Η Ρεάλ του Μουρίνιο τρομάζει - Έχει τύχη η ΑΕΚ;

Η Βασίλισσα των 15 Champions League ήρθε στην Αγιά Σοφιά με 38 γκολ σε 14 παιχνίδια, τρεις νίκες σε ισάριθμες ευρωπαϊκές αναμετρήσεις και μια επιθετική γραμμή που μπορεί να διαλύσει οποιαδήποτε αμυντική ισορροπία. Η ΑΕΚ, πληγωμένη από την ήττα στο ντέρμπι με τον Παναθηναϊκό, καλείται να αντιμετωπίσει τη μεγαλύτερη ποδοσφαιρική αυτοκρατορία της Ευρώπης και του πλανήτη ολάκερου. 

Δεκαπέντε Κύπελλα Πρωταθλητριών και Champions League, όπως είπαμε, 36 πρωταθλήματα Ισπανίας, με άλλα λόγια μια τροπαιοθήκη που προκαλεί ίλιγγο και μια φανέλα που έχει συνδεθεί περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη με την κορυφή της Ευρώπης. Στον πάγκο της βρίσκεται ο πολύς και απρόβλεπτος Ζοζέ Μουρίνιο, ο άνθρωπος που βάφτισε τον εαυτό του «Special One» και εξακολουθεί να γνωρίζει όσο λίγοι πώς να μετατρέπει την τακτική σε όπλο. Μόνο που αυτή τη φορά διαθέτει μια επιθετική μηχανή με τέτοια ποιότητα, ώστε ακόμη και μια μικρή αμυντική αδράνεια του αντιπάλου μπορεί να αποδειχθεί μοιραία.

Η ΑΕΚ μπαίνει σε αυτή τη δοκιμασία έχοντας μόλις ηττηθεί 2-0 από τον Παναθηναϊκό, αποτέλεσμα που έβαλε τέλος στο αήττητο σερί των 31 αγώνων πρωταθλήματος. Στην Ευρώπη έχει τρεις βαθμούς έπειτα από τρεις αγωνιστικές, την ώρα που οι μερένχες μετρούν τρεις νίκες, εννέα βαθμούς και βρίσκονται στην πρώτη τετράδα της League Phase.

Το μέγεθος της πρόκλησης αποτυπώνεται και στην αξία των δύο ρόστερ. Η εκτίμηση για τη Ρεάλ κινείται στην περιοχή του 1,5 δισ. ευρώ, ενώ εκείνη της Ένωσης βρίσκεται περίπου στα 85-90 εκατ. ευρώ, μια διαφορά τάξης μεγέθους που εξηγεί γιατί η ελληνική ομάδα θα χρειαστεί κάτι πολύ περισσότερο από μια καλή βραδιά και... λίγη τύχη.

Σκοράρει πριν προλάβεις να καταλάβεις τι συνέβη

Το τελευταίο δείγμα της ομάδας του Μουρίνιο ήρθε την Κυριακή στο Σανταντέρ. Η Ράσινγκ, ομάδα σαφώς χαμηλότερης δυναμικότητας, βρέθηκε να χάνει 0-3 πριν συμπληρωθούν 40 λεπτά. Ο Μπαπέ άνοιξε το σκορ με πέναλτι στο 11', ο Μπέλιγχαμ έκανε το 0-2 στο 21' και ο Γιαν Ντιομαντέ έβαλε την υπογραφή του στο τρίτο γκολ στο 36'. Η Ρεάλ ολοκλήρωσε το παιχνίδι με 20 τελικές προσπάθειες έναντι εννέα της Ράσινγκ και κατοχή 54%.

Η Ρεάλ μπορεί να απειλήσει τόσο με κάθετο ποδόσφαιρο όσο και με εκτελέσεις έξω από την περιοχή.

Το τελευταίο ποσοστό έχει τη σημασία του. Οι Μαδριλένοι δεν χρειάστηκε να κρύψουν την μπάλα για να κυριαρχήσουν. Βρήκαν τους χώρους, επιτάχυναν όταν έπρεπε και μετέτρεψαν την ποιοτική τους υπεροχή σε τρία γκολ μέσα σε μισή ώρα. Στο δεύτερο τέρμα, ο Γκιουλέρ βρήκε τον Μπέλιγχαμ με την κατάλληλη μεταβίβαση και ο Άγγλος επιτέθηκε στον χώρο. Στο τρίτο, ο Ντιομαντέ τιμώρησε την άμυνα με δυνατό τελείωμα από μακρινή απόσταση. Δύο διαφορετικοί τρόποι δημιουργίας, δύο υπενθυμίσεις ότι η Ρεάλ μπορεί να απειλήσει τόσο με κάθετο ποδόσφαιρο όσο και με εκτελέσεις έξω από την περιοχή.

Και όλα αυτά ενώ ο Βινίσιους απουσίαζε από την αναμέτρηση...

Η νίκη αυτή έφερε τη Ρεάλ στους 27 βαθμούς και την κράτησε στην τρίτη θέση της La Liga, πίσω από την Μπαρτσελόνα των 30 και την Ατλέτικο των 28. Παρά την εξαιρετική επιθετική της παραγωγή, λοιπόν, εξακολουθεί να κυνηγά δύο ανταγωνιστές στο ισπανικό πρωτάθλημα. Όχι ότι έχει καμιά ιδιαίτερη αξία στη δική μας περίπτωση, αλλά... κουβέντα να γίνεται.

Τα 38 γκολ και η πραγματική εικόνα πίσω από τους αριθμούς

Η Ρεάλ έχει πετύχει 28 γκολ σε 11 αγώνες πρωταθλήματος και άλλα δέκα στα τρία πρώτα παιχνίδια της στο Champions League. Συνολικά, 38 γκολ σε 14 αναμετρήσεις, με μέσο όρο 2,71 ανά παιχνίδι. Στην Ευρώπη έχει κερδίσει την Ίντερ 2-1, τη Ρόμα 4-3 και τη Λειψία 4-1. Τρεις νίκες, δέκα γκολ και απόλυτο βαθμών. Η επίθεσή της παράγει, αλλά ταυτόχρονα τα πέντε γκολ που έχει δεχθεί προσφέρουν ένα πρώτο στοιχείο για το πού πρέπει να στραφεί η προσοχή της ΑΕΚ.

Η διαφορά ανάμεσα στις δύο διοργανώσεις είναι αξιοσημείωτη. Στην Ισπανία η Ρεάλ δέχεται λιγότερο από ένα γκολ ανά αγώνα, ενώ στο Champions League το παθητικό της ανεβαίνει στα 1,67. Βεβαίως, η ποιότητα των ευρωπαϊκών αντιπάλων επηρεάζει καθοριστικά την εικόνα. Η Ρόμα, για παράδειγμα, κατάφερε να της βάλει τρία γκολ. Για την ΑΕΚ, που διαθέτει διαφορετικά αγωνιστικά και οικονομικά δεδομένα, η πρόκληση είναι να δημιουργήσει αντίστοιχες συνθήκες πίεσης χωρίς να εκτεθεί στην άλλη πλευρά του γηπέδου.

Τα xG δείχνουν πόσο δύσκολα περιορίζεται

Τα αναμενόμενα γκολ δίνουν μια πιο καθαρή εικόνα από το τελικό σκορ. Μετρούν την ποιότητα των ευκαιριών που δημιουργεί και παραχωρεί μια ομάδα, ανεξάρτητα από το αν η μπάλα καταλήγει στα δίχτυα.

Στο Champions League, η Ρεάλ έχει δημιουργήσει ευκαιρίες συνολικής αξίας 7,75 xG σε τρία παιχνίδια, δηλαδή 2,58 αναμενόμενα γκολ ανά αγώνα. Την ίδια στιγμή έχει επιτρέψει 4,80 xGA, που αντιστοιχούν σε 1,60 αναμενόμενα γκολ παθητικό ανά παιχνίδι. Η εικόνα έχει δύο όψεις. Από τη μία, η Ρεάλ δημιουργεί αρκετά ποιοτικές ευκαιρίες ώστε να δικαιολογεί τον φόβο που προκαλεί στους αντιπάλους της. Από την άλλη, επιτρέπει και εκείνη σημαντική απειλή, ιδιαίτερα όταν απέναντί της βρίσκει ομάδες με την ποιότητα να αξιοποιήσουν τους διαθέσιμους χώρους.

Οι κιτρινόμαυροι θα χρειαστούν να περιορίσουν την ίδια τη δημιουργία, πέρα από το να ελπίζουν ότι οι Μαδριλένοι θα αστοχήσουν.

Στην Ισπανία, τα μοντέλα xG των πρώτων δέκα αγωνιστικών την τοποθετούσαν περίπου στα 2,4 αναμενόμενα γκολ υπέρ και στο ένα κατά ανά παιχνίδι. Η συνολική της αμυντική επίδοση στο πρωτάθλημα είναι επομένως σαφώς πιο ισχυρή από την ευρωπαϊκή. Το σημαντικότερο, όμως, βρίσκεται στα παιχνίδια απέναντι σε αντιπάλους χαμηλότερης δυναμικότητας. Η Εσπανιόλ και η Έλτσε χρειάστηκε να αντέξουν σημαντική πίεση, ενώ ακόμη και στην ήττα από την Μπέτις η Ρεάλ δημιούργησε ευκαιρίες που θα μπορούσαν να είχαν αλλάξει το αποτέλεσμα.

Η συγκεκριμένη παρατήρηση έχει μεγάλη αξία για την ΑΕΚ. Μια ομάδα μπορεί να δυσκολέψει την αρμάδα του Μουρίνιο στο σκορ και παρ' όλα αυτά να δεχθεί πολλές ποιοτικές τελικές. Οι κιτρινόμαυροι θα χρειαστούν να περιορίσουν την ίδια τη δημιουργία, πέρα από το να ελπίζουν ότι οι Μαδριλένοι θα αστοχήσουν.

Το transition του Μουρίνιο και η παγίδα των λίγων δευτερολέπτων

Η Ρεάλ έχει την ποιότητα να χτίσει επίθεση με υπομονή, αλλά το πιο επικίνδυνο πρόσωπό της εμφανίζεται συχνά όταν ο ρυθμός ανεβαίνει απότομα. Ο Πορτογάλος τεχνικός της επιδιώκει γρήγορη εκμετάλλευση των ανακτήσεων, οι ποδοσφαιριστές του αναζητούν αμέσως την πάσα ανάμεσα στις γραμμές ή τον ελεύθερο χώρο πίσω από την άμυνα, με τον Μπαπέ να αποτελεί τον μεγαλύτερο φόβο για οποιονδήποτε αντίπαλο.

Ο Μπέλιγχαμ, από την άλλη, επιτίθεται από τη δεύτερη γραμμή και οι ακραίοι (σ.σ. Βινίσιους, Κουκουρέγια) μπορούν να δημιουργήσουν υπεραριθμίες ή προσωπικές μονομαχίες. Η ευρωπαϊκή στατιστική προσφέρει μια εντυπωσιακή λεπτομέρεια: η μέση κατοχή της Ρεάλ στο Champions League βρίσκεται μόλις στο 50,34%, παρότι σκοράρει 3,33 γκολ ανά αγώνα.

Η αποτελεσματικότητά της, λοιπόν, συνδέεται και με την ικανότητα να επιλέγει τη στιγμή της επιτάχυνσης και μια κακή μεταβίβαση στον άξονα, ένας μπακ που έχει προωθηθεί χωρίς κάλυψη ή μια καθυστερημένη επιστροφή μπορούν να της ανοίξουν τον δρόμο  διάπλατα προς την αντίπαλη εστία.

Για την ομάδα του Νίκολιτς αυτό σημαίνει ότι η ποιότητα της πρώτης πάσας και οι αποστάσεις των γραμμών της θα έχουν καθοριστικό ρόλο. Αν η Ρεάλ βρει ανοιχτό γήπεδο, οι πιθανότητες να επιβιώσει μια άμυνα σε διαδοχικές τέτοιες φάσεις μειώνονται δραματικά.

Πού μπορεί να χτυπήσει η ΑΕΚ;

Η αμυντική μετάβαση αποτελεί ένα από τα σημεία που αξίζει να (έχει) εξετάσει ο Μάρκο Νίκολιτς. Όταν η Ρεάλ ανεβάζει παίκτες για να πιέσει ή να δημιουργήσει, η προστασία του χώρου πίσω από την μπάλα αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Αν η Ένωση κλέψει και βρει αμέσως σωστή πρώτη μεταβίβαση, μπορεί να αναζητήσει τον χώρο στα άκρα ή ανάμεσα στον πλάγιο και τον κεντρικό αμυντικό. Ο Γιόβιτς θα χρειαστεί υποστήριξη κοντά του, ενώ οι παίκτες που θα κινηθούν γύρω του πρέπει να είναι έτοιμοι να επιτεθούν στη δεύτερη μπάλα.

Η μεγάλη παγίδα βρίσκεται στην υπερβολή. Μια συνεχής, ανεξέλεγκτη πίεση ψηλά θα άφηνε χώρους για τον Μπαπέ και τους υπόλοιπους επιθετικούς.

Υπάρχει, επίσης, η δυνατότητα επιλεκτικής πίεσης στην πρώτη ανάπτυξη της Ρεάλ. Ακόμη και στο άνετο 0-3 επί της Ράσινγκ, οι γηπεδούχοι βρήκαν στιγμές στις οποίες μπόρεσαν να φτάσουν σε θέση εκτέλεσης. Η ΑΕΚ χρειάζεται να μετατρέψει τέτοιες στιγμές σε ουσιαστικές ευκαιρίες. Η μεγάλη παγίδα βρίσκεται στην υπερβολή. Μια συνεχής, ανεξέλεγκτη πίεση ψηλά θα άφηνε χώρους για τον Μπαπέ και τους υπόλοιπους επιθετικούς. Η Ένωση θα χρειαστεί να επιλέγει προσεκτικά πότε θα ανεβάζει τις γραμμές της και πότε θα προστατεύει τον κεντρικό διάδρομο.

Απέναντι σε αυτή τη Ρεάλ, η τακτική πειθαρχία πρέπει να συνδυαστεί με επιθετικό θάρρος. Η αποκλειστική προσήλωση στην άμυνα θα επέτρεπε στους Μαδριλένους να εγκατασταθούν γύρω από την περιοχή. Αντίθετα, οι σωστά οργανωμένες αντεπιθέσεις μπορούν να τους υποχρεώσουν να σκεφτούν και τη δική τους αμυντική ισορροπία.

Η Βασίλισσα επιστρέφει σε μια έδρα όπου έχει αφήσει βαθμούς

Υπάρχει και μια ιστορική λεπτομέρεια που προσθέτει ιδιαίτερο χρώμα στη συνάντηση. Τη σεζόν 2002-03, η ΑΕΚ είχε αποσπάσει δύο ισοπαλίες από τη Ρεάλ στη φάση των ομίλων του Champions League: 3-3 στην Αθήνα και 2-2 στη Μαδρίτη. Δύο αναμετρήσεις, δύο ισοπαλίες απέναντι στη μετέπειτα θρυλική γενιά των «γκαλάκτικος». Η παράδοση αυτή δεν αλλάζει τις σημερινές ισορροπίες, αλλά αποτελεί μια υπενθύμιση ότι στο ποδόσφαιρο η διαφορά ποιότητας δεν εγγυάται πάντοτε το αποτέλεσμα.

Aπέναντι στη Ρεάλ του Special One, μπορεί να χρειαστούν 90 λεπτά για να χτίσεις μια υπέρβαση και μόλις λίγα δευτερόλεπτα για να τη χάσεις.

Η σημερινή πραγματικότητα, πάντως, είναι απαιτητική. Η Ρεάλ φτάνει στην Αθήνα με έξι συνεχόμενες νίκες σε όλες τις διοργανώσεις και αήττητη στο Champions League. Η ΑΕΚ έρχεται από την ήττα στο ντέρμπι με τον Παναθηναϊκό και χρειάζεται άμεση αγωνιστική αντίδραση, από τη στιγμή μάλιστα που πριν από τον Παναθηναϊκό, ηττήθηκε και από τον ΠΑΟΚ στην Τούμπα για το Κύπελλο.

Η «Βασίλισσα» των 15 ευρωπαϊκών τίτλων, λοιπόν, έχει την ποιότητα να τιμωρήσει κάθε λάθος. Η Ένωση χρειάζεται ένα παιχνίδι σχεδόν απόλυτης συγκέντρωσης, αποτελεσματικότητα στις λίγες ευκαιρίες που ενδέχεται να βρει και τη δύναμη να αντέξει τις περιόδους μεγάλης πίεσης. Γιατί απέναντι στη Ρεάλ του Special One, μπορεί να χρειαστούν 90 λεπτά για να χτίσεις μια υπέρβαση και μόλις λίγα δευτερόλεπτα για να τη χάσεις.