής, ου μην της Ελλάδας ολόκληρης, πρέπει να προσφέρεις κάτι διαφορετικό για να προσελκύσεις κι εσύ παίκτες-ταλέντα. Πέρα από την εκπαιδευτική διαδικασία, που παρέχεται στους μαθητές-αθλητές, το πιο δελεαστικό γι’ αυτούς είναι και ο τρόπος που παίζει η ομάδα. Ένας τρόπος που είναι πάντα ίδιος, ανεξάρτητα από το ποια ηλικιακή «φουρνιά» καλείται να τον υπηρετήσει.
Ποιος είναι αυτός; Το σύγχρονο μπάσκετ. Γρήγορες επιθέσεις, γρήγορες αποφάσεις, πολλά σουτ τριών πόντων, ψάξιμο για τον ελεύθερο παίκτη στη γωνία, πολύ ένας εναντίον ενός, ΠΟΤΕ ζώνη. Ένας τρόπος παιχνιδιού που αφήνει ελεύθερα τα παιδιά να παίξουν πιο πολύ με το ένστικτό τους παρά ακολουθώντας συγκεκριμένες οδηγίες, να βγάλουν όσο μπάσκετ έχουν μέσα τους.
Και, κυρίως, να διασκεδάσουν. Να τους αρέσει.
Σ’ αυτή τη μανία που μας έχει πιάσει να «βγάλουμε παίκτες», το ξεχνάμε αυτό. Ότι το σημαντικό σ’ ένα σπορ είναι να αρέσει σ’ αυτόν που το εξασκεί, ειδικά αν είναι μικρής ηλικίας. Γεμίζει σιγά-σιγά το μπάσκετ από 13χρονους και 14χρονους «επαγγελματίες», που το βλέπουν «σοβαρά», σαν δουλειά, αλλάζουν ομάδες κάθε χρόνο, δεν δένονται με κανέναν, ούτε σύλλογο, ούτε προπονητή, ούτε συμπαίκτη, και γρήγορα μπουχτίζουν από ένα παιχνίδι που έγινε γρήγορα δουλειά.
Γι’ αυτό και η πρόταση των Εκπαιδευτηρίων Πλάτωνα είναι κομβικό να αποδειχτεί επιτυχής. Για να δείξει ότι υπάρχει και «άλλος δρόμος». Που κι αυτός μπορεί να οδηγήσει στην κορυφή. Η παιδική ομάδα των Εκπαιδευτηρίων Πλάτωνα την τελευταία τριετία ήταν… κάπου εκεί κοντά. Final Four, συμμετοχή στον τελικό ως φιναλίστ και στον προκριματικό όμιλο του Πανελληνίου Πρωταθλήματος ως δεύτερη της ΕΣΚΑ. Φέτος, νομοτελειακά θα’ λεγε κανείς, ήλθε η δικαίωση.
Περίμενε 19 χρόνια, αλλά όπως λέει και ο Σγουρίτσας «έχουμε πολλή υπομονή». Το 2007 η παιδική ομάδα των Εκπαιδευτηρίων, με παίκτες που αργότερα άφησαν αποτύπωμα στις εθνικές κατηγορίες (Γκίκας, Χείλαρης, Δημάκος, Μοτσενίγος κτλ.) κατέκτησε όχι μόνο το πρωτάθλημα της ΕΣΚΑ, αλλά και τον Πανελλήνιο τίτλο στους Παίδες λίγες εβδομάδες αργότερα.
Στο διάστημα αυτό ο σύλλογος δεν σταμάτησε να «προτείνει» αυτό το διαφορετικό. Χωρίς να υποκύπτει στην ευκολία των υποτροφιών και των παχιών υποσχέσεων. Από την τωρινή ομάδα των Εκπαιδευτηρίων μόνο δύο παιδιά «μετακόμισαν» στον σύλλογο και φοιτούν στα εκπαιδευτήρια έχοντας ξεκινήσει το μπάσκετ αλλού.
Η ίδια φιλοσοφία διατρέχει και την ανδρική ομάδα του συλλόγου, η οποία είναι στην ουσία μια συνέχεια από προηγούμενες «φουρνιές» που απλά ξεπέρασαν το όριο ηλικίας. Την επόμενη περίοδο η ανδρική ομάδα θα αγωνιστεί στην Α’ ΕΣΚΑ, την κορυφαία τοπική κατηγορία της Αθήνας. Και πολλά από τα παιδιά της τωρινής παιδικής ομάδας θα είναι μέλη της, έχοντας την ευκαιρία να αγωνιστούν με μεγαλύτερους και να εξελιχθούν περισσότερο.
Γιατί αυτό είναι και το σημαντικότερο. Να δίνεται ελευθερία στο παιδί να ξεδιπλώνει το ταλέντο του. Χωρίς στερεότυπα, ετικέτες και περιορισμούς. Ο Ιάσωνας Βαρβαρίτης, ο κορυφαίος σκόρερ της ομάδας, με ύψος 2μ.05 αγωνίζεται στις θέσεις «2-3». Ο Νίκος Μπάρλος με ύψος 1μ.97 είναι ο πλέι μέικερ. Αλλού αυτά τα παιδιά θα’ ταν «παρκαρισμένα» κάτω από το καλάθι, για να εκμεταλλευθούν το ύψος τους και να «εκπαιδευτούν» σε κινήσεις ψηλών. Όχι εκεί.
Ψέματα. Το σημαντικότερο είναι άλλο. Το ότι μέσα από το μπάσκετ τα παιδιά διδάσκονται άλλα πράγματα. Χτυπητό παράδειγμα: Αν κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού ένας αντίπαλος γλιστρήσει και πέσει στο έδαφος, τα παιδιά του Πλάτωνα σταματούν την επίθεσή τους, ο πιο κοντινός παίκτης δίνει το χέρι στον αντίπαλο και τον σηκώνει, ακόμα κι αν έχει τη μπάλα, και μετά συνεχίζεται η επίθεση. «Αυτές είναι αρχές ζωής, όχι μπάσκετ», λέει ο Σγουρίτσας. Αυτονόητο, είπατε; Καθόλου, δυστυχώς.
Ο Χρήστος Σγουρίτσας βρίσκεται στα Εκπαιδευτήρια Πλάτωνα από το 1993. Φέτος συμπληρώνει 33 χρόνια παρουσίας, έχοντας φτιάξει τον σύλλογο κυριολεκτικά με τα χέρια του. Μετά από τόσα χρόνια στα γήπεδα, έχει κατασταλαγμένες απόψεις και για τη ζωή, και για το παιχνίδι. Πολλοί τις θεωρούν αιρετικές, άλλοι υπερβολικές, άλλοι… δονκιχωτικές, όμως αυτές δικαιώνονται. Το δείχνουν και τα νούμερα.
Την ώρα του θριάμβου αρνήθηκε να φορέσει το μετάλλιο του πρωταθλητή στο στήθος του. Στάθηκε τελευταίος στη σειρά, πίσω από τους ασίσταντ, τον γυμναστή, τον φροντιστή, ήθελε πρώτα αυτοί να τιμηθούν. Η παρουσία του, άλλωστε, είναι τόσο έντονη, που δεν χρειάζεται να κρεμάσει κανένα μετάλλιο για να αναγνωριστεί η αξία του. Χάρηκε, όσο έπρεπε.
Στο τέλος, έκλεισε και τα air condition. H δουλειά έγινε.
