Οηγέτης της Σερβίας, Αλεξάνταρ Βούτσιτς, παρενέβη προσωπικά για να προωθήσει ένα σχέδιο, το οποίο φέρεται να είναι παράνομο, για την παραχώρηση προστατευόμενου χώρου στο Βελιγράδι με σκοπό την ανέγερση ενός «Trump Tower», όπως αποκάλυψε ο Guardian.
Ο Αλεξάνταρ Βούτσιτς συγκάλεσε αξιωματούχους σε συνάντηση στα προεδρικά γραφεία του σχετικά με το έργο, το οποίο κατέληξε σε μια ιστορική απαγγελία κατηγοριών εναντίον υψηλόβαθμων στελεχών του καθεστώτος του για κατάχρηση δημόσιου αξιώματος.
Η υπόθεση εκτιμάται ότι είναι η πρώτη ποινική δίωξη που συνδέεται με τις διεθνείς επιχειρηματικές δραστηριότητες της οικογένειας Τραμπ. Οι επικριτές της κάνουν λόγο για ένα σύστημα συναλλαγών με αντάλλαγμα πολιτικά και οικονομικά οφέλη, στο οποίο όσοι ενισχύουν οικονομικά την οικογένεια Τραμπ και τους συνεργάτες της μπορούν να εξασφαλίσουν προνόμια, από την άρση κυρώσεων έως την πρόσβαση σε προηγμένη τεχνολογία.
Το φερόμενο σχέδιο για την άρση του καθεστώτος προστασίας ενός ιστορικού κτιρίου στη σερβική πρωτεύουσα σκιάζει τις εκλογές της 25ης Οκτωβρίου. Σε αυτές, ο Βούτσιτς θα επιδιώξει να παραμείνει στην εξουσία, την οποία διατηρεί εδώ και 12 χρόνια, εν μέσω μαζικών διαδηλώσεων κατά της κυβερνητικής διαφθοράς.
Ο Βούτσιτς, εθνικιστής και πρώην επικεφαλής προπαγάνδας επί Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς, υποδέχθηκε στο Βελιγράδι τον γιο του Αμερικανού προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ, και τον γαμπρό του, Τζάρεντ Κούσνερ. Οι δύο άνδρες επεξεργάζονταν σχέδια για την κατασκευή ξενοδοχείου και οικιστικού πύργου, ύψους 500 εκατ. δολαρίων, με στόχο να προσθέσουν ένα ακόμη ακίνητο στο διεθνές χαρτοφυλάκιό τους.
Μετά την απαγγελία κατηγοριών για κατάχρηση εξουσίας τον περασμένο Δεκέμβριο, η εταιρεία του Κούσνερ ανακοίνωσε ότι το έργο δεν θα προχωρήσει «προς το παρόν». Ο Βούτσιτς απείλησε με αντίποινα, χαρακτηρίζοντας τους εισαγγελείς «διεφθαρμένες συμμορίες» που «κατασκεύασαν υποθέσεις».
«Χάσαμε μια εξαιρετική επενδυτική ευκαιρία», δήλωσε ο Σέρβος πρόεδρος. «Θα φροντίσω προσωπικά να λογοδοτήσουν όλοι όσοι συνέβαλαν στην πρόκληση αυτής της ζημιάς».
Ο υπουργός Πολιτισμού της κυβέρνησης Βούτσιτς είναι μεταξύ των προσώπων που κατηγορούνται για κατάχρηση εξουσίας. Ωστόσο, έρευνα του Guardian, βασισμένη σε συνεντεύξεις και έγγραφα που έχουν διαρρεύσει, αποκαλύπτει ότι ο ίδιος ο Σέρβος πρόεδρος ηγήθηκε της αρχικής συνάντησης, κατά την οποία συζητήθηκε το φερόμενο σχέδιο.
Η κρίσιμη αυτή συνάντηση δεν αναφέρεται στο κατηγορητήριο, γεγονός που εγείρει ερωτήματα σχετικά με τα στοιχεία που έχουν στη διάθεσή τους οι εισαγγελείς, αλλά και με τους λόγους για τους οποίους δεν τα έχουν συμπεριλάβει.
Εκπρόσωποι της οικογένειας Τραμπ και του Τζάρεντ Κούσνερ δήλωσαν ότι δεν είχαν καμία εμπλοκή στην άρση του καθεστώτος προστασίας του κτιρίου. Παράλληλα, χαρακτήρισαν «αναληθή» τον ισχυρισμό ότι το έργο στο Βελιγράδι αποτελούσε μέρος ενός συστήματος ανταποδώσεων, στο οποίο παρέχονται ανταλλάγματα με για οικονομικά ή άλλα οφέλη.
Ο Βούτσιτς δεν απάντησε στα αιτήματα για σχολιασμό. Η απόφασή του να προκηρύξει πρόωρες εκλογές σημαίνει ότι η ακροαματική διαδικασία, κατά την οποία ενδέχεται να αποκαλυφθούν από μαρτυρίες λεπτομέρειες για την εμπλοκή του στην υπόθεση, θα πραγματοποιηθεί μετά την εκλογική αναμέτρηση.
Δωρεάν μίσθωση διάρκειας 99 ετών
Στις 6 Φεβρουαρίου 2024, η Ντουμπράβκα Τζουκάνοβιτς, Σέρβα καθηγήτρια με ειδίκευση στη συντήρηση και προστασία μνημείων, ηλικίας περίπου 60 ετών, έφτασε στο προεδρικό μέγαρο για μια συνάντηση. Το κτίριο, με τον χαρακτηριστικό θόλο, ήταν κάποτε βασιλικό ανάκτορο. Η Τζουκάνοβιτς είχε διατελέσει επί τρία χρόνια διευθύντρια του εθνικού Ινστιτούτου Προστασίας Πολιτιστικών Μνημείων της Σερβίας.
Το θέμα της συνάντησης ήταν το κτίριο του Γενικού Επιτελείου, όπου στεγαζόταν παλαιότερα το υπουργείο Άμυνας της Γιουγκοσλαβίας, στο κέντρο του Βελιγραδίου. Πρόκειται για ένα αρχιτεκτονικό κόσμημα, που θεωρείται σύμβολο της αντίστασης στους Ναζί και είχε ήδη ξεχωριστή θέση στη συλλογική μνήμη των Σέρβων. Η ιστορική του σημασία ενισχύθηκε ακόμη περισσότερο όταν βομβαρδίστηκε από τις δυνάμεις του ΝΑΤΟ το 1999, στο πλαίσιο της εκστρατείας για να εξαναγκαστεί ο Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς να αποσύρει τις σερβικές δυνάμεις από το Κόσοβο.
Ο ίδιος ο Βούτσιτς είχε επιβεβαιώσει το 2016 ότι το κτίριο του Γενικού Επιτελείου θα διατηρούσε το καθεστώς νομικής προστασίας του. Τώρα, σύμφωνα με δύο άτομα που γνωρίζουν τι συζητήθηκε στη συνάντηση, ο πρόεδρος ζητούσε από την Τζουκάνοβιτς να άρει την προστασία αυτή. Όπως ανέφερε, ένας «ξένος επενδυτής», χωρίς να κατονομάσει ποιος ήταν, ενδιαφερόταν έντονα για την έκταση.
Σύμφωνα με τη σερβική νομοθεσία, η άρση του καθεστώτος προστασίας του κτιρίου του Γενικού Επιτελείου δεν ήταν κάτι που μπορούσε να αποφασίσει μόνη της η Τζουκάνοβιτς. Το Ινστιτούτο της θα έπρεπε πρώτα να ζητήσει τη σύνταξη ειδικής γνωμοδότησης από εμπειρογνώμονες, η οποία θα έπρεπε να τεκμηριώνει ότι δεν συνέτρεχαν πλέον επαρκείς λόγοι για να παραμένει το κτίριο προστατευόμενο μνημείο.
Όμως, ο Σέρβος πρόεδρος ήθελε να γίνει το δικό του, τονίζει ο Guardian. Ο Βούτσιτς μπορεί να γίνει ιδιαίτερα εκφοβιστικός. Σύμφωνα με τις πηγές, ο τρόπος με τον οποίο μίλησε στην Τζουκάνοβιτς και σε έναν ακόμη αρμόδιο για την πολιτιστική κληρονομιά, που ήταν παρών στη συνάντηση, ήταν προσβλητικός. Τους είπε ότι ήταν τεμπέληδες και ανίκανοι. Το μήνυμα ήταν σαφές: κάντε αυτό που θέλω ή παραιτηθείτε.
Μια πιθανή εξήγηση για την έντονη παρέμβαση του Βούτσιτς ήρθε τον επόμενο μήνα, όταν διέρρευσε μια συμφωνία ανάμεσα στη σερβική κυβέρνηση και την εταιρεία ακινήτων του Κούσνερ.
Ο Κούσνερ, σύζυγος της κόρης του Τραμπ, Ιβάνκα, είχε διαδραματίσει σημαντικό ρόλο ως σύμβουλος στον Λευκό Οίκο κατά την πρώτη θητεία του πεθερού του. Μετά τη νίκη του Τζο Μπάιντεν στις εκλογές του 2020, είχε επικεντρωθεί στη διαχείριση του επενδυτικού του ταμείου.
Στις αρχές του 2024, ο Τραμπ όδευε με φόρα προς το χρίσμα των Ρεπουμπλικανών και θεωρούνταν το φαβορί για τις επερχόμενες εκλογές. Αν επέστρεφε στον Λευκό Οίκο, ο Κούσνερ θα γινόταν και πάλι ένας από τους ανθρώπους με τη μεγαλύτερη επιρροή στον πλανήτη.
Η συμφωνία που διέρρευσε αποκάλυπτε ότι οι σερβικές αρχές είχαν παραχωρήσει στην εταιρεία του Κούσνερ δωρεάν, για 99 χρόνια, τη μίσθωση του χώρου όπου βρίσκεται το κτίριο του Γενικού Επιτελείου.
Ο Κούσνερ, ο οποίος σύμφωνα με τον εκπρόσωπό του εξέταζε το συγκεκριμένο πρότζεκτ από το 2021, ανάρτησε στο X μια εικόνα με το αρχιτεκτονικό σχέδιο, δηλώνοντας ότι ήταν «ενθουσιασμένος».
Η είδηση δεν έγινε δεκτή με ενθουσιασμό από όλους στο Βελιγράδι. «Η Σερβία δεν είναι μπουφές και ο Βούτσιτς δεν είναι σερβιτόρος», δήλωσε ο Αλεξάνταρ Γιοβάνοβιτς Τσούτα, περιβαλλοντικός ακτιβιστής που αποκάλυψε τη συμφωνία. «Η χώρα δεν είναι ιδιοκτησία του».
Ωστόσο, το καθεστώς του Βούτσιτς προχώρησε στην υπογραφή σύμβασης, με ημερομηνία 13 Μαΐου 2024, την οποία είδε ο Guardian. Με αυτήν, δεσμευόταν ότι το καθεστώς προστασίας του χώρου ως μνημείου πολιτιστικής κληρονομιάς θα καταργούνταν «κατά τρόπο που να ικανοποιεί» την εταιρεία του Κούσνερ.
Πηγή: skai.gr
