MENU

«Όταν ήρθα μου είπαν ότι είχαν ένα όνειρο, μια επιθυμία: Να σταματήσουν να υποφέρουν, να σταματήσουν να είναι ανώνυμοι, να τους σέβονται, να έχουν ταυτότητα».  

Μήπως σας ακούγεται γνώριμο; Ο Βιντσέντζο Ιταλιάνο στη μία πλευρά. Ιταλιάνο όνομα και πράγμα – λατρεύει να μαγειρεύει, λατρεύει το κρασί και ακούει τη μαμά του. 46 ετών σήμερα, γεννημένος στην Γερμανία όπου πέρασε τους πρώτους έξι μήνες της ζωής του, μεγαλωμένος στην επαρχία της Σικελίας, ποδοσφαιριστής για μια καλή εικοσαετία, στιγματισμένος με ένα σκάνδαλο, αθωωμένος, δικαιωμένος και προπονητής. Προπονητής των παικτών, προπονητής προσαρμογών, προπονητής που δεν στέκεται ούτε σε πρόσωπα, ούτε σε σχήματα, παρά μόνο στις απαιτήσεις κάθε αγώνα. Ο πρώτος με τον οποίο η Φιορεντίνα θα παίξει δύο συνεχόμενους τελικούς στην ιστορία της.

Ο Χοσέ Λουίς Μεντιλίμπαρ στην άλλη πλευρά. Περίπου 15 χρόνια η πορεία του στα γήπεδα, μέσος και εκείνος όπως ο Ιταλιάνο, χωρίς να φτάσει στο υψηλότερο επίπεδο ως ποδοσφαιριστής. Εργάτης του ποδοσφαίρου, ταπεινός, ρεαλιστής και ονειροπόλος, με την ικανότητα του θαυματοποιού: Κοντά είκοσι χρόνια τους πάγκους, και τα τελευταία δύο όλοι έμαθαν το όνομά του. Οδήγησε πέρυσι την Σεβίλλη στην κατάκτηση του Europa League, παρότι την ανέλαβε στις 21 Μαρτίου. Οδήγησε φέτος τον Ολυμπιακό στον πρώτο του ευρωπαϊκό τελικό, παρότι τον ανέλαβε σε αποσύνθεση.

Un piccolo Pep!

Λογικά κάπου καταντάει γραφικό… Την ίδια στιγμή, όμως, δείχνει και την επιρροή που έχει ο Πεπ Γκουαρντιόλα στο ευρωπαϊκό ποδόσφαιρο. Εκεί που για χρόνια, για δεκαετίες ψάχναμε και ψάχνουμε τον επόμενο Πελέ, τον επόμενο Μαραντόνα, Μέσι, Ρονάλντο, Κριστιάνο Ρονάλντο ή τον επόμενο Ινιέστα, υπάρχουν κι εκείνοι που ψάχνουν τον επόμενο Πεπ. Ο Ιταλιάνο είναι στη μικρή λίστα των υποψηφίων, αν και ο ίδιος ψάχνει τον επόμενο Μπουσκέτς. «Θα τον ήθελα στην ομάδα μου γιατί είχε πει ότι το καλύτερό του παιχνίδι είναι εκείνο που δεν έχει κάνει κανένα λάθος». Κάπως έτσι τσεκάρουμε το διαβατήριο για το μυαλό του Βιντσέντζο Ιταλιάνο…

Οι βασικές του αρχές είναι το θάρρος, το κίνητρο και η προσαρμοστικότητα. Μιλώντας για προσαρμοστικότητα, ο λόγος γίνεται για έναν προπονητή που χρησιμοποίησε διαφορετικές ενδεκάδες για 141 παιχνίδια! Μετά… καταστάλαξε! «Πιστεύω στην αξία και την αφοσίωση, όχι σε σταθερές. «Όλοι οι παίκτες πρέπει να νιώθουν σημαντικοί, όλοι οι παίκτες είναι απαραίτητοι. Πιστεύω στις αλλαγές, σε εκείνους που είναι πιο αποφασισμένοι να παίξουν, που δείχνουν ότι είναι σε καλή κατάσταση στην προπόνηση. Δεν έχω προκαταλήψεις, όλοι πρέπει να νιώθουν την πίεση, κανείς δεν είναι δεδομένος». Προπονητής των παικτών, προπονητής χωρίς εγωισμό, εκείνος που θα τους βγάζει για φαγητό, και εκείνος που θα ξελαρυγγιαστεί στο ματς. «Η μαμά μου με ρωτάει πάντα γιατί όλοι οι υπόλοιποι μπορούν και μιλάνε κανονικά μετά τα παιχνίδια κι εγώ είμαι πάντα χωρίς φωνή και εκτός εαυτού».

Η μαμά του θα έπρεπε να ρωτήσει τον Τσεζάρε Πραντέλι ή τον Αλμπέρτο Μαλεζάνι, προπονητές που ενέπνευσαν τον Ιταλιάνο όχι μόνο να γίνει και ο ίδιος προπονητής, αλλά και να δει λίγο πιο βαθιά μέσα του. «Έβγαλαν πράγματα που δεν ήξερα ότι είχα. Με εξέπληξαν. Και τώρα άρχισα να αναρωτιέμαι: Πώς άναψαν τέτοια φωτιά μέσα μου; Πώς μπορούσαν να βλέπουν πράγματα που ούτε εγώ γνώριζα; Άρχισα να κρατάω σημειώσεις, να γράφω τις ομιλίες που με ενέπνευσαν, τις δυσκολίες που αντιμετώπισα, τις προπονήσεις».

Έτσι γεννήθηκε ο προπονητής. Ο οποίος, θα σου πει, πρέπει πάση θυσία α) να σκοτώσει τον παίκτη και β) να κάνει το αγροτικό του. «Προσπάθησε, δούλεψε, κάνε λάθη, βρες τις λύσεις, αντιστάσου. Έτσι όταν έρθουν τα δύσκολα σε υψηλό επίπεδο, θα θυμηθείς ότι τα έχεις περάσει ξανά και θα το αντιμετωπίσεις καλύτερα». Το δικό του αγροτικό τόσο ως παίκτης, όσο και ως προπονητής είχε ερασιτεχνικό πρωτάθλημα, είχε χαμηλές κατηγορίες και προφανώς είχε αποτυχίες μέχρι να έρθει η σταδιακή ανέλιξη. Μέχρι να έρθει η Φιορεντίνα και η αγαπημένη του Πλατεία Μικελάντζελο, όπου συχνά πάει και κάθεται για να θυμάται πώς ξεκίνησαν όλα. Έχασε έναν τελικό από την Γουέστ Χαμ, έχασε έναν τελικό από τη Μίλαν και τώρα ετοιμάζεται για τον τρίτο του τελικό. Κι αν ηττηθεί, πάλι θα επιστρέψει, διότι…

«Το ποδόσφαιρο ανήκει σε εκείνους που έχουν την επιθυμία»…

Ο Βάσκος μονάρχης!

Λογικά κάπου αγγίζει την υπερβολή. Κανένας ποδοσφαιριστής, λάθος – κανένας αθλητής, δεν παίζει τόσο καλά για την μονάρχη. Το πολίτευμα που κατακτάει τον ομαδικό αθλητισμό είναι η μοναρχική δημοκρατία: Η δικαιοσύνη, η ελευθερία, η καλή ψυχολογία σε συνδυασμό με τον συγκεντρωτισμό των αποφάσεων. «Σε ακούω, σε υπολογίζω, σε σέβομαι. Με ειλικρίνεια, όχι με υποκρισία. Αλλά στο τέλος της ημέρας η επιλογή είναι δική μου».

Υποκρισία; Όχι, δεν υπάρχει τέτοια λέξη στο λεξιλόγιό του. Ευθύς ήταν εξ αρχής, ειλικρινής και αναζωογονητικά, σε σχέση με τους προκατόχους του, επικοινωνιακός. Όταν έπρεπε να φταίει, έπαιρνε την ευθύνη. Όταν έφταιγε η ομάδα του, έφταιγε η ομάδα του. Ούτε δικαιολογίες, ούτε εύκολα αναγνώσματα, ούτε αφηγήματα που εξυπηρετούσαν την κοινή γραμμή. Αλήθειες. Κι έτσι άλλαξε ο Ολυμπιακός! Διάολε, έτσι άλλαξε και η Σεβίλλη πριν ένα χρόνο. Οι παίκτες τέτοια εποχή πριν ένα χρόνο τον αποθέωναν, σχεδόν απαιτούσαν την παραμονή του, αλλά η Ισπανία είναι Ισπανία και ο Χοσέ Λουίς Μεντιλίμπαρ παρά τα χιλιόμετρα στους πάγκους, ήταν «καταταγμένος» στη λίστα των γυρολόγων. Οπότε αρκούσε ένα κακό ξεκίνημα στην επόμενο σεζόν του για να μείνει χωρίς δουλειά. Ε, και; Δουλειές υπάρχουν παντού.

«Δεν είμαι προπονητής της πρώτης, της δεύτερης, της τρίτης κατηγορίας. Είμαι απλά προπονητής ποδοσφαίρου», σου εξηγεί, μέχρι που και ο ίδιος σχεδόν απηύδησε όταν πέρυσι συνειδητοποίησε ότι έπρεπε να φτάσει στον τελικό του Europa League για να μάθει η χώρα του το όνομά του. Και να το πάρει κιόλας, έτσι; Ο θαυματοποιός από το μικρό Ζαλντιμπάρ στη χώρα των Βάσκων, φρόντισε να μάθει και η Ελλάδα το όνομά του. Και όσοι τυχόν από την Ευρώπη δεν το έμαθαν πέρυσι, όταν έγινε ο πρώτος προπονητής που κέρδισε τον Ζοσέ Μουρίνιο σε τελικό εκτός των σούπερ καπ, σίγουρα θα το έμαθαν φέτος.  

Old school σε όλα του, εκτός τις στιλιστικές επιλογές μέχρι την αποστροφή του για όλους τους νεωτερισμούς που υπάρχουν γύρω από το ποδόσφαιρο, κουβαλάει μια εμπειρία, μια φινέτσα και μια κλάση που σε αναγκάζει να τον παρακολουθείς. Μιλάει σε σεβασμό στον αντίπαλο, κατόρθωσε να πείσει τους ποδοσφαιριστές του Ολυμπιακού να παίξουν ο ένας για τον άλλον και όλοι για την ομάδα και πάντα, πάντα, πάντα πιστεύει στα θαύματα! Παράδοξο για ρεαλιστή, έτσι δεν είναι; Θαύμα ήταν πέρυσι ο αποκλεισμός της Μάντσεστερ, αλλά το πέτυχε. Θαύμα ήταν φέτος η πρόκριση επί της Μακάμπι, αλλά το πέτυχε! Ίσως τα θαύματα να έρχονται ευκολότερα, αν ρεαλιστικά προσεγγίσεις τις αδυναμίες σου…

Και το δικό του, προσωπικό θαύμα καριέρας έτσι έχει έρθει. Με αυτογνωσία! Προπονητής από το 1994, 30 χρόνια… γάμου, χρειάζεται δουλειά και αντοχή για να συνεχίσει να είναι πετυχημένος. 30 χρόνια συνεπής, 30 χρόνια με δουλειά κάθε, μα κάθε σεζόν, ακριβώς επειδή ουδέποτε ένιωσε πολύ σπουδαίος για να αναλάβει μια αποστολή ή πολύ λίγος για να τον τρομάξει μια άλλη. Θα δουλέψει όπου χρειαστεί να δουλέψει, θα παλέψει όσο χρειαστεί να παλέψει και αν τυχόν απολυθεί; Πάμε στο επόμενο! Η φιλοσοφία του είναι ότι η γοητεία βρίσκεται στα απλά πράγματα και με αυτή κατόρθωσε να αλλάξει τον Ολυμπιακό και να τον μεταμορφώσει. Επανεκκίνηση, ασφαλής λειτουργία και πίστη. Κάπως έτσι φτάσαμε στο σήμερα. «Θα ήταν μεγάλο λάθος να αλλάξουμε οτιδήποτε από τη στιγμή που φτάσαμε ως εδώ, όμως αυτή τη στιγμή στο μυαλό μας πρέπει να είναι ότι είναι το τελευταίο μας ματς. Αυτός ήταν ο τρόπος που τα καταφέραμε και πρέπει να συνεχίσουμε».

Λίγο μετά τα μεσάνυχτα, ένας από τους δύο προπονητές θα είναι θριαμβευτές. Με τη διαφορετικότητα στη φιλοσοφία, στην ηλικία, στις αντιδράσεις. Με την ομοιότητα για τη δουλειά, τη δικαιοσύνη και την αγάπη για το ποδόσφαιρο. Και, για να κλείσουμε με λίγο ακόμα από Βιντζέντζο Ιταλιάνο, με αϋπνίες…

«Δεν μπορώ να πω ότι απολαμβάνω πολλές στιγμές. Το βρίσκω εξαιρετικά δύσκολο να κοιμηθώ τα βράδια. Ίσως αυτό να είναι το μυστικό για την επιτυχία, αυτό να κάνει τη διαφορά. Αυτό και το να πιστεύεις πάντα στον εαυτό σου».

Απόψε, λοιπόν. Απόψε δεν είναι ένα βράδυ για ύπνο…

Insomnia!