Θα μου πείτε, άλλο ποδόσφαιρο τότε, άλλο τώρα. Έχετε δίκιο. Αν ένας 23χρονος ποδοσφαιριστής έχει σήμερα την ευκαιρία να παίξει στην Premier League ή να υπογράψει το συμβόλαιο της ζωής του, ποιος μπορεί να τον κατηγορήσει; Το ποδόσφαιρο έγινε παγκόσμιο. Οι καριέρες απέκτησαν διαφορετική διάρκεια, οι ομάδες διαφορετική λογική, οι μεταγραφές διαφορετική αξία. Έτσι λειτουργεί πλέον το παιχνίδι.
Αυτό που δυσκολεύομαι να αποδεχθώ είναι κάτι άλλο. Ότι το ίδιο το ποδόσφαιρο σταμάτησε να γεννά ανθρώπους που θα μπορούσαν να ζήσουν ολόκληρη την ποδοσφαιρική τους ζωή κάτω από την ίδια... σημαία.
Η αφορμή για όλες αυτές τις σκέψεις είναι ο Φράνκο Μπαρέζι. Κάθε φορά που βλέπω το όνομά του ή μια παλιά φωτογραφία με τη φανέλα της Μίλαν, σκέφτομαι έναν από τους κορυφαίους αμυντικούς όλων των εποχών, αλλά και -κυρίως αυτό- έναν άνθρωπο που βρήκε έναν τόπο να ανήκει χωρίς να νιώσει ποτέ την ανάγκη να ψάξει άλλον.
Κι όσο μεγαλώνω, τόσο περισσότερο πιστεύω ότι αυτό είναι από τα δυσκολότερα πράγματα. Όχι στο ποδόσφαιρο, στη ζωή.
Αυτό το λέω διότι προσπαθώ καμιά φορά να μπω στη θέση τους. Να φανταστώ ένα παιδί που περνά την πόρτα ενός προπονητικού κέντρου στα 17, 18, 19 του. Εκεί ενηλικιώνεται, εκεί γνωρίζει τους ανθρώπους που θα βλέπει περισσότερο από την οικογένειά του, εκεί κλαίει μετά από έναν χαμένο τελικό και σηκώνει πρωτάθλημα.
Και τότε είναι που αρχίζω να καταλαβαίνω γιατί κάποιοι δεν έφευγαν ποτέ. Γιατί, όταν έχεις αφήσει είκοσι χρόνια από τον εαυτό σου σε έναν χώρο, δεν αφήνεις πίσω μόνο μια φανέλα, αφήνεις αναμνήσεις, αφήνεις ένα κομμάτι από τη ζωή σου.
Είναι, όμως, και μια άλλη παράμετρος: Οι one club men δεν γεννιούνται μόνο από την πίστη ενός ποδοσφαιριστή, αλλά και από την υπομονή ενός συλλόγου. Τουτέστιν, πρέπει να το θέλει και η ομάδα. Να τον περιμένει όταν σκίζεται το γόνατό του και να μην ψάξει την εύκολη λύση στην πρώτη κακή χρονιά.
Οι μεγάλες σχέσεις, άλλωστε, δοκιμάζονται όταν όλα πηγαίνουν στραβά. Ο Μπαρέζι έμεινε στη Μίλαν ακόμη και όταν εκείνη βρέθηκε στη Serie B. Το ίδιο συνέβη με τον Πάολο Μαλντίνι. Ο Φραντσέσκο Τότι είχε ευκαιρίες να διεκδικήσει περισσότερα τρόπαια αλλού, αλλά προτίμησε να γίνει «αιώνιος» στη Ρώμη.
Αμφιβάλει κανείς ότι σήμερα τους θυμόμαστε και γι' αυτές τις αποφάσεις; Και ποιος βγήκε πραγματικά κερδισμένος; Ο κόσμος. Ένα παιδί αγοράζει τη φανέλα του αγαπημένου του ποδοσφαιριστή στα δέκα του. Στα είκοσί του συνεχίζει να βλέπει τον ίδιο αρχηγό και στα τριάντα του λέει στο παιδί του: «Αυτόν έβλεπα κι εγώ όταν ήμουν στην ηλικία σου».
Έτσι χτίζεται η μνήμη, έτσι μια ομάδα αποκτά πρόσωπο κι έτσι μια εξέδρα αποκτά κοινές αναμνήσεις.
Οι Έλληνες
Στην Ελλάδα είχαμε τέτοιες ιστορίες; Είχαμε, με πρώτη και καλύτερη του Γιώργου Κούδα που έγινε η ψυχή του ΠΑΟΚ. Ο Στέλιος Μανωλάς, επίσης, ταυτίστηκε με την ΑΕΚ, «έγινε» η ΑΕΚ όσομ έπαιζε. Ο Άνθιμος Καψής (και ο Γιάννης Γκούμας αργότερα) με τον Παναθηναϊκό. Ο Ανδρέας Μουράτης με τον Ολυμπιακό και ο Σάββας Θεοδωρίδης. Ο Βασίλης Χατζηπαναγής με τον Ηρακλή που ήρθε 21 ετών παιδί κι έγινε η ζωντανή ιστορία του Γηραιού μέχρι το τέλος.
Και σκέφτομαι κάτι ακόμη. Μήπως δεν χρειάζεται να ψάχνουμε μόνο στο παρελθόν; Ο Πέτρος Μάνταλος βρίσκεται στην ΑΕΚ πάνω από μία δεκαετία. Έζησε τον υποβιβασμό, την επιστροφή, πρωταθλήματα, σοβαρούς τραυματισμούς, αποθέωση, αμφισβήτηση.
Άραγε θα γίνει ο τελευταίος μιας εποχής; Ή υπάρχει σήμερα, σε κάποια ακαδημία της Ελλάδας ή σε κάποια ενδεκάδα, ένα παιδί, ένας παικταράς που θα φορέσει την ίδια φανέλα μέχρι να αποσυρθεί;
Ειλικρινά δεν ξέρω αν το ξέρετε, αλλά ακόμα δεν το γνωρίζω προσωπικά, έστω κι αν πάει κάπου το μυαλό μου. Το ποδόσφαιρο δεν εξαφάνισε τις «σημαίες», αυτό είναι βέβαιο. Αλλά έκανε πολύ δυσκολότερο να μείνουν για πάντα στον ίδιο ιστό.
Μια ακριβή μεταγραφή είναι ο κυριότερος λόγος για να αλλάξει η καριέρα ενός ποδοσφαιριστή και γι' αυτό ίσως οι on club men εξακολουθούν να συγκινούν τόσο πολύ. Επειδή οι φίλαθλοι... μεγάλωσαν μαζί τους.
Τέλος, όσο περνούν τα χρόνια, τόσο περισσότερο πιστεύω ότι αυτό ήταν το μεγαλύτερο κατόρθωμά τους. Να βρουν το μέρος όπου ανήκαν, το ΕΝΑ, και να μη θελήσουν ποτέ να φύγουν.
