Τι σημαίνει ο όρος “False 9” και οι αρμοδιότητές του
Ιστορικά, υπάρχουν αναφορές ακόμα και στην δεκαετία του 40’ με τον Ούγγρο Νάντορ Χιντεγκούτι να είναι ο πρώτος αθλητής που επιχειρεί να αγωνιστεί ως “ψεύτικο εννιάρι”.
Στην σύγχρονη εποχή, ποδοσφαιριστές που έπαιξαν με επιτυχία τον ρόλο και άφησαν το στίγμα τους στο άθλημα είναι οι Ρομπέρτο Φιρμίνιο, Φρανσέσκο Τότι, όμως αν για έναν αθλητή θα έπρεπε να βάλουμε την φωτογραφία του δίπλα στον ρόλο του False 9, αυτός είναι ένας: Ο Λιονέλ Μέσι.
Τι όμως προσπαθεί να επιτύχει ένας προπονητής χρησιμοποιώντας με αυτόν τον τρόπο έναν ποδοσφαιριστή του; Σε αντίθεση με τον παραδοσιακό επιθετικό, ο False 9 κάνει ακριβώς την ανάποδη κίνηση. Ένας φορ όπως ο Λιβάι Γκαρσία για παράδειγμα, προσπαθεί να επιτεθεί στην πλάτη των αντίπαλων κεντρικών αμυντικών, να σπάσει το offside και ο φυσικός του χώρος ορίζεται στην αντίπαλη περιοχή.
Ο False 9 είναι “αντισυμβατικός” ρόλος. Κάνει ακριβώς την ανάποδη κίνηση, έρχεται δηλαδή χαμηλά στο γήπεδο, κοντά στο κέντρο του γηπέδου και συνήθως καταλαμβάνει τον χώρο που αγωνίζεται ένα παραδοσιακό 10άρι.
Η χρησιμότητά του, ορίζεται σε δύο άξονες, ανάλογα με την συμπεριφορά της αμυνόμενης ομάδας:
-
Όταν ο αντίπαλος έχει ως κύριο σκοπό να προστατέψει την περιοχή του, δηλαδή αμύνεται κοντά στα όριά της με διπλή ζώνη άμυνας, χωρίς ιδιαίτερη πίεση. Σε αυτό το σκηνικό, η κίνηση του False 9 μακριά από την περιοχή δεν δημιουργεί ρήγματα στην τελευταία γραμμή άμυνας όπως είναι φυσικό. Προσπαθεί να σχηματίσει υπεραριθμία στον άξονα, να κάνει πιο εύκολη την κυκλοφορία μπάλας με έναν ποδοσφαιριστή ακόμα στην μεσοεπιθετική γραμμή, να αποκτήσει ροή και να επιτεθεί σε δεύτερο χρόνο στην περιοχή.
-
Η κύρια χρησιμότητά του, βρίσκεται εδώ: Στις περιπτώσεις που ο αντίπαλος πιέζει ψηλά και επιθετικά. Ο False 9 σε αυτή την συνθήκη, προσπαθεί να “μετακινήσει” έναν αντίπαλο κεντρικό αμυντικό. Με την κίνησή του χαμηλά, “προσκαλεί” τον στόπερ να τον ακολουθήσει, να δημιουργήσει ρήγμα στην τελευταία γραμμή άμυνας που θα το εκμεταλλευτεί κάποιος συμπαίκτης του, συνήθως πλάγιος. Σε τέτοιες καταστάσεις, φέρνει αμηχανία στην αντίπαλη άμυνα, καθώς ο αμυντικός πρέπει να πάρει γρήγορα μια απόφαση: αν θα τον ακολουθήσει ή αν θα μείνει στην “άβολη θέση” να μην πιέσει κανέναν και να μείνει στο πλάι του παρτενέρ του, σε αντίθεση με το pressing της υπόλοιπης ομάδας.
Γκουαρντιόλα - Βιλανόβα
Μάιος του 2019: 17 παιχνίδια αήττητη η Ρεάλ Μαδρίτης και η Μπαρτσελόνα ψάχνει τρόπο να την νικήσει. Στο μικρό γραφείο του Πεπ Γκουαρντιόλα στο προπονητικό κέντρο των Καταλανών, υπάρχει το καθιερωμένο meeting με σκοπό την ανάλυση του επόμενου αντιπάλου. Ο αείμνηστος Τίτο Βιλανόβα, προσέχει κάτι ιδιαίτερο: Τα χαφ της Ρεάλ, Ντρέντε, Γκάγκο και Γκούτι, πρεσάρουν αρκετά ψηλά, ενώ αντίθετα τα δύο στόπερ της Βασίλισσας Μέτζελντερ και Καναβάρο, μένουν χαμηλά. Με λίγα λόγια, δημιουργείται μεγάλο κενό ανάμεσα στην αμυντική και την μεσαία γραμμή της Ρεάλ.
Ο Βιλανόβα έχει την ιδέα σε αυτόν τον χώρο να παίξει ο Μέσι και ο επιθετικός της ομάδας ο Σάμουελ Ετό, να μεταφερθεί δεξιά. Να παίξουν δηλαδή το ντέρμπι χωρίς φορ! Ο Γκουαρντιόλα το σκέφτεται, φωνάζει στο γραφείο του τον Μέσι και του εξηγούν τον ρόλο, τι θέλει να κάνει, και πως. Ιστορία, Ρεάλ - Μπαρτσελόνα 2-6 με τον Αργεντινό να κάνει θαύματα, κανείς δεν κατάλαβε που έπαιξε, πως έπαιξε. Το κατάλαβαν όλοι λίγα χρόνια αργότερα...
Έρικ Λαμέλα - False 9
Στο παρελθόν, ο Αργεντινός έχει ξαναπαίξει σε παρόμοιο ρόλο, σε πολύ διαφορετικές συνθήκες όμως. Στην Σεβίλλη συνήθως έμπαινε ως δεύτερος επιθετικός σε 4-4-2 διάταξη, σε αρκετά ελεύθερο ρόλο.
Ο False 9 ως μόνος “επιθετικός”, έχει πολύ πιο δύσκολο ρόλο, διπλό. Της δημιουργίας και της εκτέλεσης. Θα πρέπει να είναι στην περιοχή στον χρόνο που πρέπει να υποστηρίξει τις επιθέσεις της ομάδας του, θα πρέπει όμως να βρίσκεται και χαμηλά στο γήπεδο για να δώσει στηρίγματα, να οργανώσει και να “απλώσει” το παιχνίδι.
Στο παιχνίδι με τον Ατρόμητο, ο Λαμέλα είχε αυτόν τον ρόλο. Λιβάι Γκαρσία δεν υπάρχει πλέον, ο μοναδικός ”καθαρός” επιθετικός της ομάδας είναι ο Πιερό ο οποίος απουσίαζε, ενώ ο Μαρσιάλ λογίζεται περισσότερο ως αριστερός εξτρέμ.
Είναι δεδομένο πως θα δούμε και άλλες φορές τον Λαμέλα να αγωνίζεται με αυτόν τον τρόπο. Ερχόταν χαμηλά για μεγάλα διαστήματα όπως βλέπεται και στον χάρτη της θέσης του, συνήθως από την δεξιά πλευρά, λόγω του αριστερού του ποδιού. Ο Αλμέιδα είχε δώσει εντολή να έρχεται ως φορ ο Ελίασον στις περιπτώσεις που ο Αργεντινός κατέβαινε. Οι αμυντικοί του Ατρομήτου δεν είχαν καλές αντιδράσεις, φάνηκαν μπερδεμένοι στην αντιμετώπιση του Λαμέλα όμως πρέπει να υπάρχει και η κατάλληλη υποστήριξη από όλη την ομάδα της ΑΕΚ στα κλάσματα του δευτερολέπτου που γίνεται λάθος της άμυνας όπως στην φάση στο παραπάνω κλιπ.
Στις περιπτώσεις που ο Λαμέλα δεν συνεργαζόταν με τους παίκτες της πλευράς δηλαδή τον Ελίασον όπως είδαμε παραπάνω, προσπάθησε να ενισχύσει τον κεντρικό άξονα. Έχουμε πει αρκετές φορές μέσα στην σεζόν πως η ΑΕΚ είναι μια ομάδα που δίνει μεγάλη έμφαση στις πλευρές της και επιτίθεται σχεδόν αποκλειστικά από εκεί.
Η παρουσία του Λαμέλα ως False 9 είναι μια πρώτης τάξεως ευκαιρία, να μπει και ο άξονάς της πιο ενεργά στην εξίσωση και να κάνει πιο απρόβλεπτη την επιθετική λειτουργία της ομάδας. Πάλι, όταν ο Λαμέλα ερχόταν κεντρικά και χαμηλά, οι παίκτες του άξονα, συνήθως ο Λιούμπισιτς ήταν αυτός που έπαιρνε την θέση του στην κορυφή με σκοπό να δημιουργήσει σκέψεις στην άμυνα του Ατρομήτου. Ο Αργεντινός προσπαθούσε να βρει τα κενά ανάμεσα στις γραμμές του αντιπάλου και να ζητήσει μπάλα.
Στην πράξη, η ΑΕΚ και ο Λαμέλα εκτέλεσαν σωστά το πλάνο. Όλη η ομάδα ήταν έτοιμοι και βασιζόταν στις κινήσεις του Αργεντινού μακριά από την περιοχή, κάλυπταν τους χώρους της επίθεσης, ενώ ο ίδιος ο Λαμέλα προσπάθησε να εκτελέσει τον διπλό ρόλο που είχε της δημιουργίας αλλά και την παρουσίας στην αντίπαλη περιοχή.
Όμως αυτά είναι δύσκολα πράγματα και χρειάζεται χρόνος να αυτοματοποιηθούν στο γήπεδο. Ενώ όλοι εκτέλεσαν σωστά τις εντολές του Αλμέιδα, δεν υπήρχε συντονισμός για να υπάρξει και αποτέλεσμα, όμως ήταν μια ωραία και σωστή ιδέα που μπορεί να ωφελήσει την ΑΕΚ στο μέλλον. False 9 και ποδόσφαιρο κατοχής είναι ωραίος συνδυασμός.
Ιωαννίδης - Λέτο
Είναι αρκετά εύκολο να παρερμηνευτεί ο ρόλος του “ψεύτικου εννιαριού”, του False 9. Παίκτες σαν τον Λέτο, τον Ιωαννίδη, έχουν αρκετά στοιχεία στο παιχνίδι τους που μοιάζουν σαν να εκτελούν τον ίδιο ρόλο, όμως είναι διαφορετικός.
Η κύρια διαφορά είναι στον χρόνο που μένουν χαμηλά στο γήπεδο. Φορ που τους αρέσει να παίζουν με πλάτη και να ντριμπλάρουν έξω από την περιοχή όπως οι δυο που αναφέραμε ( Ο Ιωαννίδης βασικά γιατί ο Λέτο είναι πλέον προπονητής), εξαρτώνται πολύ από το παιχνίδι με την μπάλα. Οι κινήσεις τους είναι για να γίνουν οι ίδιοι κάτοχοι, ο False 9 δεν έχει αυτοσκοπό αυτό, περισσότερο ενδιαφέρεται να δημιουργήσει χώρο για τους συμπαίκτες του και να επιτεθεί στα κενά που δημιουργούνται και τις ανακατατάξεις από την κίνησή του.
Αντίθετα, ο ρόλος του Ιωαννίδη είναι dominant, είναι η εξάρτηση με την μπάλα και σκοπός είναι η ολική εκμετάλλευση του ίδιου του αθλητή παρά του συμπαίκτη του.
Ο ρόλος του Flase 9 τα τελευταία χρόνια δείχνει να εγκαταλείπεται από τους προπονητές. Πρόκειται για έναν ιδιαίτερα απαιτητικό ρόλο και στις μέρες μας είναι δύσκολο να βρεις τέτοιον ποδοσφαιριστή. Αντίθετα, η εξέλιξη του ρόλου είναι αθλητές τύπου Ιωαννίδη με συνδυασμό της ικανότητας να έρχεται χαμηλά για μικρότερα όμως διαστήματα.
Ένας άλλος παράγοντας που κάνει εξαιρετικά δύσκολη την χρησιμοποίηση ως αρχικό πλάνο του ρόλου False 9 για τους προπονητές, είναι οι ικανότητα στο σκοράριμα των εξτρέμ. Δεν είναι εύκολο να βρεις αθλητές πλάγιους που πατάνε εύκολα περιοχή και σκοράρουν...
Ο Έρικ Λαμέλα, μας θύμισε κάτι από τα παλιά χρόνια, σε μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα πρόταση του Ματίας Αλμέιδα. Χρειάζεται σίγουρα καλύτερη λειτουργία όλης της ομάδας για να φανεί αν η τακτική επιλογή έχει να προσφέρει στον οργανισμό της ΑΕΚ. Σίγουρα όμως, θα το ξαναδούμε αρκετά σύντομα...
