2004-2022. Μια πορεία 18 ετών στα παρκέ έφτασε στο τέλος της, με τον τρόπο που εκείνος ήθελε και εκείνος αποφάσισε για την καριέρα του. Καμία απόφαση του Πέτερι Κόπονεν άλλωστε δεν ήταν προϊόν βεβιασμένων σκέψεων, αλλά ερχόταν με ηρεμία και ωριμότητα. Στοιχεία τα οποία διέκριναν και το παιχνίδι του όλα αυτά τα χρόνια.
Το πλήρωμα του χρόνου έφτασε και στα 34 του χρόνια ο γκαρντ από το Ελσίνκι αποφάσισε να βάλει τέλος στην καριέρα του στα παρκέ. Και το έκανε με τον τρόπο που εκείνος ήθελε. Παίζοντας για την εθνική ομάδα της χώρας του στο Eurobasket 2022. Βοηθώντας μάλιστα την ομάδα του Λάσι Τουόβι να φτάσει μέχρι τα προημιτελικά της διοργάνωσης, σε μια πορεία που απέδειξε πως το μπάσκετ της χώρας έχει παρόν και -λαμπρό- μέλλον.
Γι αυτό εξάλλου έβαλε και ο ίδιος το χέρι του, βοηθώντας το φινλανδικό μπάσκετ να εξελιχθεί, να αναβαθμιστεί και να μπει στον... χάρτη. Για τον ίδιο ωστόσο δεν ήταν το Eurobasket του 2013 το ορόσημο, αλλά ένα παιχνίδι λίγους μήνες νωρίτερα.
Στο μεγάλη συνέντευξη που παραχώρησε στο SDNA, ο θρύλος του φινλανδικού μπάσκετ έβαλε τον επίλογο της καριέρας του. Αναφέρθηκε στις μεγάλες στιγμές που έζησε με την εθνική ομάδα, τα συναισθήματα που βίωσε με τους συμπαίκτες του στο τελευταίο τουρνουά της καριέρας του, αλλά και όσα κέρδισε από το μπάσκετ. Παράλληλα, αποκαλύπτει τα σχέδιά του για το μέλλον και αναλύει το επίπεδο στο οποίο βρίσκεται αυτή τη στιγμή το μπάσκετ της χώρας του.
Έχοντας ολοκληρωθεί το Eurobasket 2022, έχεις συνειδητοποιήσει πως πλέον έφτασες στο τέλος του δρόμου, όσον αφορά την καριέρα σου;
«Εδώ και μερικά χρόνια το είχα πάρει απόφαση και συζητούσα με τους δικούς μου ανθρώπους για το ενδεχόμενο αποχώρησης. Είχα θέμα με τον γοφό μου, είχα βγάλει τραυματισμούς στο σημείο εκείνο και με έκαναν να σκεφτώ γι αυτό. Δεν έπαιζα στο επίπεδο που έπαιζα παλιότερα. Δεν μπορούσα να κινηθώ γρήγορα και με τον τρόπο που ήθελα. Πνευματικά ήταν δύσκολο, όμως είμαι χαρούμενος που πήρα αυτή την απόφαση με το πέρας του τουρνουά, παίζοντας με την εθνική. Ήταν μεγάλη πορεία, πνευματικά ήταν δύσκολο όμως. Θα ήθελα να προχωρήσω και να τελειώσω με τον τρόπο ου έγινε, οπότε είμαι χαρούμενος».
Πόσο περήφανος είσαι για όλα αυτά που πέτυχες με την εθνική Φινλανδίας;
«Βάλαμε τη Φινλανδία στο χάρτη όλα αυτά τα χρόνια. Φτάσαμε στα προημιτελικά φέτος και είχαμε πιθανότητες να φτάσουμε μακριά. Απλά δεν ήταν η στιγμή μας φέτος. Βλέπεις την εξέλιξη που έχει το μπάσκετ της Φινλανδίας ωστόσο και δείχνουν οι νέοι πως τα πάντα είναι πιθανά. Δείχνουν πως υπάρχουν επαγγελματίες παίκτες στη Φινλανδία και οι νέοι παίκτες δουλεύουν σκληρά και έχουν το όνειρό τους να είναι καλοί παίκτες και είναι πολύ καλό να το βλέπεις. Όλο και περισσότεροι παίκτες έρχονται και αυτό είναι εξαιρετικό».
Το Eurobasket 2013 ήταν ορόσημο για το μπάσκετ της χώρας. Κάνατε εξαιρετική πορεία και πετύχατε μεγάλες νίκες. Θεωρείς ότι αυτό το τουρνουά άλλαξε την πορεία της εθνικής ομάδας;
«Ήταν ένα από τα σημαντικά σημεία για εμάς. Το παιχνίδι-κλειδί που άλλαξε τα πάντα ήταν τα δύο παιχνίδια με τη Ρουμανία στην Β' Κατηγορία το 2012. Χάσαμε εκτός έδρας στο πρώτο παιχνίδι και κερδίσαμε πολύ εύκολα το δεύτερο και καταφέραμε να πάρουμε την πρόκριση και να βρεθούμε στη συνέχεια στο Eurobasket. Ήταν μεγάλη στιγμή γιατί μέχρι τότε είχαμε μόνο όνειρα για να βρεθούμε στο Ευρωμπάσκετ. Μετά από εκείνη τη νίκη άνοιξε ο δρόμος για να παίξουμε στο Ευρωμπάσκετ. Το 2013 κερδίσαμε μεγάλες ομάδες και ο κόσμος άρχισε να υπολογίζει σε εμάς».
Πόσο σημαντικό ήταν για σένα να κλείσεις την καριέρα σου στα παρκέ με την εθνική ομάδα;
«Είναι πραγματικά έντονο για μένα. Ακόμα δεν το έχω συνειδητοποιήσει ότι ήρθε το τέλος της καριέρας μου. Αυτό θα γίνει όταν αρχίσει η σεζόν και δεν θα κάνω προπονήσεις. Θα αρχίσω να σκέφτομαι "τι κάνω τώρα;". Για μένα ήταν μια προετοιμασία 2 ετών για να πάρω την απόφασή μου. Δεν είχα να δώσω κάτι παραπάνω, το σώμα μου τα έδωσε όλα. Θα μου λείψει το μπάσκετ και να είμαι με τους συμπαίκτες μου, όμως ρεαλιστικά δεν μπορούσα να δώσω κάτι παραπάνω. Θα δούμε τι θα κάνω στο μέλλον».
Το γεγονός πως στο παιχνίδι με την Ισπανία και οι παίκτες των Ισπανών αναγνώρισαν την δική σου πορεία, όπως και του Σέιν Χαφ, ήταν μια ανταμοιβή για την πορεία σου;
«Ήταν σπουδαίο από την πλευρά των Ισπανών να δείξουν τον σεβασμό τους και να με ευχαριστήσουν για την πορεία μου. Ήταν εξαιρετικό να σε αναγνωρίζουν και να φωνάζει ο κόσμος το όνομά σου. Ήταν σπουδαία στιγμή. Ήταν δύσκολο ταυτόχρονα. Δεν ήταν τόσο ωραίο σαν να παίρνεις το Ευρωπαϊκό, αλλά ήταν μια πολύ ωραία αναγνώριση».
Το γεγονός πως για τους περισσότερους παίκτες της εθνικής ομάδας ήσουν ένα πρότυπο τι σημαίνει για σένα;
«Είναι μεγάλη διαδρομή και εγώ δεν είχα συνειδητοποιήσει πόσο σημαντικός ήμουν για την πορεία των νεαρών παικτών. Ακόμα και στο φινάλε που ήμασταν μαζί μου έλεγαν αρκετοί νεαροί παίκτες πως κοιτούσαν την πορεία μου και ήμουν κάτι σαν είδωλο για εκείνους. Προσωπικά δεν το έβλεπα με αυτόν τον τρόπο. Ήταν ωραίο να το ακούς όμως. Ένιωσα πολύ καλά με αυτό. Είμαι περήφανος για το πού βρισκόμαστε τώρα. Τα παιδιά είναι πεινασμένα και μπορούν να γίνουν πολύ καλή ομάδα. Έχουμε έναν σούπερ σταρ στη χώρα, το μπάσκετ αναπτύσσεται στη χώρα μας και είναι σπουδαίο. Στα δικά μου χρόνια η ομάδα ήταν στην Β' Κατηγορία, μια φορά είχαμε κερδίσει τη Σερβία μπροστά σε 1.000 άτομα και τώρα κάθε φορά που παίζουμε το γήπεδο είναι γεμάτο. Είναι εκπληκτικό».
Συνήθιζες να είσαι αυτός που έδινε συμβουλές στους νέους παίκτες όλα αυτά τα χρόνια. Με το πέρας του αγώνα με την Ισπανία τι ήταν αυτό που είπαν οι συμπαίκτες σου σε σένα και το έχεις κρατήσει στο μυαλό σου;
«Είπαν να απολαύσω την απόσυρσή μου. Ευχήθηκαν να μείνω στο μπάσκετ και να μείνω κοντά στην εθνική. Σίγουρα θα παραμείνω στο μπάσκετ, απλά τώρα θα περάσω λίγο χρόνο με την οικογένειά μου και τα 2 μου παιδιά. Όλο το πρόγραμμά μου ήταν βάσει του μπάσκετ. Η οικογένειά μου έκανε μεγάλες θυσίες όλα αυτά τα χρόνια. Τώρα επέστρεψα σπίτι και είναι δίκαιο να δώσω χρόνο στην οικογένειά μου να περάσουμε μαζί στιγμές και να δω πόσο έχουν μεγαλώσει. Εγώ θα παραμείνω στο μπάσκετ απλά θα δούμε το πότε».
Όλα αυτά τα χρόνια πόσο σημαντική ήταν η υποστήριξη της οικογένειάς σου;
«Χωρίς την οικογένειά μου και την υποστήριξη που είχα όλα αυτά τα χρόνια, δεν ξέρω εάν θα είχα τη δυνατότητα να παίξω με τόση συνέπεια στο εξωτερικό. Θυσίασαν πολλά, όμως ζήσαμε πολύ ωραίες στιγμές. Ζήσαμε όμορφα πράγματα σε πολλές διαφορετικές χώρες. Τα παιδιά μεγάλωσαν με τα χρόνια και ήταν πάντα εκεί. Ήταν τρομερή η υποστήριξη της οικογένειάς και ήταν πολύ σημαντικό για μένα».
Η Φινλανδία πλέον χτίζει τη δική της παράδοση. Έχει έναν παίκτη υψηλού επιπέδου στο ΝΒΑ, ενώ όλο και περισσότεροι Φινλανδοί παίκτες αγωνίζονται στην Ευρώπη. Πόσο περήφανος νιώθεις για αυτό που αφήνεις, αλλά και για το μέλλον του μπάσκετ της χώρας;
«Το μέλλον του φινλανδικού μπάσκετ μοιάζει λαμπρό. Αυτή τη στιγμή έχουμε έναν από τους καλύτερους παίκτες στην Ευρώπη, που παίζει στο ΝΒΑ και ελπίζουμε να κάνει ακόμα μια καλή σεζόν στο ΝΒΑ. Έχουμε νεαρούς παίκτες που έρχονται, όπως ο Μίρο Λιτλ, που έχει τρομερή προοπτική. Έχουμε παίκτες που παίζουν στο εξωτερικό και σταδιακά πηγαίνουν στο επόμενο βήμα στην καριέρα τους. Παίζουν σε υψηλό επίπεδο και γίνονται καλύτεροι. Δίνουν το 100% κάθε μέρα και μαθαίνουν πράγματα. Είναι σημαντικό για τους παίκτες να μαθαίνουν πώς να παίζουν σε αυτό το επίπεδο και γι αυτό η εθνική γίνεται καλύτερη και μπορεί να διεκδικεί μετάλλια στο μέλλον».
Ο Λάουρι Μαρκάνεν έκανε εξαιρετικές εμφανίσεις στο Eurobasket 2022. Πόσο καλύτερος μπορεί να γίνει, κατά τη γνώμη σου;
«Μπορεί να γίνει καλύτερος. Το καλύτερο στη δική του περίπτωση είναι πως δουλεύει σκληρά, λατρεύει το μπάσκετ και έχει όλα τα εχέγγυα να γίνει ένας από τους καλύτερους. Έχει τρομερό μέγεθος, μπορεί να κατεβάσει τη μπάλα και έχει μοναδικά στοιχεία στο παιχνίδι του. Είναι παίκτης στο στυλ του Γιάννη Αντετοκούνμπο, προφανώς όχι τόσο αθλητικός, αλλά έχει τρομερές ικανότητες και εξαιρετικό σουτ. Δεν βρίσκεις εύκολα παίκτη με αυτά τα στοιχεία. Γίνεται καλύτερος και φάνηκε στο Eurobasket ήταν λίγο απογοητευμένος και αναστατωμένος με το φινάλε της πορείας μας και αυτό δείχνει και πόσο σπουδαίος παίκτης είναι. Έχει πολλά περιθώρια να γίνει ακόμα καλύτερος και βελτιώνεται συνεχώς».
Υπάρχει κάποιος παίκτες στον οποίο να βλέπεις τον επόμενο Πέτερι Κόπονεν;
«Υπάρχουν νεαροί παίκτες, όπως ο Μίρο Λιτλ, που αποδεικνύουν πως αξίζουν να βρίσκονται σε αυτή τη σκηνή και γίνονται καλύτεροι. Μέσα από το μπάσκετ βελτιώνονται και η νέα γενιά έχει πολύ ταλέντο».
Στο μυαλό σου περνάει η ιδέα της προπονητικής;
«Ίσως και να σκέφτομαι την προπονητική. Είναι μια επιλογή που θα εξετάσω. Ξέρω τι χρειάζεται και πόσο δύσκολο είναι να είσαι προπονητής. Πρέπει να περνάς πάρα πολύ χρόνο και να προπονείς και να κάνεις όλες τις δουλειές ενός προπονητή. Θέλω πρώτα να χαλαρώσω και να περάσω χρόνο με την οικογένειά μου. Στο μέλλον όμως σίγουρα θα βρεθώ στις γραμμές».
Τόσα χρόνια έδωσες πολλά στο μπάσκετ. Τι ήταν αυτό που έδωσε το μπάσκετ σε σένα;
«Το μπάσκετ μου έδωσε ζωή. Οταν ήμουν μικρός ονειρευόμουν να γίνω επαγγελματίας παίκτης. Μετά, όταν συνέβη αυτό, απλά δούλευα για να γίνω καλύτερος κάθε φορά. Σαν νέος ταξίδευα σε αγώνες, σε τουρνουά. Το μπάσκετ έδωσε πρόγραμμα στη ζωή μου. Πήρα πολλές εμπειρίες, είδα πολλά μέρη και ένιωσα πολλά συναισθήματα. Αυτό το κομμάτι θα μου λείψει όσον αφορά το μπάσκετ Το μπάσκετ μου έδωσε όλη μου τη ζωή».
Αν μπορούσες να βάλεις έναν τίτλο στην καριέρα σου, ποιος θα ήταν αυτός;
«Είναι δύσκολο να βάλω έναν τίτλο για όλα όσα έζησα αυτά τα χρόνια. Έζησα μια ζωή γύρω από το μπάσκετ και έκανα πολλά πράγματα. Όλη αυτή η διαδρομή μίλησε από μόνη της. Βοήθησα τους νέους στην εθνική ομάδα και αυτό που τους έλεγα πάντα είναι να απολαμβάνουν ακόμα και τις δύσκολες στιγμές, τις ήττες και φυσικά τις σπουδαίες στιγμές. Είναι κομμάτι του παιχνιδιού και όταν τελειώσει όλο αυτό θα λείψει. Αυτό είναι το πιο σημαντικό για μένα».
Στην πορεία σου πέρασες και δύσκολες στιγμές. Πόσο σημαντικό ήταν για σένα να έχεις ανθρώπους που σε σκέφτονταν και σε κρατούσαν πνευματικά δυνατό;
«Κάθε παίκτης οφείλει να έχει στο πλευρό του ανθρώπους που νοιάζονται γι αυτόν και που τον στηρίζουν σε κάθε στιγμή. Θα υπάρξουν δύσκολες στιγμές κατά τη διάρκεια της καριέρας. Εσύ πρέπει να προχωράς και να δουλεύεις. Είναι το φυσιολογικό στο μπάσκετ. Δεν θα είσαι πάντα στη θέση που όλα θα είναι καλά. Πρέπει να σκέφτεσαι την ομάδα, να τη βοηθάς. Είναι σημαντικό να σκέφτεσαι τους ανθρώπους που σε στηρίζουν και να καταλαβαίνεις τον εαυτό σου. Εάν δουλεύεις σκληρά μια μέρα θα έρθει η ανταμοιβή και θα είσαι αυτός που θες».
Από ένα παιδί από το Ελσίνκι, που έπαιξε μπάσκετ, έγινες ένα μπασκετικό πρότυπο για μια ολόκληρη χώρα. Ποια ήταν η μεγαλύτερη πρόκληση όλα αυτά τα χρόνια και ποια η μεγαλύτερη ανταμοιβή;
«Είμαι πραγματικά ευγνώμων για όλα. Είχα την ευκαιρία να παίξω μπάσκετ σε πολύ υψηλό επίπεδο, στην Ευρωλίγκα και αυτό ήταν όνειρο. Ίσως κάτι παραπάνω από όνειρο. Ήταν εκπληκτική η διαδρομή και ήμουν πραγματικά ευγνώμων που την έζησα με τους προπονητές και τους συμπαίκτες μου που με εμπιστεύτηκαν. Ήταν εξαιρετικό για μένα. Θα είναι δύσκολο να βρω το ίδιο κίνητρο με κάτι άλλο, γιατί το μπάσκετ μου έδωσε ζωή, όμως σίγουρα θα βρω κάτι να βγάζω το ίδιο πάθος με το μπάσκετ.