Ερωτηθείς για το παρόν και το μέλλον του ποδοσφαίρου, ο Λουτσιάνο Σπαλέτι έκανε πρόσφατα μία συναρπαστική δήλωση, που περικλείει την ρευστότητα και το νόημα ενός αθλήματος που αλλάζει, κι ας μην το καταλαβαίνουμε: «Στο ποδόσφαιρο δεν υπάρχουν πλέον συστήματα και σταθεροί σχηματισμοί. Όλα έχουν να κάνουν με τους χώρους που αφήνεις στον αντίπαλο. Πρέπει να είσαι γρήγορος για να τους εντοπίσεις και να ξέρεις να τους εκμεταλλευτείς την κατάλληλη στιγμή, παίζοντας με θάρρος, ακόμα και όταν πιέζεσαι ασφυκτικά».
Ψάχνοντας λιγάκι τους αριθμούς μετά το ντέρμπι των δύο Δικεφάλων, αυτές τις «τρύπες», τα κενά, τα μεσοδιαστήματα, ο ΠΑΟΚ δεν τα βρήκε ποτέ. Η κατοχή μπάλας έφτασε το 59% και οι σωστές μεταβιβάσεις που έκανε ήταν 429 έναντι 304. Θα πίστευε κανείς ότι έπαιξε μονότερμα τον αντίπαλο και το 2-0 μοιάζει πλασματικό.
Κι όμως, με τόσο passing game, με τόση κυκλοφορία, με τόσο γύρω-γύρω όλοι, ο ΠΑΟΚ δεν έκανε τελική μετά το 8ο λεπτό! Το ακόμα πιο θλιβερό; Ακόμα κι αν στην εστία της ΑΕΚ καθόταν μία καρέκλα, πάλι θα κρατούσε το μηδέν, ο Αθανασιάδης δεν χρειάστηκε να λερώσει καν τα γάντια του, οι αντίπαλοι δεν έκαναν ούτε μισή τελική που να πήγε προς την εστία του!
Αντίθετα, η ΑΕΚ αυτές τις «τρύπες» τις βρήκε. Εντόπισε τα κενά ασφαλείας που έχει το λογισμικό σύστημα του ΠΑΟΚ, δηλητηρίασε το παιχνίδι του και τον χτύπησε ακριβώς εκεί που πονούσε.
Ήταν μία μάχη ανάμεσα στο pro-active και το re-active στιλ παιχνιδιού, μία φιλοσοφική διαμάχη που δεν έχει σταθερό νικητή. Ο ΠΑΟΚ επιλέγει να χτίζει τις επιθέσεις του από πολύ χαμηλά πόδι-πόδι. Η ΑΕΚ επιλέγει να πρεσάρει ανηλεώς ακόμα και την πρώτη πάσα, να στήνει παγίδες, να βάζει σκληρά τάκλιν, τζαρτζ, να ενοχλεί, να πιέζει, να πιέζει και στο τέλος να… στραγγαλίζει τον αντίπαλο.
Και τα δύο γκολ της ΑΕΚ προήλθαν από πίεση και κλέψιμο ψηλά, στο δικό της τρίτο του γηπέδου. Η πιο κλασική της ευκαιρία με το σλάλομ του Πινέδα και την απίθανη επέμβαση του Κοτάρσκι προήλθε ακριβώς από τον ίδιο τρόπο. Από το λυσσαλέο μαρκάρισμα ψηλά, που επέτρεπε στην Ένωση να κλέβει μπάλες και να απειλεί άμεσα, με αστραπιαίο επιθετικό τρανζίσιον. Σε κανονική ροή, σε set παιχνίδι δεν μπόρεσε να παράξει σχεδόν τίποτα. Δεν χρειάστηκε…
Εκτός από τα συστήματα, στο ποδόσφαιρο δεν υπάρχουν πια και κλασικές θέσεις. Στον ΠΑΟΚ όλη την χρονιά γκρινιάζουν, φωνάζουν, ουρλιάζουν για την απουσία ενός παίκτη στο «δέκα». Ούτε η ΑΕΚ έχει «δέκα». Έφτιαξε όμως ένα… ατυπικό δεκάρι, που έτσι όπως παίζει προσφέρει πολλά περισσότερα από ένα κλασικό, δαντελένιο, βελούδινο «δεκάρι» παλιάς κοπής.
Ο Σέρχιο Αραούχο παίζει φέτος σε έναν νέο ρόλο, ως shadow striker, πίσω από τον κλασικό φορ στο 4-1-3-1-1 του Αλμέιδα. Ένας παίκτης που όλη του την ζωή έπαιζε εννιάρι, αποφάσισε να ρίξει το εγώ του, να θυσιάσει την βόλεψη του και να κάνει ένα σωρό χαμαλοδουλειές.
Ο Αργεντινός ήταν ο παίκτης με τα περισσότερα τάκλιν στο γήπεδο (με την ανοχή του Στεφάνσκι που του χάρισε την κάρτα σε τουλάχιστον δύο περιπτώσεις), αυτός που ενόχλησε και χάλασε πιο πολύ από όλους το μυαλό των παικτών του ΠΑΟΚ. Αυτός που με την πίεση του, έφτιαξε από το τίποτα το πρώτο γκολ, αυτός που με την ενέργεια του ένωσε τέλεια τις γραμμές, αυτός που με το πάθος του παρέσυρε τους συμπαίκτες του και τον κόσμο σε έναν φρενήρη ρυθμό.
Ο Αραούχο σκοράρει λιγότερο από ποτέ, όμως είναι πιο χρήσιμος από ποτέ. Παίζει το καλύτερο ποδόσφαιρο της ζωής του, κι ας είναι μακριά από το γκολ. Εκπέμπει τέτοια ενέργεια που φέρνει μία έκρηξη αδρεναλίνης. Ακριβώς το αντίθετο από αυτό που βγάζουν οι μπροστινοί του ΠΑΟΚ: ο Νέλσον Ολιβέιρα, ο Μπίσεσβαρ, ο Ελ-Καντουρί, (ο Σβαμπ από τους μέσους) παίκτες παλιάς κοπής, που δεν μπορούν να κερδίσουν μάχες, είναι μιας ταχύτητας και μιας χρήσης, πιθανότατα ξεπερασμένοι πια για το υψηλό επίπεδο.
Η ΑΕΚ είναι μία ομάδα που κάνει πρωταθλητισμό σε όλα τα επίπεδα, ο ΠΑΟΚ όχι. Έχει νέο γήπεδο, φλόγα, συσπείρωση, ιερό πάθος, συστράτευση. Έφτιαξε / αγόρασε ένα πανάκριβο ρόστερ που θα μπορεί να αντέξει την πίεση και τις απαιτήσεις των sold-out, είναι δυνατή εντός, εκτός κι επί τα αυτά.
Ακριβώς έτσι σφύριξε και ο Στεφάνσκι. Ζύγιζε τις αποφάσεις του ανάλογα με το βάρος που ο ίδιος κατάλαβε ότι υπάρχει αυτή τη στιγμή στα δύο κλαμπ. Υπήρχε διαφορετικό κριτήριο στις επαφές για το τι είναι φάουλ και τι όχι, επέτρεψε στην ΑΕΚ να παίζει ατιμώρητα πολύ πιο σκληρά, χωρίς τον παραμικρό πειθαρχικό έλεγχο σε κάρτες.
Στο πρώτο μέρος (στο 0-0) δύο φορές έκοψε καλές προϋποθέσεις για αντεπίθεση, μία γυρίζοντας την φάση πίσω χωρίς να δώσει πλεονέκτημα και στην άλλη επειδή άργησε να αποφασίσει τίνος είναι το πλάγιο άουτ! Κόρνερ βαφτίστηκαν άουτ. Πολλά μικρά σφυρίγματα ανισομέρειας που δείχνουν στους παίκτες μέσα στο γήπεδο, που πάνε όλα, μα όλα, τα σπόρια. Διαμόρφωσε τον τελικό νικητή; Όχι. Μα είναι ένα ακόμα σαφές δείγμα για το ποια ομάδα κάνει πρωταθλητισμό και ποια ομάδα, συμμετέχει στο πρωτάθλημα δίχως να ενοχλεί.
Η ΑΕΚ είναι μία ομάδα που κάνει πρωταθλητισμό σε όλα τα επίπεδα, ο ΠΑΟΚ όχι. Στην ενδεκάδα του είχε δύο «μωρά» που πέρσι τέτοια εποχή έπαιζαν στην ομάδα νέων και έπεσαν απευθείας στα βαθιά. Είχε το θάρρος και το θράσος να υποστηρίξει το ριψοκίνδυνο στιλ παιχνιδιού του, κι ας το πλήρωσε. Μόνο έτσι μαθαίνεις, εξελίσσεσαι, προοδεύεις.
Ο Λουτσέσκου ανέφερε το πρότζεκτ της Άρσεναλ του Αρτέτα, το οποίο έμεινε αρραγές ακόμα και στα πολύ μεγάλα ζόρια και στις γερές σφαλιάρες και αφού ωρίμασε έφτασε να οδηγεί την κούρσα της Premier League, ωστόσο ο μόνος σωστός σύμβουλος αυτή την στιγμή είναι ο ωμός ρεαλισμός. Κι αυτός λέει πως στόχος του ΠΑΟΚ πρέπει να είναι να γίνεται καλύτερος από παιχνίδι σε παιχνίδι και στο τέλος να βγει Ευρώπη. Αυτό.
Για το τέλος μία απαραίτητη διευκρίνιση. Στην χώρα αυτή οι έννοιες έχουν χάσει το νόημα τους. Ιδιαίτερα αυτή της «πρόκλησης».
Στην οχλοκρατία των ελληνικών γηπέδων έχει περάσει ως θέσφατο πως πρόκληση δεν είναι να βρίζεις εν χορώ ιερά, όσια, ζωντανούς, νεκρούς οποιουδήποτε, αλλά μία κίνηση των χεριών αυτού που καθυβρίζεται που λέει «φωνάξτε κι άλλο δεν σας ακούω»!
Στην οχλοκρατία των ελληνικών γηπέδων, «ποινικοποιήθηκε» και βαφτίστηκε πρόκληση η βόλτα ενός προπονητή στον αγωνιστικό χώρο πριν καν το ζέσταμα των δύο ομάδων. Γιατί; Μήπως επειδή με το σκαρπίνι χάλασε το χόρτο;
Στην οχλοκρατία των ελληνικών γηπέδων και Μέσων εξυμνείται η κίνηση του νικητή να μην δώσει το χέρι στον ηττημένο ως αίσθηση υπεροχής.
Δεν είναι έτσι. Δεν πρέπει να είναι έτσι. Το ελληνικό ποδόσφαιρο δείχνει να αυξάνει τον δείκτη πολιτισμού του εσχάτως, το γήπεδο ξαναγίνεται γιορτή. Μπορούμε και καλύτερα…
ΥΓ: Γιώργο Αθανασιάδη... πιπέρι. Να ξέρεις ότι η κάμερα σε έπιασε λίγο μετά το τελευταίο σφύριγμα, δεν είναι δα δύσκολο να διαβάσει κανείς χείλη. Πολύ πιο σημαντικό από το να ξέρεις να χάνεις, είναι το να ξέρεις πως να κερδίζεις. Να ξέρεις να διαχειρίζεσαι την χαρά μιας επιτυχίας. Η μειωτική προσβολή των αντιπάλων δεν είναι αποδεκτός τρόπος πανηγυρισμού.