Πέντε αγωνιστικές, ισάριθμες νίκες και μια αμυντική λειτουργία που ήδη ξεχωρίζει στην EuroLeague. Ο Παναθηναϊκός Aktor, παρά το γεγονός πως έχει διαφορετική φιλοσοφία φέτος, πολλά νέα πρόσωπα και σημαντικές απουσίες, «χτίζει» την αποτελεσματικότητά του πάνω σε συγκεκριμένες αρχές, οι οποίες παραμένουν σταθερές ανεξάρτητα από τον αντίπαλο και τις διαθέσιμες επιλογές. Το 72-55 απέναντι στην Παρτιζάν αποτέλεσε την πιο πρόσφατη επιβεβαίωση: σε μια απαιτητική έδρα (ίσως την πιο... θορυβώδη της Euroleague), χωρίς τους Κώστα Σλούκα, Κέντρικ Ναν και Ίζακ Μπόνγκα, το σύνολο του Ζέλικο Ομπράντοβιτς διατήρησε τον αμυντικό του χαρακτήρα για 40 λεπτά.
Το στοιχείο που αποκτά ιδιαίτερη σημασία είναι η επανάληψη των «καλών συνηθειών», των σωστών δράσεων και της σταθερής βελτίωσης. Προηγήθηκαν τέσσερις εντός έδρας νίκες απέναντι σε Παρί, Βιλερμπάν, Μακάμπι και Φενέρμπαχτσε, με διαφορετικές επιθετικές απαιτήσεις σε κάθε περίπτωση.
Στο Βελιγράδι, λοιπόν, άλλαξε το περιβάλλον, όμως η ομάδα του «Ζοτς» συνέχισε να πιέζει, να επικοινωνεί και να περιορίζει τις βασικές επιλογές του αντιπάλου (βλέπε Κάρλικ Τζόουνς). Αυτή η συνέπεια εξηγεί γιατί η συζήτηση για την «πράσινη» άμυνα έχει ήδη ξεπεράσει την... αξιολόγηση μιας μεμονωμένης καλής εμφάνισης.
Οι αριθμοί που αποτυπώνουν την αποτελεσματικότητα
Η στατιστική εικόνα είναι ενδεικτική. Με 69,4 πόντους παθητικό, ο Παναθηναϊκός Aktor βρίσκεται στην πρώτη θέση της σχετικής κατάταξης μεταξύ των 20 ομάδων της Euroleague, ενώ επιτρέπει στους αντιπάλους του 50,7% στα δίποντα και 29,1% (!) στα τρίποντα. Πρόκειται, αντίστοιχα, για τη δεύτερη και την τρίτη καλύτερη επίδοση. Η παραγωγή των... απέναντι περιορίζεται τόσο κοντά στο καλάθι όσο και στην περιφέρεια, στοιχείο που δείχνει πόσο σημαντική είναι η σύνδεση ανάμεσα στις διαφορετικές αμυντικές ευθύνες.
Παράλληλα, οι αντίπαλοι καταγράφουν 65,3 μονάδες στο σύστημα αξιολόγησης, επίσης τη χαμηλότερη επίδοση στη διοργάνωση, και υποπίπτουν σε 15,8 λάθη ανά αγώνα. Η άμυνα του «Ζοτς» βρίσκεται στην κορυφή και ως προς τα λάθη που προκαλεί. Οι αριθμοί αυτοί συμπληρώνουν το χαμηλό παθητικό: η πίεση επηρεάζει την εκτέλεση του εκάστοτε αντίπαλου, την κυκλοφορία της μπάλας σε οποιαδήποτε επίθεση και τελικά την ποιότητα των επιθετικών αποφάσεων. Φυσικά, το δείγμα παραμένει μικρό, αλλά η κατεύθυνση που έχει πάρει η ομάδα είναι ήδη ξεκάθαρη και εντυπωσιακή.
Η Παρτιζάν έδωσε ένα χαρακτηριστικό μέτρο σύγκρισης, όπως σημειώσαμε και στη "Magic Euroleague". Μπήκε στην αναμέτρηση της 5ης αγωνιστικής με 86,5 πόντους κατά μέσο όρο και ολοκλήρωσε το παιχνίδι στους 55π., δηλαδή 31,5π. χαμηλότερα. Σούταρε απέναντι στους επτά φορές πρωταθλητές Ευρώπης. με 45,9% στα δίποντα και μόλις 15,4% στα τρίποντα, αδυνατώντας να βρει σταθερό επιθετικό σημείο αναφοράς. Ο Παναθηναϊκός περιόρισε τη συνολική της λειτουργία και κράτησε τον έλεγχο ακόμα και στις περιόδους κατά τις οποίες η δική του επίθεση δεν αξιοποιούσε όσα κέρδιζε στην άμυνα.
Οι αλλαγές στα μαρκαρίσματα χρειάζονται πέντε παίκτες σε... μόνιμη εγρήγορση
Στη βάση του σχεδίου του Ομπράντοβιτς βρίσκεται η στοχευμένη άμυνα αλλαγών. Η αποτελεσματικότητά της εξαρτάται από τον τρόπο με τον οποίο εκτελείται: την επικοινωνία πριν από το σκριν, την άμεση ανάληψη του νέου μαρκαρίσματος και τη θέση των υπόλοιπων παικτών. Μια αλλαγή που γίνεται καθυστερημένα μπορεί να προσφέρει διάδρομο ή εύκολη πάσα. Μια συντονισμένη αντίδραση υποχρεώνει την επίθεση να αναζητήσει νέα λύση, καταναλώνοντας χρόνο και χάνοντας μέρος από το αρχικό της πλεονέκτημα.
Οι «πράσινοι» υποστηρίζουν τις αλλαγές με δύναμη στις επαφές και συνεχή πίεση πάνω στην μπάλα. Μάλιστα, το κάνουν σε πολύ καλύτερο επίπεδο από ό,τι θα περίμενε και ο πιο αισιόδοξος αναλυτής πως θα φτάσουν στα μέσα Οκτωβρίου.
Τα ενεργά χέρια και τα deflections διακόπτουν τον ρυθμό της αντίπαλης κυκλοφορίας, ακόμα και όταν δεν καταλήγουν σε κλέψιμο. Μια πάσα που καθυστερεί αρκεί για να χαθεί το κατάλληλο timing μιας συνεργασίας. Σε αυτό το επίπεδο, η αμυντική δουλειά αφορά εξίσου εκείνον που βρίσκεται απέναντι στον χειριστή και τους τέσσερις που πρέπει να παρακολουθούν όσα συμβαίνουν γύρω του. Δεν είναι μόνο οι «εξολοθρευτές» τύπου Μπράνκου Μπάντιο - Ίζακ Μπόνγκα, αλλά μια συνολική προσπάθεια στο ξεκίνημα της κορυφαίας ευρωπαϊκής διοργάνωσης.
Η περίπτωση του Κάρλικ Τζόουνς είναι η πλέον ενδεικτική. Από τους 18,8 πόντους και τις 6,2 ασίστ πριν από την αναμέτρηση, περιορίστηκε στους 8 πόντους με 2/11 σουτ (εξαιρετική δουλειά του Μπάντιο)και 3 ασίστ / 3 λάθη. Η επιρροή του μειώθηκε τόσο στην εκτέλεση όσο και στη δημιουργία. Έτσι, ο Παναθηναϊκός δυσκόλεψε τον βασικό επιθετικό πόλο των Σέρβων, χωρίς να χάσει τη συνοχή του στην προσπάθεια να τον αντιμετωπίσει. Γι' αυτό και η πίεση σε έναν παίκτη απέκτησε... φανερή -και ουσιαστική- επίδραση σε ολόκληρη την αντίπαλη επίθεση.
«Καταφέραμε να τους αποσυντονίσουμε από το βασικό τους πλάνο»
Ο Νάιτζελ Χέις - Ντέιβις περιέγραψε με ακρίβεια το αποτέλεσμα αυτής της δουλειάς: «Ήμασταν συμπαγείς. Καταφέραμε να τους αποσυντονίσουμε από το βασικό τους πλάνο». Η λέξη «συμπαγείς» έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς αποτυπώνει μια ομάδα που διατηρεί τη σύνδεσή της, ακόμα και στην -μέχρι πρότινος κατηφορική- "Belgrade Arena". Η παρουσία παικτών με size, γρήγορα χέρια - πόδια, «καθαρό μυαλό» και δυνατότητα να υπηρετήσουν διαφορετικά μαρκαρίσματα προσφέρει στον Ομπράντοβιτς τις απαιτούμενες προϋποθέσεις. Η συγκέντρωσή τους μετατρέπει αυτές τις προϋποθέσεις σε αποτέλεσμα, το οποίο είναι επιβλητικό.
Στην ίδια κατεύθυνση κινήθηκε ο Ματίας Λεσόρ: «Μείναμε θετικοί και ελέγξαμε από την αρχή μέχρι το τέλος τον ρυθμό. Κάναμε καλή δουλειά αμυντικά, ήμασταν συμπαγείς». Προσέξατε πως και ο Γάλλος χρησιμοποίησε τη λέξη «συμπαγείς». Επιπλέον, η αναφορά στον έλεγχο του ρυθμού εξηγεί και την αξία της εμφάνισης σε εκτός έδρας συνθήκες. Ο Παναθηναϊκός διατήρησε την ψυχραιμία του και συνέχισε να εκτελεί με συνέπεια τις αμυντικές του υποχρεώσεις, χωρίς να αφήνει τις δικές του επιθετικές δυσκολίες να επηρεάζουν την ένταση και τη διάθεσή του.
Αυτό ακριβώς αναγνώρισε ο Ομπράντοβιτς, τονίζοντας: «Παίξαμε εξαιρετική άμυνα για 40 λεπτά, αλλά επιθετικά ήταν το χειρότερό μας παιχνίδι». Η τοποθέτηση συνδέει δύο σημαντικά δεδομένα. Αφενός, η ομάδα διαθέτει ένα σταθερό αμυντικό επίπεδο στο οποίο μπορεί να στηριχθεί. Αφετέρου, έχει ακόμα δουλειά στην αξιοποίηση των κατοχών που εξασφαλίζει. Στο Βελιγράδι, πάντως, η αμυντική «σκληράδα» ήταν αρκετή για να της δώσει μια σημαντική και άνετη νίκη, παρά τα προβλήματα στην επίθεση ή τις απουσίες.
Υπάρχουν, λοιπόν, και σημεία που απαιτούν βελτίωση και αυτό είναι δεδομένα. Τα 13,3 επιθετικά ριμπάουντ των αντιπάλων και η 16η θέση στη συγκεκριμένη κατηγορία δείχνουν ότι η... ολοκλήρωση της άμυνας χρειάζεται μεγαλύτερη προσοχή. Το επισήμανε και ο Χέις - Ντέιβις, λέγοντας πως «ήμασταν λίγο κακοί στο ριμπάουντ». Μετά τις αλλαγές δημιουργούνται διαφορετικά «ζευγαρώματα» και όλοι πρέπει να συμμετέχουν στο μπλοκ άουτ. Η καλή πίεση και το δύσκολο σουτ αποκτούν πλήρη αξία όταν ακολουθεί η εξασφάλιση της μπάλας.
Επομένως, ο Παναθηναϊκός Aktor έχει ήδη ισχυρές αμυντικές βάσεις και συγκεκριμένο πεδίο για περαιτέρω πρόοδο. Η συνέχεια θα κρίνει τη διάρκεια αυτών των επιδόσεων, όμως στις πρώτες πέντε αγωνιστικές το σχέδιο του Ομπράντοβιτς είναι αναγνωρίσιμο και απόλυτα αποτελεσματικό. Οι παίκτες του πιέζουν, συνεργάζονται και διατηρούν υψηλές απαιτήσεις από κατοχή σε κατοχή. Το «τείχος» χτίζεται μέσα από αυτή την καθημερινή συνέπεια και στη σερβική πρωτεύουσα άντεξε για ένα ολόκληρο παιχνίδι.
