Συνέντευξη στο Politico για όλους και για όλα, φυσικά και για την εμπειρία της από την Ελλάδα, παραχώρησε η Λάουρα Κοβέσι, με αφορμή τη λήξη της 7ετους θητείας -την Παρασκευή- στην ευρωπαϊκή εισαγγελία.
«Καθώς φεύγω από το γραφείο μου, σκέφτομαι αυτή τη διάσημη δανέζικη τηλεοπτική σειρά Borgen. Υπάρχει ένα πολύ γνωστό ρητό εκεί: "Στις Βρυξέλλες, κανείς δεν μπορεί να σε ακούσει να ουρλιάζεις" και δυστυχώς, αυτό είναι αλήθεια», τόνισε αρχικά, εκφράζοντας τη δυσαρέσκειά της για την έλλειψη στήριξης. «Ανησυχώ ότι η EPPO θα καταστραφεί σιγά σιγά επειδή κάνει τη δουλειά της», πρόσθεσε, δίνοντας ένα σαφές στίγμα όσων υποστηρίζει ότι αντιμετώπισε στο διάστημα αυτό της 7ετούς θητείας της.
Φυσικά, αναφέρθηκε και στην Ελλάδα και στο σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, λέγοντας ότι υπήρξε αμφισβήτηση όταν δόθηκε ο φάκελος με τις κλητεύσεις των βουλευτών για έλεγχο. «Όταν ζητάμε άρση ασυλίας, δεν σημαίνει και ενοχή», τόνισε χαρακτηριστικά.
Οι αιχμές, ωστόσο, της Λάουρα Κοβέσι αφορούσαν τη συνολικότερη λειτουργία-αντιμετώπιση της Ευρωπαϊκής Ένωσης απέναντι στον θεσμό της ευρωπαϊκής εισαγγελίας, κάνοντας λόγο για ένα συγκεκριμένο μοτίβο που ακολουθούσαν, με στόχο την υποβάθμισή του.
Ερ.Η θητεία σας λήγει αυτήν την εβδομάδα, ποιες ήταν λοιπόν οι κύριες δυσκολίες που αντιμετωπίσατε και τι θα μπορούσε να κάνει διαφορετικά από τον διάδοχό σας;
Κοβέσι: Όταν διορίστηκα, υποσχέθηκα ότι θα οικοδομήσω έναν αποτελεσματικό, ισχυρό και ανεξάρτητο θεσμό, τον οποίο οι πολίτες θα εμπιστεύονται. Νομίζω ότι καταφέραμε, μαζί με τους συναδέλφους μου, να το κάνουμε αυτό σε μεγάλο βαθμό. Γνωρίζω ότι δεν τα καταφέραμε σε όλα, αλλά κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει ότι κάναμε καλή δουλειά. Το πιο σημαντικό ερώτημα τώρα είναι αν αυτό θα συνεχιστεί. Άκουσα όλους τους υποψηφίους για τη θέση του Ευρωπαίου Γενικού Εισαγγελέα και ανησύχησα πραγματικά, επειδή ένας υποψήφιος παρουσιάστηκε λέγοντας ότι το σχέδιό του ήταν να ομαλοποιήσει την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία. Για κάποιον σαν εμένα, που μεγάλωσα κατά τη διάρκεια του κομμουνισμού, αυτό είναι πολύ απειλητικό. Ένας άλλος υποψήφιος, ακόμη χειρότερα, μίλησε για τη διατήρηση ίσης απόστασης μεταξύ της εισαγγελίας και όλων των πολιτικών κομμάτων. Αλλά πώς θα είναι αυτό συμβατό με μια ανεξάρτητη υπηρεσία; Μετά τα πρώτα χρόνια δραστηριότητας, έχουμε αποτελέσματα που μόνο λίγοι περίμεναν. Έχουμε πολλές αντιδράσεις και νομίζω ότι έχουμε αποδείξει ότι ο νόμος είναι ίσος για όλους. Τώρα η βασική πρόκληση για την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία και ιδιαίτερα για τον διάδοχό μου θα είναι να διατηρήσει την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία ανεξάρτητη και αξιόπιστη.
Ερ.Τι σας έχει εκπλήξει περισσότερο κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου;
Κοβέσι: Τα τελευταία επτά χρόνια ήταν η πιο δύσκολη δουλειά που είχα ποτέ. Δεν είχα πολλές εκπλήξεις. Αλλά πρέπει να σας πω για τις επιθέσεις ή τις προσπάθειες υπονόμευσης της ανεξαρτησίας μας. Η πιο κραυγαλέα προσπάθεια εκφοβισμού της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας συνέβη στην Ελλάδα, όπου αντιμετωπίσαμε αυτό το πρόβλημα με την ανανέωση των Ευρωπαίων εισαγγελέων.
Η κύρια πρόκληση της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας θα είναι η εξής: η αναθεώρηση του κανονισμού. Είναι σαφές ότι αυτό θα δείξει ποιος είναι αληθινός φίλος μιας ανεξάρτητης δικαστικής εξουσίας.
Το δεύτερο παράδειγμα ήταν μια επίθεση κατά της αξιοπιστίας μας. Όλοι γνωρίζουν ότι πνιγόμαστε στη δουλειά και καταλαβαίνω ότι υπάρχουν πολλές προτεραιότητες, αλλά πρέπει να δούμε αν αυτό είναι πραγματικό ή είναι απλώς ένα πρόσχημα. Εδώ η έκπληξη έρχεται από την Πολωνία. Συμφωνήσαμε ότι χρειαζόμαστε 24 Ευρωπαίους εισαγγελείς. Οι προσδοκίες ήταν τεράστιες και η αξιοπιστία μας διακυβεύεται. Αυτή τη στιγμή, έχουμε μόνο 15. Πώς μπορούμε λοιπόν να είμαστε αξιόπιστοι στην Πολωνία; Και στην Ουγγαρία εξηγήσαμε ακριβώς τι προϋπολογισμό χρειαζόμαστε για να κάνουμε τη δουλειά μας, αλλά η Επιτροπή πρότεινε τα μισά από αυτά που χρειαζόμαστε.
Αυτά είναι μερικά παραδείγματα για το πώς μπορείς, αν θέλεις, να καταστρέψεις την αξιοπιστία ενός θεσμού. Καθώς φεύγω από το γραφείο μου, σκέφτομαι αυτή τη διάσημη δανέζικη τηλεοπτική εκπομπή Borgen. Υπάρχει ένα πολύ γνωστό ρητό εκεί: «Στις Βρυξέλλες, κανείς δεν μπορεί να σε ακούσει να ουρλιάζεις» και δυστυχώς, αυτό είναι αλήθεια. Ανησυχώ ότι η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία θα καταστραφεί σιγά σιγά επειδή κάνει τη δουλειά της.
Ερ.Αναφέρατε πιέσεις από τις τοπικές κυβερνήσεις, ιδίως από την Ελλάδα και την Πολωνία. Υπήρξε κάποια υποστήριξη από τα θεσμικά όργανα της ΕΕ;
Κοβέσι: Σε ορισμένες περιπτώσεις είχαμε την υποστήριξη διαφόρων ενδιαφερόμενων μερών, αλλά όταν λέω ότι ανησυχώ ότι η EPPO θα καταστραφεί σιγά σιγά επειδή κάνει τη δουλειά της, έχω τρεις βασικούς λόγους. Είναι εύκολο, είναι ένα μοτίβο. Αν θέλεις να καταστρέψεις έναν θεσμό, μπορείς να κάνεις τρία πράγματα, τα οποία συμβαίνουν τώρα. Πρώτον, έχεις υποχρηματοδότηση. Στα χαρτιά θα έπρεπε να έχουμε 230 Ευρωπαίους εισαγγελείς και έχουμε χρήματα μόνο για 180. Έχουμε χρήματα μόνο για το ένα τρίτο του κόστους των υπηρεσιών ασφαλείας και θα είχα αμέτρητα παραδείγματα.
Δεύτερον, πολλές καθυστερήσεις. Από το 2021, είπαμε ότι η αναθεώρηση του κανονισμού της EPPO πρέπει να ξεκινήσει νωρίτερα. Καθυστερεί. Τρίτον, έχω μάθει ότι εδώ όλα είναι περίπλοκα - και νόμιζα ότι η Ρουμανία είναι περίπλοκη. Για να σας δώσω ένα παράδειγμα, υπάρχουν αυτές οι ατελείωτες συζητήσεις για την αρχιτεκτονική καταπολέμησης της απάτης.
Ανακαλύψαμε μια νέα ήπειρο εγκληματικότητας και βλέπουμε ότι οι εγκληματικές οργανώσεις αναπτύσσονται, εξαπατώντας τον προϋπολογισμό της ΕΕ και τους εθνικούς προϋπολογισμούς.
Στο επίκεντρο αυτού, θα πρέπει να είναι η καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος. Αντ' αυτού, έχουμε ατελείωτες συζητήσεις για το πώς να περιπλέξουμε τη ζωή των εισαγγελέων και συζητάμε πολύ για αυτό το κοινό μητρώο εισαγωγής. Αν υπάρχουν χρήματα για να έχουμε αυτό το νέο μητρώο ηλεκτρονικά, πώς είναι δυνατόν να μην υπάρχουν χρήματα για αυτό που πραγματικά χρειαζόμαστε;
Ερ.Νιώθετε ότι έχετε καταφέρει να ανατρέψετε τα δεδομένα; Έχουν αρχίσει να συμπεριφέρονται διαφορετικά άτομα ή θεσμοί;
Κοβέσι: Πολλές αλλαγές συνέβησαν λόγω της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας (EPPO). Το επίπεδο ανίχνευσης αυξήθηκε στα περισσότερα κράτη μέλη, το επίπεδο των επιτυχημένων υποθέσεων αυξήθηκε και προφανώς η προστασία του προϋπολογισμού της ΕΕ είναι υψηλότερη με την EPPO. Ωστόσο, υπάρχουν πράγματα που δεν λειτουργούν όπως θα έπρεπε.
Ερ.Αν είχατε την ευκαιρία να το ξανακάνετε όλο από την αρχή, ποιο είναι το κύριο πράγμα που θα κάνατε διαφορετικά;
Κοβέσι: Τίποτα. Θα έκανα τα ίδια πράγματα, αλλά ίσως οι άλλοι θα έπρεπε να αλλάξουν τη συμπεριφορά τους. Σκέφτηκα ότι υπάρχει μεγάλη διαφορά μεταξύ των Βρυξελλών και αυτού που είδα στη Ρουμανία. Αλλά στη Ρουμανία, ή σε άλλα κράτη μέλη, οι άνθρωποι είναι συνηθισμένοι να συνεργάζονται με εισαγγελείς, ξέρουν τι κάνουν οι εισαγγελείς. Στις Βρυξέλλες, μερικές φορές σε επίπεδο ΕΕ, πιστεύουν ότι είναι υπεράνω του νόμου, και αυτό για μένα είναι πρόβλημα.
Στη Ρουμανία ή σε άλλα κράτη μέλη, αν σε καλέσουν για μια κατάθεση, εμφανίζεσαι, επειδή ξέρεις ότι πρέπει να το κάνεις αυτό. Εδώ, μερικές φορές υπάρχει αυτό το συναίσθημα ότι είσαι υπεράνω των εισαγγελέων, είσαι υπεράνω του νόμου, και δεν έρχεσαι.
Ερ.Ορισμένοι εισαγγελείς, οι οποίοι θα μπορούσαν να έχουν πολιτικά κίνητρα, είναι σε θέση να καθυστερήσουν την έκβαση υποθέσεων, να αναβάλουν ακροάσεις, συνεδριάσεις. Έχετε βιώσει κάτι τέτοιο σε ορισμένες χώρες περισσότερο από ό,τι σε άλλες;
Κοβέσι: Όλοι οι εισαγγελείς μας που έχουν εντεταλθεί στην Ευρώπη είναι πολύ ανεξάρτητοι και η ατζέντα μας δεν βασίζεται σε καμία προεκλογική εκστρατεία ή άλλα συμφέροντα πέραν αυτών που αναφέρονται στον κανονισμό μας. Υπάρχουν ορισμένες υποθέσεις που μπορούν να καθυστερήσουν, αλλά αυτό δεν συμβαίνει επειδή οι εισαγγελείς δεν θέλουν να κάνουν τη δουλειά τους.
Μερικοί πολιτικοί πιστεύουν ότι είναι υπεράνω του νόμου και ότι αν σε καλέσουν για κατάθεση, πρέπει να έρθεις, και δεν είναι πάντα η ίδια η αντίληψη. Αυτό, λοιπόν, είναι ένα παράδειγμα στο οποίο οι εισαγγελείς δεν μπορούν να ολοκληρώσουν τις υποθέσεις.
Πηγή: Skai.gr
