Τα πραγματικά αποτελέσματα της περιόδου 1979-2000 αποκαλύπτουν μια εντελώς διαφορετική εικόνα από εκείνη που επιχειρούν να παρουσιάσουν ορισμένοι εδώ και δεκαετίες.
Ο θάνατος του Γιώργου Βαρδινογιάννη έφερε ξανά στο προσκήνιο μια ολόκληρη εποχή του Παναθηναϊκού. Μια περίοδο γεμάτη τίτλους, σπουδαίες ευρωπαϊκές πορείες, μεγάλες προσωπικότητες, αλλά και έντονες αντιπαραθέσεις.
Μαζί της επανήλθαν και οι γνωστές κατηγορίες περί «Βαρδινογιαννισμού» και «παράγκας Βαρδινογιάννη», με τις οποίες κάποιοι επιχειρούν να απαξιώσουν τις επιτυχίες του «Τριφυλλιού».
Μόνο που οι αριθμοί έχουν τη δική τους, αδιαμφισβήτητη σημασία. Και δεν περιγράφουν σε καμία περίπτωση μια εποχή απόλυτης κυριαρχίας του Παναθηναϊκού.
9 Πρωταθλήματα ο Ολυμπιακός, 6 ο Παναθηναϊκός!
Ας ξεκινήσουμε από το σημαντικότερο.
Από το 1980 μέχρι το 2000, δηλαδή κατά την περίοδο της προεδρίας του Γιώργου Βαρδινογιάννη, ο Ολυμπιακός κατέκτησε εννέα Πρωταθλήματα, ο Παναθηναϊκός έξι, η ΑΕΚ τέσσερα, ενώ από ένα πανηγύρισαν ο ΠΑΟΚ και η Λάρισα.
| Ομάδα | Πρωταθλήματα |
|---|---|
| Ολυμπιακός | 9 |
| Παναθηναϊκός | 6 |
| ΑΕΚ | 4 |
| ΠΑΟΚ | 1 |
| Λάρισα | 1 |
Δηλαδή, στην υποτιθέμενη «παράγκα» του Παναθηναϊκού, ο Ολυμπιακός κατέκτησε περισσότερα Πρωταθλήματα από τους «πράσινους»!
Και δεν ήταν μόνο αυτό. Πέντε διαφορετικοί σύλλογοι ανέβηκαν στην κορυφή του ελληνικού ποδοσφαίρου μέσα σε 21 χρόνια, κάτι που απέχει σημαντικά από την εικόνα ενός απόλυτου μονοπωλίου.
Η κεφαλιά του Μπορέλι και το... 5-5-5!
Ακόμη πιο εντυπωσιακή είναι η εικόνα μέχρι το 1996, πριν αρχίσει το μεγάλο σερί Πρωταθλημάτων του Ολυμπιακού.
Στο διάστημα 1980-1996, η κατανομή ήταν:
Παναθηναϊκός 6 – Ολυμπιακός 5 – ΑΕΚ 4!
Και αυτή η σχεδόν απόλυτη ισορροπία κρίθηκε κυριολεκτικά σε μία φάση!
Στις 10 Απριλίου 1996, ο Χουάν Χοσέ Μπορέλι πέτυχε με κεφαλιά το νικητήριο γκολ του Παναθηναϊκού απέναντι στην ΑΕΚ, διαμορφώνοντας το 1-0 σε ένα ντέρμπι που αποδείχθηκε καθοριστικό για την κατάκτηση του Πρωταθλήματος.
Οι «πράσινοι» ολοκλήρωσαν εκείνη τη σεζόν με 83 βαθμούς, έναντι 81 της ΑΕΚ.
Εάν εκείνη η κεφαλιά δεν είχε καταλήξει στα δίχτυα και όλα τα υπόλοιπα αποτελέσματα παρέμεναν ίδια, το Πρωτάθλημα θα το κατακτούσε η ΑΕΚ!
Και τότε, η ιστορική κατανομή των τίτλων θα ήταν:
ΠΑΝΑΘΗΝΑΪΚΟΣ 5 – ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΣ 5 – ΑΕΚ 5!
Απόλυτη ισορροπία ανάμεσα στους τρεις μεγάλους!
Αυτό ήταν, λοιπόν, το περιβόητο καθεστώς απόλυτης κυριαρχίας του Παναθηναϊκού;
Κύπελλα σε Καστοριά, ΟΦΗ, Πανιώνιο και Λάρισα!
Στο Κύπελλο Ελλάδας ο Παναθηναϊκός είχε πράγματι την πρωτοκαθεδρία, κατακτώντας εννέα τρόπαια.
Ο Ολυμπιακός και η ΑΕΚ ακολούθησαν με τέσσερα ο καθένας.
Ωστόσο, η ιστορία δεν σταματά στους τρεις μεγάλους.
Το 1980 το Κύπελλο κατέκτησε η Καστοριά, το 1985 η Λάρισα, το 1987 ο ΟΦΗ και το 1998 ο Πανιώνιος!
Τέσσερις διαφορετικοί σύλλογοι πέρα από τους παραδοσιακούς διεκδικητές των τίτλων κατάφεραν να φτάσουν μέχρι την κατάκτηση του τροπαίου.
Αν προσθέσουμε τα Σούπερ Καπ και το Λιγκ Καπ, η συνολική εικόνα των 50 εγχώριων τίτλων της περιόδου είναι αποκαλυπτική.
| Ομάδα | Συνολικοί τίτλοι |
|---|---|
| Παναθηναϊκός | 18 |
| Ολυμπιακός | 15 |
| ΑΕΚ | 11 |
| Λάρισα | 2 |
| ΠΑΟΚ | 1 |
| Καστοριά | 1 |
| ΟΦΗ | 1 |
| Πανιώνιος | 1 |
Ο Παναθηναϊκός κατέκτησε 18 από τους 50 διαθέσιμους τίτλους, ποσοστό μόλις 36%!
Είχε, δηλαδή, τρεις περισσότερους τίτλους από τον Ολυμπιακό και επτά από την ΑΕΚ, ενώ άλλοι πέντε σύλλογοι πανηγύρισαν τουλάχιστον ένα τρόπαιο.
Η κατανομή αυτή δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι δεν υπήρξαν αμφισβητούμενες αποφάσεις ή παρασκηνιακές παρεμβάσεις. Αποτελεί, όμως, ισχυρό αντεπιχείρημα στην παρουσίαση εκείνης της εποχής ως περιόδου πλήρους αγωνιστικού μονοπωλίου του «Τριφυλλιού».
Και στην Ευρώπη γιατί έφτανε ψηλά μόνο ο Παναθηναϊκός;
Υπάρχει και μία ακόμη παράμετρος που δεν γίνεται να αγνοηθεί.
Οι επιτυχίες του Παναθηναϊκού στην Ελλάδα συνοδεύονταν συχνά από τεράστιες διακρίσεις στην Ευρώπη!
Το 1985 οι «πράσινοι» έφτασαν στα ημιτελικά του Κυπέλλου Πρωταθλητριών.
Το 1988 προκρίθηκαν στα προημιτελικά του Κυπέλλου UEFA, έχοντας αποκλείσει, μεταξύ άλλων, τη Γιουβέντους.
Το 1996 βρέθηκαν ξανά στα ημιτελικά της κορυφαίας ευρωπαϊκής διοργάνωσης, «γράφοντας» ιστορία με τη νίκη επί του πανίσχυρου Άγιαξ στο Άμστερνταμ.
Παράλληλα, συμμετείχαν στην τελική οκτάδα του Κυπέλλου Πρωταθλητριών τη σεζόν 1991-92.
Ο Παναθηναϊκός, λοιπόν, δεν κέρδιζε μόνο στην Ελλάδα. Πρωταγωνιστούσε και απέναντι στις μεγαλύτερες δυνάμεις της Ευρώπης!
Και μάλιστα σε μια περίοδο κατά την οποία καμία άλλη ελληνική ομάδα δεν παρουσίαζε ανάλογη συχνότητα τόσο μεγάλων ευρωπαϊκών πορειών.
Πώς εξηγείται, λοιπόν, ότι ο Παναθηναϊκός μπορούσε να αποκλείει τη Γιουβέντους, να νικά τον Άγιαξ και να φτάνει στα ημιτελικά του Champions League, αλλά οι εγχώριες επιτυχίες του αποδίδονται από ορισμένους αποκλειστικά σε εξωαγωνιστικούς παράγοντες;
Η ευρωπαϊκή παρουσία του αποτελεί ένα ακόμη ισχυρό στοιχείο για την πραγματική αγωνιστική ποιότητα εκείνων των ομάδων.
Μετά το 1996; 19 Πρωταθλήματα σε 21 χρόνια!
Εδώ βρίσκεται και η μεγαλύτερη αντίφαση της συγκεκριμένης συζήτησης.
Μέχρι το 1996, ο Παναθηναϊκός, ο Ολυμπιακός και η ΑΕΚ είχαν κατακτήσει έξι, πέντε και τέσσερα Πρωταθλήματα αντίστοιχα.
Από το 1997 μέχρι το 2017, όμως, ο Ολυμπιακός κατέκτησε 19 από τα 21 Πρωταθλήματα Ελλάδας!
Οι μοναδικές εξαιρέσεις ήταν οι τίτλοι του Παναθηναϊκού το 2004 και το 2010, τους οποίους μάλιστα οι «ερυθρόλευκοι» αποδίδουν ξανά σε εξωαγωνιστικούς παράγοντες! Θεωρούν δηλαδή ότι το 21-0-0 θα ήταν φυσιολογικό, αλλά το 6-5-4 (ή 9-6-4 υπέρ του Ολυμπιακού) είναι... παράγκα!
Πρόκειται για μια περίοδο σχεδόν απόλυτης κυριαρχίας των Πειραιωτών, με μια κατανομή τίτλων που δεν έχει καμία σχέση με την ισορροπία των προηγούμενων δεκαετιών.
Κι όμως, δεν είναι λίγοι εκείνοι που χαρακτηρίζουν «παράγκα» την εποχή Βαρδινογιάννη, αλλά αντιμετωπίζουν τη μεταγενέστερη κυριαρχία του Ολυμπιακού ως κάτι απολύτως φυσιολογικό, την στιγμή που τα χρόνια αυτά μάλιστα οι Πειραιώτες δεν πέτυχαν τίποτα αξιοσημείωτο εκτός συνόρων.
Με ποια λογική τα έξι Πρωταθλήματα του Παναθηναϊκού σε 17 χρόνια αποτελούν ένδειξη «παράγκας», ενώ τα 19 του Ολυμπιακού σε 21 χρόνια όχι;
Προφανώς, ούτε οι συνεχόμενες κατακτήσεις τίτλων αποδεικνύουν αυτομάτως χειραγώγηση. Εάν όμως κάποιος επιλέγει να χρησιμοποιεί τους αριθμούς ως επιχείρημα, οφείλει να εφαρμόζει τα ίδια κριτήρια για όλους...
