Η σειρά των πλέι οφ του Ολυμπιακού με τη Φενέρμπαχτσε την άνοιξη του 2023 πέρασε στην ιστορία χάρη στην πρόκριση των Πειραιωτών στο Final Four, επί της ουσίας χάρη σε εκείνο το σπουδαίο σουτ του Κώστα Σλούκα στην Κωνσταντινούπολη (Game 3). Το buzzer beater του Έλληνα σταρ στην "Ulker Sports Arena" αποτελεί μια iconic στιγμή της λίγκας, που ακόμα συζητιέται, στην πορεία των «ερυθρόλευκων» μέχρι το Final Four του Κάουνας και τον τελικό με τη Ρεάλ Μαδρίτης, που κρίθηκε με το σουτ του Σέρχιο Γιουλ.
Ωστόσο, μεταξύ των προπονητών της λίγκας, το «μάθημα» εκείνης της σειράς των πλέι οφ ήταν διαφορετικό και είχε να κάνει με την αμυντική αντιμετώπιση της ομάδας του Γιώργου Μπαρτζώκα και δη με την προσπάθεια να περιοριστεί ο Σάσα Βεζένκοφ. Γι' αυτό και στη μπασκετική Ευρώπη υπάρχει από τότε η πεποίθηση πως ο Νάιτζελ Χέις - Ντέιβις είχε καταφέρει να «εξουδετερώσει» (ως ένα βαθμό) τον Βούλγαρο πάουερ φόργουορντ.
- Ποια είναι τελικά η αλήθεια;
- Τι ακριβώς έκανε η Φενέρμπαχτσε και πώς λειτουργούσε ο νέος παίκτης του Παναθηναϊκού Aktor απέναντι στον Βούλγαρο σταρ, που ήταν ο MVP της λίγκας εκείνη τη σεζόν;
- Πόσο και γιατί «έπεσαν» οι μέσοι όροι του Βεζένκοφ;
- Τι έχουν εισπράξει ως... επιμύθιο από εκείνο το μαρκάρισμα οι δύο πρωταγωνιστές;
Ας τα πάρουμε όλα από την αρχή, λίγες μέρες πριν από τη νέα «μονομαχία» των δύο τους, αυτή τη φορά στο Final Eight του Κυπέλλου Ελλάδας...
Ιτούδης - Φενέρμπαχτσε: «Δεν δίνουμε βοήθειες και ο Νάιτζελ ακολουθεί τον Βεζένκοφ... παντού»
Ο Δημήτρης Ιτούδης, λοιπόν, επέλεξε τότε μία άμυνα που αργότερα έγινε... σημείο αναφοράς για την αντιμετώπιση των Πειραιωτών. Ένα «τρικ» που εν μέρει ακολούθησε και ο Βασίλης Σπανούλης στον ημιτελικό του Final Four στο Άμπου Ντάμπι το 2025, όταν ο Τζαρόν Μπλόσομγκεϊμ και η άμυνα των Μονεγάσκων «κράτησε» τον Βεζένκοφ σε πολύ χαμηλές «πτήσεις» (7 πόντοι με 2/4 δίποντα, 0/6 τρίποντα και 3/5 βολές).
Επιστρέφοντας στο '23, ο Χέις - Ντέιβις σε εκείνη τη σειρά των πέντε αγώνων προσπάθησε να μπει... κάτω από το δέρμα του Βεζένκοφ με αυτή την άμυνα «καθρέφτη». Βλέπετε, η τουρκική ομάδα είχε ξεκαθαρίσει στο πλάνο της πως δεν θα δώσει βοήθειες στο pick 'n roll. Όταν ο Ολυμπιακός «έτρεχε» ένα pick 'n roll, η αμυντική προσαρμογή των Τούρκων ήταν 2vs2: τους αντιμετώπιζαν, δηλαδή, με τον παίκτη του χειριστή και τον παίκτη του screener.
Ο Ιτούδης είχε ζητήσει από τους παίκτες του να μην δίνουν βοήθειες, ώστε να μην έχουν οι Πειραιώτες «εύκολη» κυκλοφορία μπάλας και να μην βρίσκουν τα close outs, που ψάχνουν ως κομμάτι της φιλοσοφίας του Μπαρτζώκα. Από τη μεριά του, ο Νάιτζελ Χέις - Ντέιβις έπαιζε overplay τον Σάσα Βεζένκοφ από τη στιγμή που περνούσε το μισό γήπεδο. Είχε, δηλαδή, γυρισμένη την πλάτη στην μπάλα και τον ακολουθούσε όπου πήγαινε. Κυριολεκτικά, όπου κι αν πήγαινε.
Σε επίπεδο... απόλυτων αριθμών, η διαφορά στους μέσους όρους του επιθετικού ηγέτη του Ολυμπιακού δεν ήταν μεγάλη. Ο regular season MVP του 2023 δεν «εξαφανίστηκε» στο παρκέ. Κάθε άλλο. Άλλωστε, είναι τέτοια η ποιότητα του Βεζένκοφ που αυτό δεν μπορούσε να συμβεί σε μια σειρά παιχνιδιών.
Μια γρήγορη ματιά σε stats...
Σεζόν 2022-2023
Σάσα Βεζένκοφ (Season stats ως regular season MVP): 17,6 πόντοι (65,5% 2π., 37,8% 3π.), 6,8 ριμπάουντ, 1,9 ασίστ και 21,5 βαθμοί στο PIR κατά μέσο όρο.
Σάσα Βεζένκοφ vs Φενέρμπαχτσε (stats στη σειρά των πλέι οφ): 14,6 πόντοι (62,1% 2π., 29,2% 3π.), 5,2 ριμπάουντ, 1,2 ασίστ και 15 βαθμοί στο PIR κατά μέσο όρο.
Το θέμα είναι πως η «Φενέρ» κατέβασε την αποτελεσματικότητα του ποιοτικού πάουερ φόργουορντ, καθώς έπεσαν αισθητά οι πόντοι του ανά κατοχή. Επιπλέον, του εκμηδένισε σχεδόν τους πόντους από κοψίματα. Ο Αμερικανός είχε το μυαλό του μόνο στον Βούλγαρο αντίπαλό του, στον οποίον δεν επέτρεπε να «κόβει» προς το καλάθι. Ήθελε να του κάνει... δύσκολη τη ζωή στο παρκέ, να τον «βγάλει» από το πεδίο δράσης του και τις «συνήθειές» του και να τον επηρεάσει στον μέγιστο δυνατό βαθμό.
Βεζένκοφ: «Αναρωτιόμουν: "Πώς με σταμάτησε;" - Η φιλοσοφία του Ιτούδη και του Σάρας ήταν ενοχλητική και δύσκολη»
Όπως είδατε και παραπάνω, στα νούμερα όλο αυτό δεν αποτυπώθηκε ακριβώς, λόγω της ποιότητας του Βεζένκοφ. Όμως, ήταν πολύ μεγαλύτερη η δυσκολία των πόντων του τότε MVP της λίγκας και μικρότερη η αποτελεσματικότητά του. Overplay από τον "NHD" όπου πήγαινε και οι υπόλοιποι δεν έδιναν βοήθειες. Αν κάποιος περνούσε τον παίκτη του, έβαζε καλάθι, γιατί η «Φενέρ» προτίμησε να «ποντάρει» σε αυτό, παρά να επιτρέψει στον Ολυμπιακό να έχει καλή κυκλοφορία της μπάλας και να κάνει το παιχνίδι του.
Ο ίδιος ο Βεζένκοφ, σε συνέντευξή του στο "Triple Threat Show" του "Amerikanos24", σχολίασε την... περιρρέουσα ατμόσφαιρα που επικρατούσε εκείνη την εποχή και την αίσθηση που υπήρχε πως ο Χέις - Ντέιβις τον «σταμάτησε». Παραδέχθηκε πως η φιλοσοφία του Ιτούδη -και μετέπειτα του Σαρούνας Γιασικεβίτσιους- ήταν... ενοχλητική και δύσκολη για εκείνον, όμως ξεκαθάρισε πως κανείς δεν τον σταμάτησε.
«Όλη η δομή της Φενέρμπαχτσε, το πώς αμύνθηκαν εναντίον μου τα τελευταία χρόνια, που βάζουν τον Νάιτζελ Χέις - Ντέιβις πάνω μου και οι υπόλοιποι παίζουν 4vs4 και αφήνουν όλους τους άλλους... Αυτό σε κάνει να αναρωτιέσαι. Για αυτό και είπα πως αυτές οι δύο εβδομάδες στα πλέι οφ ήταν οι πιο δύσκολες. Έπρεπε να σκεφτώ: "ΟΚ, είναι πάνω μου. Τι πρέπει να κάνω; "Δεν μπορώ να... κόψω προς το καλάθι, είναι εκεί. Δεν μπορώ να σουτάρω, είναι εκεί". Οι άνθρωποι λένε: "Σε σταμάτησε". Δεν μιλάω ποτέ για τον εαυτό μου, όμως είχα 17 πόντους κατά μέσο όρο και αναρωτιόμουν: "Πώς με σταμάτησε; Εδώ είμαι, η ομάδα μου κερδίζει". Όμως, ναι, όλη η φιλοσοφία του Ιτούδη και μετά του Σάρας, ο οποίος προσπαθεί να παίξει έτσι, είναι λίγο ενοχλητική και δύσκολη», ήταν τα λόγια του Σάσα.
Για την ιστορία, οι δυο τους συναντήθηκαν και στη regular season της σεζόν 2024-2025. Οι μετέπειτα πρωταθλητές Ευρώπης «δίπλωσαν» τους Πειραιώτες και παρακάτω ακολουθούν οι αριθμοί του Βεζένκοφ...
Σεζόν 2024-2025
Σάσα Βεζένκοφ (Season stats): 19,8 πόντοι (64,5% 2π., 38,2% 3π.), 6,6 ριμπάουντ, 1,8 ασίστ και 23,7 βαθμοί στο PIR κατά μέσο όρο.
Σάσα Βεζένκοφ vs Φενέρμπαχτσε (regular season): 15 πόντοι (70% δίποντο, 50% τρίποντο), 3 ριμπάουντ, 0,5 ασίστ και 18 βαθμοί στο PIR κατά μέσο όρο.
Χέις - Ντέιβις: «Εκπληκτικός ο τρόπος που παίζει ο Βεζένκοφ - Τελευταία φορά που έδωσα βοήθεια...»
Στην αντίπερα όχθη, ο νέος παίκτης του «τριφυλλιού» για πάντα θα θυμάται την τρίποντη... βόμβα του Βούλγαρου στο Game 3, λίγο πριν από το buzzer beater του «Σλου». Σε δική του συνέντευξη στο "Triple Threat Show" του "Amerikanos24" ο Χέις - Ντέιβις δεν είχε κρύψει την... ανοιχτή πληγή που εξακολουθεί να έχει από εκείνο το σουτ του σταρ του Ολυμπιακού.
«Είμαι... σημαδεμένος. Υπάρχει μια κατοχή που έχει "κολλήσει" στο μυαλό μου και με "καίει" ακόμα. "Έτρεχαν" το ίδιο play έξι σερί φορές. Αλλάζαμε σε όλα τα μαρκαρίσματα. Έμεινα μισό βήμα πίσω. Ο Ταρίκ Μπλακ ρόλαρε και σκέφτηκα πως ο συμπαίκτης μου ίσως χρειαστεί βοήθεια. Ο Μπλακ είχε βάλει τους οκτώ τελευταίους πόντους. Έμεινα πίσω, ένα βήμα πιο αργά. Ο Σάσα πετυχαίνει το τρίποντο. Δεν θυμάμαι τι συνέβη μετά, αλλά έβαλε το τρίποντο. Είτε ισοφάρισαν μας προσπέρασαν. Αυτή η... υπερβολική βοήθεια με σημάδεψε για όλη μου τη ζωή. Αν δεν το είχα κάνει αυτό, θα δεχόμασταν ένα δίποντο και θα ήμασταν μπροστά με 1π., το ματς θα ήταν εντελώς διαφορετικό. Εντελώς διαφορετικός ο τρόπος που κατεβαίνουμε στο γήπεδο. Θεέ μου, δεν μπορώ να το πιστέψω αυτό. Ξέρετε πόσο γρήγορα σουτάρει. Στο μυαλό μου σκέφτηκα "θα μείνω δίπλα του". Αλλά ο Μπλακ είχε 8π. προς το τέλος. Έβαζε τη μπάλα στο καλάθι ξανά και ξανά. Τελευταία φορά που έδωσα βοήθεια... Τελευταία φορά που βοήθησα κάποιον», είχε δηλώσει με νόημα ο Χέις - Ντέιβις.
Θυμηθείτε τη σχετική φάση στο 07:54 του βίντεο που ακολουθεί:
Επιπλέον, ο πρώην NBAer είχε δώσει τα credits στον Βεζένκοφ, λέγοντας πως είναι εκπληκτικός ο τρόπος που παίζει, ενώ είχε αναλύσει και τον τρόπο που αμύνθηκε ο κόουτς Ιτούδης και αργότερα ο «Σάρας».
«Ο τρόπος που παίζει, όπως πάντα λέω... Δεν έχω κανένα πρόβλημα να δώσω τα εύσημα σε κάποιον. Ξέρω ότι πολλοί παίκτες δεν θα ήθελαν να το κάνω αυτό, αλλά δεν έχω πρόβλημα να δίνω τα εύσημα. Ο τρόπος που παίζει είναι εκπληκτικός. Παίζει χωρίς να ντριμπλάρει τη μπάλα. Είναι καταπληκτικά τα κοψίματά του χωρίς ντρίμπλα. Καθ' όλη τη διάρκεια εκείνης της σεζόν, που πήρε το βραβείο MVP, τον έβλεπες να παίρνει τη μπάλα και να βάζει το καλάθι, "περπατώντας" πίσω από κάποιον. Πάντα πρέπει να καλυπτόμαστε, πρέπει κάποιος να βοηθήσει. Μόλις το κάνεις αυτό, κινείται κάπου αλλού και είναι ελεύθερος. Παίρνει λέι απ ή ανοιχτά σουτ. Απλά στέκεσαι δίπλα του, κυριολεκτικά. Δεν ήταν απαραίτητα μια box-and-one. Πιο πολύ ήταν: "Αφήστε τους άλλους". Αν υπήρχε ένα pick 'n roll, ήταν μια κατάσταση δύο παικτών. Δεν είχαμε αυτόν τον κανόνα μόνο με εκείνον, το κάναμε για παράδειγμα και με τον Παπανικολάου. Φαινόταν ότι το κάναμε μόνο με εκείνον, γιατί εγώ τον μάρκαρα. Ήταν οι θέσεις μας, τα ονόματά μας. Έτσι έμοιαζε ότι το κάναμε. Όμως, σίγουρα, ο πρώτος κανόνας ήταν ο εξής: Να στέκεσαι δίπλα του. Όπως είπα, το ίδιο κάναμε και με τον Παπανικολάου», είχε πει ο "NHD" και συνέχισε λέγοντας:
«Ο τρόπος που ο Ολυμπιακός μετακινεί τη μπάλα, πασάρει, σουτάρει, κόβει προς τη ρακέτα... Αυτή ήταν η μοναδική ευκαιρία που είχαμε. Είναι λυπηρό γιατί παίξαμε καλύτερα για τρία παιχνίδια και θα μπορούσαμε να πάρουμε τη σειρά. Όμως, ο Σλούκας, που είναι εξαιρετικός παίκτης, είχε να πει κάτι γι' αυτό στο τρίτο παιχνίδι. Ήταν μια πολύ δύσκολη σειρά».
Είναι τελικά ο Χέις - Ντέιβις ο «κρυπτονίτης» του σούπερ σταρ του Μπαρτζώκα;
Ο Νάιτζελ Χέις - Ντέιβις δεδομένα είναι ένας από τους λίγους (ή ελάχιστους) φόργουορντ στην Ευρώπη που μπορούν να μπουν πραγματικά στο... μυαλό και στο παιχνίδι του Σάσα Βεζένκοφ και να το επηρεάσουν.
Όμως, δεν μπορεί να εξελιχθεί σε... κρυπτονίτη από μόνος του. Τα παιχνίδια των προηγούμενων ετών δείχνουν πως το ζητούμενο για τη Φενέρμπαχτσε (και μετέπειτα για τη Μονακό) δεν ήταν μόνο ένα μαρκάρισμα, αλλά μια συνολική φιλοσοφία. Ένα πλάνο που περιορίζει τα κοψίματα, σταματάει την κυκλοφορία της μπάλας και επιχειρεί να απομονώσει τον ηγέτη του Ολυμπιακού από τον ρυθμό της ομάδας του. Εκεί κρίνονται όλα, σε μια ομαδική δουλειά, η οποία εφόσον γίνει σωστά μπορεί να φέρει τα elite αμυντικά skills του "NHD" ως... κερασάκι στην τούρτα.
Γι’ αυτό και ενόψει του Final Eight του Κυπέλλου Ελλάδας το ενδιαφέρον στρέφεται συνολικά τον Παναθηναϊκό Aktor. Θα επιλέξει ο Εργκίν Αταμάν έναν «καθρέφτη» στην άμυνά του απέναντι στον Βούλγαρο; Θα «πατήσει» πάνω σε όσα δοκίμασαν οι Ιτούδης, Γιασικεβίτσιους και Σπανούλης με μικρή ή μεγαλύτερη επιτυχία; Ή θα επιχειρήσει μια δική του εκδοχή, προσαρμοσμένη στο υλικό του «τριφυλλιού»;
Όποια κι αν είναι η απάντηση, το δεδομένο παραμένει: ο Βεζένκοφ έχει την ποιότητα και την εμπειρία να βρει τρόπους να σκοράρει απέναντι -και- στον πιο... επίμονο προσωπικό του αντίπαλο. Η «μάχη» τους δεν είναι υπόθεση 1vs1, αλλά θέμα συνολικού πλάνο, συγκέντρωσης όλων και λεπτομερειών.
Με άλλα λόγια, η απάντηση στο ερώτημα του τίτλου είναι πιθανότατα η εξής: ο Χέις - Ντέιβις μπορεί να αποτελέσει υπό προϋποθέσεις τον «κρυπτονίτη» του Βεζένκοφ, χωρίς αυτό να σημαίνει πως θα... σβήσει απόλυτα τον πιο «καυτό» παίκτη της Euroleague.
