«Μου αρέσει η νοοτροπία του αετού. Δεν τα παρατάει ποτέ. Όταν πιάνει τη λεία του, ποτέ δεν την αφήνει να ξεφύγει». Αν αυτά τα λόγια δεν είναι… κάρμα, τότε τι είναι; Δεν τα είπε ο Ντονάτας Μοτεγιούνας όταν επισημοποιήθηκε η συμφωνία του με τον ΠΑΟΚ, αλλά πριν από… 15 χρόνια, όταν έπαιζε στους Χιούστον Ρόκετς! Όταν είχε αποφασίσει να χτυπήσει ένα εντυπωσιακό τατουάζ στο στέρνο του, έναν αετό να κρατάει μια μπάλα του μπάσκετ. Η μοίρα τα’ φερε έτσι ώστε να γράψει και χιλιόμετρα στο παρκέ με μια ομάδα που’ χει έμβλημα τον αετό. Και μάλιστα τον αυτοκρατορικό.
Μια καριέρα που μετρά περίπου 20 χρόνια σε τοπ επίπεδο είναι δύσκολο να «χωρέσει» σ’ ένα αφιέρωμα. Κυρίως όταν αφορά κάποιον που ο ίδιος ο Άρβιντας Σαμπόνις είχε χρίσει… διάδοχό του. Αν υπάρχει, πάντως, ένα κοινό στοιχείο σε μια γεμάτη καριέρα, που αφορά περισσότερες από μια ντουζίνα ομάδες, είναι αυτό: Ο Ντονάτας Μοτεγιούνας πήγαινε πάντα εκεί που έδειχναν ότι τον ήθελαν πολύ. Και ήθελε πάντα να ξεχωρίζει, όχι να συμπληρώνει το ρόστερ και να γεμίζει το λογαριασμό του. Γι’ αυτό και δεν φοβήθηκε να κάνει επιλογές που σε άλλες καριέρες και σε άλλα μυαλά θα έμοιαζαν αδιανόητες.
Από τα 14 του, όταν είχε φτάσε σε ύψος τα 2μ.02, το μπάσκετ φάνηκε ότι θα έπαιζε ρόλο στη ζωή του. Γεννημένος στο Κάουνας, δεν θα μπορούσε να ξεκινήσει κάπου διαφορετικά από τη Ζάλγκιρις. Ήταν, όμως, ένα από τα παιδιά που επιλέχθηκαν για την περίφημη «σχολή του Σαμπόνις», που λειτουργούσε παράλληλα με τα τμήματα υποδομής της Ζάλγκιρις και επικεντρωνόταν στους πολύ ψηλούς παίκτες, με ειδική εκγύμναση και εκμάθηση των κινήσεων για σέντερ! Το καλοκαίρι του 2007 είχε φτάσει ήδη τα 2μ.13, τα 7 πόδια, που τον κατατάσσουν αυτοδικαίως στα βαριά κορμιά.
Στη Ζάλγκιρις έπαιξε από τα 17 του. Μάλιστα το πρώτο του παιχνίδι ήταν διεθνές, στη Βαλτική Λίγκα επί της ΑΣΚ Ρίγα, όπου έβαλε 15 πόντους σε 22 λεπτά! Βεβαίως οι συμμετοχές του τότε ήταν περιορισμένες, παρά την εντυπωσιακή αρχή. Αντί, λοιπόν, να περιμένει, έκανε το βήμα: Ανακοίνωσε ότι θα παίξει στην Αϊσκιάι, μια περιφερειακή ομάδα του Κάουνας! Εκεί οι αριθμοί του εκτοξεύθηκαν, αλλά κυρίως έπαιζε πολύ και ένιωθε πρωταγωνιστής. Όπως ήθελε.
Το 2008 ήταν ήταν MVP στο Nike International Junior Tournament και MVP του U18 Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος. Το 2009 πήγε στο Nike Hoop Summit, όπου η επίλεκτη ομάδα του υπόλοιπου κόσμου αντιμετώπισε τις ΗΠΑ και νίκησε 97-89, με 21 δικούς του πόντους και 8 ριμπάουντ. Οι Αμερικανοί άρχισαν να τρελλαίνονται γι’ αυτόν και να τον παρακολουθούν πολύ στενά.
Δεν βιάστηκε, όμως. Τι πιο εύκολο από το να καβαλήσει το κύμα και να γίνει ντραφτ; Το 2009 ο ίδιος επέλεξε να παίξει στη Μπένετον Τρεβίζο στην Ιταλία και δύο χρόνια αργότερα πήγε στην Πρόκομ στην Πολωνία! Πάντα με την ίδια στόχευση: Να παίζει πλύ και να είναι πρωταγωνιστής.
Πριν αποφασίσει για την Πολωνία, είχε επιλεγεί στο ντραφτ του 2011 από τη Μινεσότα. Την ίδια βραδιά, όμως, τα δικαιώματά του δόθηκαν στο Χιούστον αντί ενός πολύπλοκου trade που περιελάμβανε μεταξύ άλλων και τον Νίκολα Μίροτιτς. Η θητεία του στην Πολωνία έγινε σε συνεννόηση με τους Ρόκετς. Τελικά ταξίδεψε στο Τέξας το καλοκαίρι του 2012.
Στο Χιούστον τον περίμενε ένας διαφορετικός κόσμος και ένα… καλογερικό πρόγραμμα: Λόγω προβλημάτων με τη βίζα του δεν απέκτησε αμέσως social security number, οπότε έμεινε χωρίς ίντερνετ τους πρώτους μήνες. Ο ίδιος αργότερα περιέγραψε τη φάση ως «φαϊ, ύπνος και προπόνηση». Ό,τι χρειαζόταν. Από Ντονάτας Μοτεγιούνας έγινε «D-Mo», με… νονό τον Τζέιμς Χάρντεν, με τον οποίο έφτασαν μαζί στο Τέξας.
Η σεζόν 2014-15 έμοιαζε μαγική: 12,0 πόντοι, 5,9 ριμπάουντ, 1,8 ασίστ σε 27 λεπτά συμμετοχής και 71 ματς. Και μετά ήλθε η μέση: Στις 8 Απριλίου 2015 ανακοινώθηκε ότι θα χάσει το υπόλοιπο της σεζόν λόγω τραυματισμού στη μέση. Η καριέρα του δεν ήταν ποτέ η ίδια έκτοτε και έμεινε το αν και το γιατί: Πού θα μπορούσε να φτάσει αν δεν υπήρχε αυτός ο ύπουλος τραυματισμός.
Τον Φεβρουάριο του 2016 οι Rockets συμφώνησαν να τον στείλουν στους Ντιτρόιτ Πίστονς. Πήγε, πέρασε από ιατρικές εξετάσεις, αλλά οι Πίστονς έκαναν πίσω υποστηρίζοντας ότι το πρόβλημα παρέμενε.
Η προτελευταία στάση του στο ΝΒΑ ήταν η Νέα Ορλεάνη. Οι Πέλικανς του πρόσφεραν ένα κανονικό συμβόλαιο, αλλά το πράγμα είχε κρυώσει. Έπαιξε για 34 ματς με μέτρια νούμερα και ήδη άρχιζε να κοιτάζει προς την ανατολή: Για την ακρίβεια την… Άπω Ανατολή.
Τα λεφτά που του πρόσφεραν στην Κίνα ήταν μυθικά, αλλά ο ίδιος υποστηρίζει ότι επέλεξε αυτό το μεγάλο βήμα ακριβώς διότι έδειξαν ότι αποτελούσε την πρώτη τους προτεραιότητα. Έπαιξε σε τρεις διαφορετικές ομάδες για τέσσερα χρόνια, έγινε και πάλι πρωταγωνιστής, δοκίμασε να επιστρέψει και στο ΝΒΑ με ένα μικρό συμβόλαιο με το Σαν Αντόνιο, αλλά εκεί έπαιξε τρία ματς μόνο. Στα 31 του φαινόταν ότι θα είχε ριζώσει στην Ασία, έκανε αυτό που ήθελε και αισθανόταν κυρίαρχος του παιχνιδιού.
Κι όμως, η συμβατική λογική και ο Μοτεγιούνας δεν πορεύονται σχεδόν ποτέ μαζί. Ακριβώς τη στιγμή που του είχε κολλήσει για τα καλά η στάμπα του «τελειωμένου» από το τοπ επίπεδο, αποφάσισε να επιστρέψει στην Ευρώπη και να μπει στο πρότζεκτ της Μονακό. Εκεί πέρασε τα επόμενα 4,5 χρόνια της καριέρας του, και έκλεισε μια για πάντα το στόμα όσων τον θεωρούσαν ανίκανο να ανταπεξέλθει σε υψηλό επίπεδο και επιρρεπή στις απουσίες. Τέσσερις γεμάτες χρονιές, όλες στη βασική πεντάδα και με αριθμό πόντων που φλέρταρε με το διψήφιο, αλλά ποτέ δεν το ξεπέρασε. Σε περιορισμένη, βέβαια, συμμετοχή σχεδόν ενός ημιχρόνου ανά ματς. Εκεί σφυρηλάτησε τη σχέση του με τον Σάσα Ομπράντοβιτς, για τον οποίο έχει πει ότι «μερικές φορές μπορώ να μαντέψω τι θα πει πριν το πει»!
Κορυφαία στιγμή αυτής της τετραετίας ήταν το φάιναλ φορ του Κάουνας το 2023. Ο Μοτιεγιούνας επέστρεψε στην πόλη όπου μεγάλωσε, έχοντας πλέον γίνει αρχηγική φυσιογνωμία μιας ομάδας που διεκδικούσε την κορυφή της Ευρώπης. Ένιωσε «dominating», όπως έλεγε, αν και η Μονακό δεν έφτασε να διεκδικήσει το τρόπαιο. Πήρε, όμως, νταμπλ την ίδια χρονιά με τους Μονεγάσκους, πρωτάθλημα και την επόμενη χρονιά, έγινε αρχηγός της ομάδας.
Τα προβλήματα με τη Μονακό, οικονομικής φύσης, τον έφεραν στα Βαλκάνια. Την περσινή χρονιά την πέρασε στον Ερυθρό Αστέρα, αρχικά με δίμηνο δανεισμό και μετά με κανονικό συμβόλαιο. Ήταν ο τελευταίος του σταθμός πριν τη Θεσσαλονίκη. Αλλά και κάτι ιδιαίτερα συμβολικό: Τον περασμένο μήνα επέστρεψε στην εθνική Λιθουανίας, μετά από δύο χρόνια. Ήταν κάτι που το ζήτησε ο ίδιος, για να αποδείξει ότι το κίνητρο και οι προκλήσεις δεν έχουν φύγει από το μυαλό του παρά τα 36 του χρόνια.
