Ένα μέχρι σήμερα άγνωστο ουράνιο σώμα, αρκετά μεγάλο ώστε να θεωρείται υποψήφιος νάνος πλανήτης, ανακάλυψαν αστρονόμοι πέρα από την τροχιά του Πλούτωνα.
Το αντικείμενο έχει πάρει την προσωρινή ονομασία 2026 ED138 και εντοπίστηκε σε δεδομένα του νέου Παρατηρητηρίου Vera C. Rubin στη Χιλή. Η ανακάλυψή του ανακοινώθηκε επίσημα από το Minor Planet Center της Διεθνούς Αστρονομικής Ένωσης.
Οι πρώτοι υπολογισμοί δείχνουν ότι η διάμετρός του μπορεί να βρίσκεται κάπου μεταξύ 600 και 1.500 χιλιομέτρων. Η μεγάλη απόκλιση οφείλεται στο γεγονός ότι οι επιστήμονες δεν γνωρίζουν ακόμη πόσο ανακλαστική είναι η επιφάνειά του και επομένως δεν μπορούν, μόνο από τη φωτεινότητά του, να υπολογίσουν με ακρίβεια το πραγματικό του μέγεθος.
Το 2026 ED138 βρίσκεται αυτή την περίοδο σε απόσταση περίπου 46 φορές μεγαλύτερη από την απόσταση Γης - Ήλιου. Για σύγκριση, ο Πλούτωνας απέχει κατά μέσο όρο περίπου 40 αστρονομικές μονάδες από τον Ήλιο. Πρόκειται επομένως για ένα υπερποσειδώνιο αντικείμενο, δηλαδή ένα σώμα που κινείται πέρα από την τροχιά του Ποσειδώνα.
Γιατί μπορεί να είναι νάνος πλανήτης
Το βασικό ερώτημα τώρα είναι αν το 2026 ED138 είναι αρκετά μεγάλο ώστε η ίδια του η βαρύτητα να το έχει οδηγήσει σε σχεδόν σφαιρικό σχήμα. Αυτό είναι ένα από τα βασικά κριτήρια για να χαρακτηριστεί ένα σώμα νάνος πλανήτης.
Οι επιστήμονες θεωρούν ότι, με βάση τις πρώτες εκτιμήσεις για το μέγεθός του, υπάρχουν σοβαρές πιθανότητες να συμβαίνει ακριβώς αυτό. Χρειάζονται όμως νέες παρατηρήσεις για να προσδιοριστεί καλύτερα η διάμετρος, η σύσταση και η επιφάνειά του πριν υπάρξει οριστική ταξινόμηση.
Αν τελικά επιβεβαιωθεί ως νάνος πλανήτης, θα προστεθεί στους πέντε που αναγνωρίζει σήμερα επίσημα η Διεθνής Αστρονομική Ένωση: τον Πλούτωνα, τη Δήμητρα, την Έριδα, τη Χαουμέα και τον Μακεμάκε.
Πώς ανακαλύφθηκε
Το 2026 ED138 βρέθηκε από τον αστροφυσικό Μάθιου Χόλμαν, του Harvard & Smithsonian Center for Astrophysics, στις 13 Οκτωβρίου, όταν ανέλυε παρατηρήσεις που είχε πραγματοποιήσει το Vera Rubin νωρίτερα μέσα στη χρονιά.
Το τηλεσκόπιο είχε καταγράψει το αντικείμενο δεκάδες φορές από τον Μάρτιο έως τον Ιούλιο, αλλά κανείς δεν είχε αντιληφθεί μέχρι τότε ότι επρόκειτο για ένα τόσο μεγάλο και μακρινό σώμα. Στη συνέχεια οι ερευνητές έψαξαν παλαιότερα αρχεία και βρήκαν εικόνες του ήδη από το 2016, γεγονός που τους επέτρεψε να παρακολουθήσουν την τροχιά του σε βάθος μεγαλύτερο της δεκαετίας.
Ένας από τους λόγους που παρέμενε κρυμμένο για τόσο μεγάλο διάστημα είναι η θέση του στον ουρανό. Το αντικείμενο βρίσκεται κοντά στο επίπεδο του Γαλαξία, σε μια περιοχή γεμάτη αστέρια, όπου είναι πολύ πιο δύσκολο να εντοπιστεί η αργή κίνηση ενός τόσο μακρινού σώματος.
Η τροχιά του έχει κλίση περίπου 25 μοιρών σε σχέση με το επίπεδο του Ηλιακού Συστήματος. Οι αστρονόμοι το κατατάσσουν στα λεγόμενα «θερμά κλασικά» υπερποσειδώνια αντικείμενα και θεωρούν πιθανό η τροχιά του να επηρεάστηκε στο μακρινό παρελθόν από τη βαρύτητα του Ποσειδώνα.
Δεν είναι «επισκέπτης» από άλλο αστρικό σύστημα
Το 2026 ED138 δεν είναι διαστρικό αντικείμενο που πέρασε από τη γειτονιά μας και εγκλωβίστηκε από τη βαρύτητα του Ήλιου. Η τροχιά του δείχνει ότι αποτελεί μέρος του εξωτερικού Ηλιακού Συστήματος και κινείται γύρω από τον Ήλιο όπως τα υπόλοιπα υπερποσειδώνια σώματα.
Αυτό που μένει πλέον να εξακριβωθεί είναι πόσο μεγάλο είναι πραγματικά. Οι αστρονόμοι σχεδιάζουν νέες παρατηρήσεις, μεταξύ άλλων σε μεγαλύτερα μήκη κύματος, ώστε να υπολογίσουν καλύτερα τη θερμότητα που εκπέμπει και από αυτήν το πραγματικό του μέγεθος. Η απάντηση μπορεί να χρειαστεί μερικούς μήνες.
Πηγή: newsbomb.gr
