Ζήτημα λίγων εβδομάδων είναι η παράδοση και του δεύτερου ανακατασκευασμένου συρμού της Γραμμής 1 του Μετρό, ο οποίος βρίσκεται αυτή τη στιγμή στο στάδιο των στατικών δοκιμών στο εργοστάσιο του Βόλου.
Υπενθυμίζεται ότι έπειτα από πολυετή καθυστέρηση και σημαντικές τεχνικές δυσκολίες, το πρώτο τρένο της σύμβασης ανάταξης 14 συρμών που κυκλοφορούν εδώ και πάνω από 40 χρόνια στις ράγες του ηλεκτρικού, κατάφερε να ενταχθεί στα δρομολόγια μόλις στις 7 Οκτωβρίου, όταν το σύνολο της εργολαβίας θα έπρεπε να είχε παραδοθεί στην εταιρεία από τα τέλη του 2025.
Ωστόσο, η ολοκλήρωση του συνολικού προγράμματος ανακατασκευής των 14 συρμών, παραλαβής του 1985, παραμένει ένα δύσκολο στοίχημα για τη ΣΤΑΣΥ, η οποία πλέον δεν μπορεί παρά να περιμένει τον ανάδοχο του έργου, την ισπανική CAF, να περαιώσει την εργολαβία έχοντας ήδη εξαντλήσει τα πρόστιμα που μπορεί να της επιβάλει για καθυστερήσεις βάσει του ισχύοντος νομοθετικού πλαισίου και ανέρχονται στο 6% του συνολικού τιμήματος. Συνολικά έχουν επιβληθεί στον ανάδοχο χρηματικές ποινές ύψους 3,5 εκατομμυρίων ευρώ, γεγονός που έχει μειώσει ανάλογα το τίμημα με την CAF να εμφανίζεται μάλλον απρόθυμη να πατήσει ...γκάζι σε αυτήν την εργολαβία αντιλαμβανόμενη ότι η ΣΤΑΣΥ δεν έχει ουσιαστικά το περιθώριο να τον κηρύξει έκπτωτο σε αυτό το στάδιο.
Σήμερα στο εργοστάσιο εργάζονται περί τα 70 άτομα, αριθμός που φτάνει τα 90 συνυπολογιζομένων και των εργολαβικών εργοζομένων. Η παραγωγική δυνατότητα του εργοστασίου φτάνει τα 20 βαγόνια ταυτόχρονα, δηλαδή 4 τρένα, γεγονός που επίσης καθορίζει σε σημαντικό βαθμό τον ρυθμό με τον οποίο μπορούν να προχωρήσουν οι εργασίες.
Ως εκ τούτου το χρονοδιάγραμμα της ανακατασκευής του συνόλου των 14 συρμών έχει μετατεθεί πλέον για το τέλος του 2027, χωρίς να είναι απολύτως σαφές εάν και σε αυτό το διάστημα θα έχει παραδοθεί το σύνολο των τρένων. Ο αναθεωρημένος προγραμματισμός αναφέρει ότι ο δεύτερος συρμός θα παραδοθεί τον Δεκέμβριο, ο τρίτος τον Φεβρουάριο και ο τέταρτος περίπου τον Απρίλιο, ενώ για τους υπόλοιπους ο σχεδιασμός περιλαμβάνει ταχύτερους ρυθμούς με παράδοση ενός συρμού ανά μήνα.
Το έργο της ανακατασκευής
Υπενθυμίζεται ότι το έργο, συνολικού προϋπολογισμού 71,7 εκατ. ευρώ, αφορά συνολικά 14 συρμούς και 72 βαγόνια της 8ης παραλαβής, με στόχο να αποκτήσουν ουσιαστικά νέο τεχνολογικό και λειτουργικό εξοπλισμό, διατηρώντας μόνο το αρχικό μεταλλικό τους αμάξωμα και κερδίζοντας άλλα 25 χρόνια ζωής. Η σύμβαση υπεγράφη τον Δεκέμβριο του 2022, με το χρονοδιάγραμμα να έχει ήδη επιβαρυνθεί σημαντικά. Κατά τη δημοσιογραφική ενημέρωση του διευθύνοντος συμβούλου της ΣΤΑΣΥ, Θανάση Κοτταρά στο εργοστάσιο του Βόλου για την πορεία του έργου, ο ίδιος αναγνώρισε ότι η συγκεκριμένη σύμβαση έχει φύγει εκτός σχεδιασμού, αναφέροντας ως βασικές αιτίες των καθυστερήσεων τις επιπτώσεις του πολέμου στην Ουκρανία, που οδήγησαν σε αναθεώρηση του οικονομικού αντικειμένου και παράταση του χρονοδιαγράμματος, αλλά και τις δυσκολίες συνεργασίας κατά το αρχικό στάδιο αναφορικά με το εργοστάσιο στον Βόλο. Επεσήμανε, πάντως, ότι επρόκειτο για ένα πρωτόγνωρο εγχείρημα για τα ελληνικά δεδομένα, καθώς η εκτεταμένη ανακατασκευή συρμών σε αυτή την κλίμακα πραγματοποιείται για πρώτη φορά στη χώρα, αφήνοντας μάλιστα απόθεμα σημαντικής τεχνογνωσίας στους τεχνίτες της ΣΤΑΣΥ.
Στην πορεία των εργασιών προέκυψαν, μάλιστα, προβλήματα που δεν ήταν δυνατόν να έχουν προβλεφθεί αρχικά. Για παράδειγμα κατά την αποσυναρμολόγηση των βαγονιών και την αφαίρεση των ξύλινων υποστρωμάτων εντοπίστηκαν φθορές και σκουριές στο αμάξωμα και στο δάπεδο, οι οποίες χρειάστηκαν πρόσθετες παρεμβάσεις. Παράλληλα, οι εκτεταμένες εργασίες στις καλωδιώσεις, με 49.000 ακροδέκτες που έπρεπε να ελεγχθούν σε κάθε συρμό, αποτέλεσε έναν ακόμη παράγοντα που επηρέασε τον χρόνο παράδοσης, με τέτοιου είδους ζητήματα να μην αποκλείεται να αναδείξουν και νέα προβλήματα ακόμη και κατά τη διάρκεια των δοκιμών.
Άλλωστε η διαδικασία να «κουμπώσουν» καινούρια συστήματα σε υφιστάμενη υποδομή είναι ιδιαίτερα σύνθετη, όπως εξήγησε και ο γενικός διευθυντής συντήρησης της ΣΤΑΣΥ, Χρήστος Μαμαλουκάκης, καθώς κάθε συρμός αποσυναρμολογείται σχεδόν πλήρως, προκειμένου να αφαιρεθεί ο παλαιός εξοπλισμός και να πραγματοποιηθεί η αντικατάστασή του. Οι εργασίες περιλαμβάνουν νέα συστήματα έλξης και πέδησης, ηλεκτρολογικές και πνευματικές εγκαταστάσεις, μηχανισμούς θυρών, κλιματισμό, καθίσματα, δάπεδα και παράθυρα, αλλά και συστήματα παρακολούθησης με κάμερες στο εσωτερικό και εξωτερικό των βαγονιών.
Επιπλέον, προβλέπεται η εγκατάσταση οθονών ενημέρωσης των επιβατών, νέου φωτισμού LED και η διαμόρφωση ειδικών χώρων για την εξυπηρέτηση ατόμων με αναπηρία και τη μεταφορά αμαξιδίων.
Η πρώτη ανάσα στη Γραμμή 1 και ο στόχος των έξι λεπτών
Η ένταξη του πρώτου ανακατασκευασμένου συρμού έχει ήδη θετικό αποτύπωμα στη λειτουργία της Γραμμής 1. Σύμφωνα με τη ΣΤΑΣΥ, μόνο τον Οκτώβριο εκτελέστηκαν 427 επιπλέον δρομολόγια, κάτι που δεν μπορεί βέβαια να αποδοθεί μόνο στην κυκλοφορία του ενός πρόσθετου συρμού, ωστόσο εκτιμάται ότι η παρουσία του συνέβαλε στην ενίσχυση της διαθέσιμης χωρητικότητας του στόλου.
Ο σχεδιασμός της εταιρείας προβλέπει την αύξηση των διαθέσιμων συρμών σε 19 κατά τις ώρες αιχμής το 2027, ώστε να επιτευχθεί χρονοαπόσταση έξι λεπτών μεταξύ των δρομολογίων. Φέτος ο μέσος όρος ήταν 17 συρμοί σε κυκλοφορία, ενώ τον Οκτώβριο έφτασε τους 18. Για το 2026, η μέση χρονοαπόσταση διαμορφωνόταν στα επτά λεπτά με τον στόχο των έξι λεπτών να συνδέεται άμεσα με την ενίσχυση του στόλου και την ολοκλήρωση της παραλαβής των 14 συρμών.
Παράλληλα, η ΣΤΑΣΥ ετοιμάζει την επόμενη σειρά ανακατασκευών, η οποία αφορά δέκα νεότερους μεν, αλλά επίσης ...ηλικιωμένους συρμούς, κατασκευής του 1993. Σύμφωνα με τη διοίκηση, ο σχεδιασμός βρίσκεται σε φάση προετοιμασίας για χρηματοδότηση από το Κλιματικό Ταμείο, με την προκήρυξη του διαγωνισμού να τοποθετείται χρονικά στο επόμενο δίμηνο, εφόσον εξασφαλιστούν οι απαιτούμενες εγκρίσεις.
Παρεμβάσεις και στις υποδομές της Γραμμής 1
Πέρα από την ανακατασκευή του τροχαίου υλικού, στο πρόγραμμα της ΣΤΑΣΥ έχουν συμπεριληφθεί ήδη παρεμβάσεις στις εγκαταστάσεις και στους σταθμούς της Γραμμής 1 που αφορούν εργασίες προληπτικής συντήρησης στο τμήμα Φάληρο - Κηφισιά, ενώ έχουν γίνει αλλαγές στον φωτισμό και έλεγχοι στις πεζογέφυρες. Θα υπάρξει επίσης, διαγωνιστική διαδικασία για την αντικατάσταση κυλιόμενων κλιμάκων στη Γραμμή 1, καθώς και για την αναβάθμιση των σχετικών συστημάτων τηλεχειρισμού, με στόχο οι διαδικασίες να προχωρήσουν έως το τέλος του έτους.
Ανοιχτό ωστόσο παραμένει το ζήτημα της ανακαίνισης του τμήματος Φάληρο - Πειραιάς, το οποίο εμφανίζει σημαντικά προβλήματα και αν και είχε ενσωματωθεί αρχικά, τελικώς εξαιρέθηκε από τον διαγωνισμό που βγήκε προ ημερών για την αναβάθμιση στο υπόλοιπο τμήμα της γραμμής. Αιτία είναι το γεγονός ότι το σχέδιο υπογειοποίησης της γραμμής μπαινοβγαίνει εδώ και χρόνια από τα συρτάρια, χωρίς έως σήμερα να υπάρχει ουσιαστική εξέλιξη δεδομένου ότι δεν έχουν εξασφαλιστεί οι απαραίτητοι χρηματοδοτικοί πόροι, με την εκκρεμότητα, πάντως, να αποκτά όλο και πιο επείγοντα χαρακτήρα χρόνο με τον χρόνο εξαιτίας της συνεχιζόμενης καταπόνησης.
Πηγή: ethnos.gr