Το πρώτο βράδυ του Ράφα Μπενίτεθ στον πάγκο του Παναθηναϊκού ήταν απλώς η εισαγωγή στο ποδοσφαιρικό του εγχειρίδιο. Και όπως κάθε εγχειρίδιο που γράφεται από έναν καταξιωμένο γνώστη του αντικειμένου, ξεκινά από το πρώτο και θεμελιώδες κεφάλαιο: την αμυντική συνοχή.
Αν υπάρχει κάτι που χαρακτηρίζει την προπονητική του διαδρομή, από τη Βαλένθια και τη Λίβερπουλ, μέχρι τη Ρεάλ Μαδρίτης και τη Νάπολι, είναι η προσήλωσή του στη λέξη «ισορροπία». Ο Μπενίτεθ δεν ήρθε να πουλήσει την πραμάτεια του κάνοντας λόγο για φανταχτερές νίκες. Ήρθε για να χτίσει μεθοδικά, βήμα–βήμα. Και το πρώτο του βήμα είναι να φτιάξει μια ομάδα δύσκολη να τη διασπάσεις, μια ομάδα που θα στέκεται συμπαγής στο γήπεδο.
Δεν ήταν τυχαία η αναφορά του, μόλις λίγες ώρες πριν το ντεμπούτο του, στο ματς με τη Φέγενορντ στο Ρότερνταμ. Στις φάσεις που η ομάδα χτυπήθηκε στο transition, όταν βρέθηκε εκτεθειμένη σε ανισορροπία. Αυτές οι εικόνες ήταν το «εγχειρίδιο» για το τι θέλει να αλλάξει. Στις πρώτες του προπονήσεις στο Κορωπί, έδωσε το μήνυμα ξεκάθαρα: όταν η ομάδα αμύνεται πίσω από την μπάλα, πρέπει να δείχνει ένταση, αποφασιστικότητα και να διεκδικεί ενεργητικά το κλέψιμο, όχι απλώς να απορροφά πίεση. Η αμυντική θωράκιση ξεκινά από τη νοοτροπία.
Το δεύτερο κεφάλαιο του κατέστη σαφές ήταν η δουλειά στις στατικές φάσεις. Δεν είναι τυχαίο ότι και τα δύο γκολ ήρθαν από τέτοιες στιγμές. Ο Μπενίτεθ έχει κάνει διατριβή στο θέμα και γνωρίζει καλύτερα από τον καθένα ότι οι στατικές φάσεις δίνουν συγκριτικό πλεονέκτημα και καθορίζουν αποτελέσματα. Περισσότερο κι από το αν έχει μια ομάδα υπερβολική κατοχή μπάλας. Αλλωστε φάνηκε στο ματς με τον Αστέρα και από τη διαχείριση της κατοχής ότι ο Ισπανός δεν είναι οπαδός της εμμονικής κυριαρχίας της μπάλας, αλλά της ουσιαστικής χρήσης της. Παρότι την επιδιώκει προκειμένου να υπάρχει οργανωμένη κυκλοφορία με στόχο τον έλεγχο του ρυθμού.
Σε αυτό το πλάνο κομβικός ήταν και προφανώς θα είναι από δω και πέρα, ένας συμπατριώτης του: ο Πέδρο Τσιριβέγια. Ο Μπενίτεθ τον γύρισε στην πρώτη ζώνη του build up και τον όρισε ως εγκέφαλο της ανάπτυξης. Με τη μπάλα στα πόδια του Ισπανού αμυντικού χαφ και με την ικανότητά του να μοιράζει το παιχνίδι και να αλλάζει πλευρές με ακρίβεια, άνοιγαν οι χώροι και οδήγησε την ομάδα να επιβάλλει τη δική της ταχύτητα στο ματς. Οι δύο πλάγιοι μπακ ξεκινούσαν αμφότεροι από ψηλά, δημιουργώντας άμεσες συνεργασίες με τους εξτρέμ, ενώ ο Τσιριβέγια και ο Τουμπά είχαν μια-δύο στιγμές με μεγάλες μπάλες από την πίσω ζώνη για να προβληματίσουν την αντίπαλή άμυνα και να της δώσουν απρόβλεπτες καταστάσεις να διαχειριστεί.
Στην πράξη, στο χορτάρι της Λεωφόρου, η ομάδα παρουσίασε συνοχή και σοβαρότητα, χωρίς να βγάλει ορμητικότητα. Δίχως να θέλξει. Είχε ωστόσο την πρώτη πινελιά που ο Μπενίτεθ εκτίμησε ως τη σημαντικότερη: συνοχή των γραμμών, ισορροπία σε άμυνα και επίθεση και περιορισμένα ρίσκα. Δεν υπήρξε φρενήρης πίεση, ούτε ιδιαίτερη ταχύτητα και βιασύνη στο χτίσιμο του παιχνιδιού. Υπήρξε μια πειθαρχημένη ομάδα που διαχειρίστηκε σωστά τις συγκυρίες που παρουσιάστηκαν στον αγώνα και πήρε μια πολύ εύκολη νίκη. Ισως την πιο εύκολη μέχρι σήμερα στο πρωτάθλημα και την πρώτη με δύο γκολ διαφορά.
Στις μόλις δύο προπονήσεις που προηγήθηκαν του αγώνα, το κυρίαρχο στοιχείο ήταν η πειθαρχία. Εντός και εκτός αγωνιστικού χώρου.
Ο Μπενίτεθ έχει τα παράσημα στο πέτο του να λαμπιρίζουν, το βλέμμα, το εκτόπισμα και τις παραστάσεις που αποπνέουν σεβασμό. Δεν χρειάστηκε να υψώσει τη φωνή: αρκεί να μιλά και να τον ακούς. Οπως έκανε και στη Λεωφόρο (το ίδιο και στο Κορωπί) δίνοντας οδηγίες εν ώρα αγώνα σε όλους όσοι ήταν στον πάγκο της ομάδας, λες και ήταν προπονητής μπάσκετ.
Εξήγησε, έδειξε, ανέλυσε. Δεν είναι προπονητής που στηρίζεται στη συγκυρία: θεωρείται top επιπέδου στην ανάλυση των στατιστικών και την τακτική προσέγγιση των αγώνων κι είναι τεχνικός που σχεδιάζει μεθοδικά.
Αξίζει να σταθούμε και σε μια λεπτομέρεια: μετά το ματς με τον Αστέρα, στάθηκε στη συνεισφορά του Φίλιπ Τζούρισιτς στην ανασταλτική λειτουργία και στη βοήθειά του στους δύο κεντρικούς χαφ (Τσιριβέγια-Τσέριν) στέλνοντας ένα μήνυμα προς όλους. Ο καθένας, ανεξαρτήτως ρόλου, πρέπει να συμμετέχει στην αμυντική λειτουργία. Κανείς δεν εξαιρείται. Ούτε ένας.
Ο Μπενίτεθ έδειξε ότι δεν είναι άνθρωπος των βαρύγδουπων λόγων. Δεν ήρθε να υποσχεθεί θέαμα ή τίτλους «αύριο». Ήρθε να υποσχεθεί δουλειά, συνέπεια και μια ομάδα που θα είναι ανταγωνιστική κάθε εβδομάδα. Που θα πηγαίνει βήμα-βήμα προς την κατεύθυνση που ο ίδιος ορίζει και τα αποτελέσματα έχουν δείξει ότι φέρνουν επιτυχίες. Διότι αν δεν ξέρει τη συνταγή ένας προπονητής που έχει κατακτήσει τις τρεις μεγαλύτερες ευρωπαϊκές κούπες, τότε ποιος άλλος μπορεί να ξέρει;
Οι αρχές του είναι καθαρές: ισορροπία, έλεγχος ρυθμού, αμυντική σταθερότητα, συνοχή των γραμμών, «έξυπνη» κατοχή, αξιοποίηση των στατικών φάσεων. Το υπόλοιπο είναι θέμα χρόνου και προσαρμογής. Άλλωστε δεν έχει προσληφθεί για ένα ματς, ένα μήνα, ένα χρόνο, αλλά με την προοπτική και την κατεύθυνση να εισάγει τον Παναθηναϊκό στο νέο του γήπεδο. Έναν Παναθηναϊκό αλλαγμένο προς το καλύτερο και απαλλαγμένο από τα βαρίδια του πρόσφατου παρελθόντος, ει δυνατόν πρωταθλητή.
Το ντεμπούτο του Ισπανού στη Λεωφόρο δεν ήταν θριαμβευτικό: ήταν ουσιαστικό. Ήταν η πρώτη σελίδα ενός εγχειριδίου που γράφεται με τόνους εμπειρίας και μελάνι γνώσης. Και αν κρίνουμε από την πρώτη του παράσταση, ο Παναθηναϊκός του Μπενίτεθ θα προσπαθήσει να αποκτήσει το γρηγορότερο μια ξεκάθαρη ποδοσφαιρική κατεύθυνση. Μια φιλοσοφία που ξεκινά από την άμυνα, απλώνεται σε όλο το γήπεδο και φιλοδοξεί να φέρει ξανά το «τριφύλλι» στο ιστορικό του εύρος.
