Ποτέ στο παρελθόν ένας παγκόσμιος πόλεμος δεν απαιτούσε από την πλειονότητα των στρατιωτών του ενός στρατοπέδου να κάνει κάτι τόσο απλό για να νικήσει τον εχθρό: απολύτως τίποτα. Αυτό μας ζητούν οι ειδικοί. Να μην κάνουμε απολύτως τίποτα. Παρά μονάχα να παραμείνουμε στο σπίτι για όσο χρειαστεί.
Με αυτόν τον τρόπο, δεν προστατεύουμε μονάχα την υγεία μας. Προστατεύουμε τις συνταγματικά κατοχυρωμένες ελευθερίες μας. Και επιβεβαιώνουμε ότι είμαστε αντάξιοι της εξουσίας που κέρδισαν άλλοι για εμάς, της ατομικής ευθύνης.
Παρακολουθώ προσεκτικά τη συζήτηση που γίνεται σχετικά με την στρατηγική της κυβέρνησης να μην κάνει μαζικά τεστ για τον κορωνοϊό. Έχω διαβάσει τα επιχειρήματα και των δυο πλευρών. Προφανώς δεν είμαι ειδικός και δεν μπορώ να πάρω θέση για επιστημονικά ζητήματα – αν και το επιχείρημα του κ. Τσιόδρα περί παραβίασης προσωπικών δεδομένων δεν χρειάζεται να είσαι ειδικός για να καταλάβεις ότι δεν στέκει,
Εκείνο όμως που καταλαβαίνω είναι το εξής: η πολιτική των μαζικών τεστ βοηθά στην μεγαλύτερη πειθαρχία του κόσμου. Δηλαδή, αν γνωρίζεις ότι κουβαλάς τον ιό, μπαίνεις σε καραντίνα και την τηρείς ευλαβικά. Αν δεν το γνωρίζεις, συνεχίζεις να κυκλοφορείς και να τον κολλάς δεξιά κι αριστερά, παρότι όλοι οι ειδικοί σου φωνάζουν έτσι κι αλλιώς να καθίσεις σπίτι!
Με πιο απλά λόγια, οι υπέρμαχοι των πολλών τεστ λένε, μεταξύ άλλων, ότι είμαστε εντελώς ανίκανοι να αντιληφθούμε την σοβαρότητα της κατάστασης και να συμμορφωθούμε, παρά μονάχα αν κάποιος μας πει ότι είμαστε φορείς του ιού.
Δεν έχει σημασία ότι μας το λένε έτσι κι αλλιώς. Δεν έχει σημασία ότι μας εξηγούν με τα πιο απλά λόγια ότι ΟΛΟΙ οφείλουμε να συμπεριφερόμαστε σαν να είμαστε φορείς, διότι ΌΛΟΙ μπορεί και να είμαστε. Αν δεν έχουμε ένα επιβεβαιωμένο τεστ στα χέρια μας, εμείς θα συνεχίσουμε ανέμελοι να σουλατσάρουμε στα χωριά μας, σαν σε κυριακάτικη εκδρομή, παρότι μερικά χιλιόμετρα μακριά μας πεθαίνουν σχεδόν 700 άνθρωποι της ημέρας. Και τούτο, προφανώς, βαραίνει τον Τσιόδρα ή όσους αποφάσισαν να μην κάνουμε τεστ, όχι εμάς.
Παρόμοια είναι η συζήτηση και για τις σταδιακές απαγορεύσεις. Αν όλο αυτό πάει εντελώς στραβά (και άπαντες ευχόμαστε να μην πάει), πέρα από τον Τσιόδρα που θα αποκαθηλωθεί εν ριπή οφθαλμού, θα βρεθεί στο στόχαστρο και η κυβέρνηση που δεν προχώρησε από την αρχή σε μαζικό lockdown και απαγόρευση κυκλοφορίας. Στην ίδια λογική: αφού οι πολίτες είναι κατώτεροι της περίστασης, το κράτος οφείλει να τους αφαιρέσει το δικαίωμα στην επιλογή – να λειτουργήσει ολοκληρωτικά και μάλιστα χωρίς κανέναν δισταγμό.
Η συμπεριφορά του κόσμου, σε κάποιο βαθμό δείχνει ότι δυστυχώς τα πράγματα είναι κάπως έτσι – χωρίς τον φόβο και τις απαγορεύσεις, είμαστε απρόθυμοι να κάνουμε το σωστό.
Ωστόσο θα μου επιτρέψετε να σας πω ότι η κατάσταση έχει στον πυρήνα της μια βαθιά ειρωνική διάσταση (τραγικά ειρωνική έστω): η κριτική απέναντι σε μια κυβέρνηση και μάλιστα δεξιά εστιάζεται στο γεγονός ότι δεν κινήθηκε «χουντικά» από την πρώτη στιγμή, σεβάστηκε μέχρι την τελευταία στιγμή τις συνταγματικά κατοχυρωμένες ελευθερίες μας και πόνταρε στην ωριμότητα μας. Στην ωριμότητα του – με βάση τα αριστερά στερεότυπα πάντα σοφού - λαού. Νομίζω όλο αυτό θα αποτελέσει πρώτης τάξεως υλικό για τον ιστορικό – ψυχαναλυτή του μέλλοντος.
Μπορεί ο εν λόγω δισταγμός και η καθυστέρηση να αποδειχθούν εντελώς λάθος. Ίσως και καταστροφικά Το γεγονός όμως ότι και η δική μας και πολλές άλλες κυβερνήσεις πράγματι δίστασαν να λάβουν πολύ αυστηρά μέτρα, είναι επί της ουσίας παρήγορο. Μετά από τόσους αγώνες και τόσες δεκαετίες κατοχύρωσης ενός τρόπου ζωής ο οποίος έχει ως θεμέλιο λίθο την ελευθερία, την ατομική βούληση, την ατομική ευθύνη, η υπαναχώρηση σε ολοκληρωτικά μοντέλα, εφόσον έπρεπε να γίνει, έπρεπε να γίνει με αγωνία, οδύνη και βάσανο. Όχι άκριτα και σίγουρα όχι πρόθυμα.
Όταν όλα ετούτα τελειώσουν, σαφώς θα πρέπει να αναζητήσουμε πολιτικές ευθύνες στις ελλείψεις του Εθνικού Συστήματος Υγείας, σε προσωπικό , εξοπλισμό, κλίνες, ΜΕΘ.
Αλλά η ατομική ευθύνη, είτε μας αρέσει, είτε όχι, θα παραμείνει στο επίκεντρο κάθε συζήτησης.
Το σήμερα είναι σίγουρα ζοφερό. Είτε τα πράγματα πάνε καλά όμως (που πάει να πει λιγότερο χάλια από όσο αλλού), είτε πάνε κατά διαβόλου, όποιος είναι διατεθειμένος να ισχυριστεί ότι οι πολίτες δεν φταίμε, φταίτε μόνο «εσείς που δεν καταλάβατε ότι είμαστε ανίκανοι να διαχειριστούμε υπεύθυνα την ελευθερία μας και έπρεπε να μας την αφαιρέσετε, χωρίς δεύτερη σκέψη» ανοίγει την πόρτα σε ένα ακόμα πιο ζοφερό αύριο.
