Λες Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας και σου έρχονται στο μυαλό τίτλοι, μεγάλα βράδια, παιδικές αναμνήσεις, πανηγυρισμοί, το θρυλικό ’87 που άλλαξε τον ελληνικό αθλητισμό και το μπάσκετ, ο Γκάλης και τόσα άλλα. Μετά κοιτάς τις εικόνες από το «κλειστό» που πλημμυρίζει με την πρώτη σοβαρή βροχή και καταλαβαίνεις ότι τα αρχικά Σ.Ε.Φ. περιγράφουν πια κάτι πολύ πιο ακριβές: Συλλογικό Ελληνικό Φιάσκο. Αν ήταν τηλεπαιχνίδι μαγειρικής, θα το λέγαμε Master ΣΕΦ της ξεφτίλας και θα περνούσαν όλοι από audition, από το κράτος μέχρι την Ευρωλίγκα.
Ζούμε σε εποχή που τα ποδοσφαιρικά γήπεδα στην Ευρώπη ανοίγουν και κλείνουν οροφές σαν να παίζουν με διακόπτη φωτισμού, το χορτάρι μένει στεγνό σε καταιγίδες που δεν βλέπεις ούτε σε ντοκιμαντέρ, ο κόσμος δεν βγάζει καν την κουκούλα, το ματς είναι 90 λεπτά και όχι «θα δούμε αν αντέξει η σκεπή». Κι εδώ, στην ίδια ήπειρο, στην ίδια γεωγραφία, αναβάλλεται αγώνας Euroleague γιατί το κλειστό μπάζει νερά, το παρκέ γυαλίζει από υγρασία και γύρω γύρω στήνεται κανονικό τσαντίρι.
Και δεν μιλάμε για μία φορά. Τα τελευταία χρόνια, κάθε σοβαρή μπόρα βρίσκει το ΣΕΦ ξανά και ξανά στην ίδια κατάσταση, με διαρροές, νερά στο παρκέ, ζημιές στις εγκαταστάσεις, αγωνία αν θα παιχτεί το παιχνίδι ή αν θα στηθεί πάλι επιχείρηση «σώστε ό,τι σώζεται» με πρόχειρα μέσα. Λες κι έχει υπογράψει συμβόλαιο με την κακοκαιρία.
Κάθε φορά το ίδιο έργο, κουβάδες στο πάτωμα, νάιλον απλωμένα σαν πρόχειροι μουσαμάδες σε λαϊκή αγορά, πανιά και σφουγγαρίστρες σε ρόλο άτυπων ball boys που παλεύουν με τα κυβικά νερού που κατεβαίνουν από την οροφή.
Στο τελευταίο επεισόδιο, άνθρωποι του γηπέδου έστρωναν νάιλον στο παρκέ για να προλάβουν ζημιές, ενώ τα αντιπλημμυρικά έργα, τα «πρόσφατα», δεν άντεξαν ούτε ένα σοβαρό μπουρίνι, τα φρεάτια πετούσαν καπάκια, η Πυροσβεστική είχε στηθεί να αντλεί νερά και την ίδια ώρα το ΣΕΦ έπαιρνε νερό κι από τη μεριά της θάλασσας, λες και το πολιορκούσαν δύο μέτωπα, και οι εργαζόμενοι έδιναν μάχη με αντλίες και κουβάδες. Αν το δεις σαν εικόνα, δεν θυμίζει έδρα Euroleague, θυμίζει συνεργείο καθαρισμού που προσπαθεί να σώσει ό,τι σώζεται σε ένα κτίριο που έχει παραδοθεί στην τύχη του.
Κι επειδή η ελληνική πραγματικότητα λατρεύει τη συνέχεια, ακούμε και ότι ο Γιάννης Ιωαννίδης έκανε προπόνηση με κουβάδες πριν από 30 χρόνια στο ίδιο γήπεδο. Το πρόβλημα λοιπόν δεν είναι ο/η Byron, δεν είναι μια κακή μέρα, είναι από «αρχαιοτάτων χρόνων», με οροφή 40+ ετών που, απ’ ό,τι φαίνεται, ούτε στους Ολυμπιακούς Αγώνες μπήκε πραγματικά στη λίστα όσων πρέπει να συντηρηθούν σοβαρά.
Οι κουβάδες της ντροπής
Αν κάποτε καμαρώναμε που στο ΣΕΦ σηκώναμε πανό για τίτλους, τώρα σηκώνουμε πανό και νάιλον για να κρατήσουμε τα νερά μακριά από το παρκέ. Οι κουβάδες έχουν γίνει μόνιμο ντεκόρ, όχι αξεσουάρ ανάγκης. Βλέπεις βίντεο και φωτογραφίες με εργάτες να κυνηγάνε σταγόνες, να στρώνουν πλαστικά, να στήνουν μικρές λίμνες υπό έλεγχο, για να μην γίνουν μεγάλες λίμνες ανεξέλεγκτες.
Σε μια χώρα που βρέχει και απαντά με κουβάδες, πανιά και νάιλον σε εθνική έδρα, σε μια έδρα Euroleague, το λες επίσημο αυτοεξευτελισμό
Η εύκολη λύση είναι να τα ρίξουμε στην κακοκαιρία. Η σοβαρή είναι να κοιτάξουμε όλους μέσα στο κάδρο.
Η κυβέρνηση υπογράφει νόμους, φωτογραφίζεται για αναβαθμίσεις υποδομών, αλλά αφήνει μια εθνική εγκατάσταση να πλημμυρίζει κάθε φορά που ο ουρανός αποφασίζει να θυμηθεί την Αττική. Τα αντιπλημμυρικά έργα αποδεικνύονται χάρτινο τείχος μπροστά σε μια δυνατή βροχή και παρ’ όλα αυτά ακούμε για «πρωτόγνωρα φαινόμενα», λες και δεν ζούμε στην ίδια χώρα κάθε χειμώνα.
Η διοίκηση του ΣΕΦ φωνάζει, λέει, εδώ και χρόνια για ανάγκη αναβάθμισης, όμως στην πράξη το γήπεδο συνεχίζει να ζει με μπαλώματα. Αν χρειάζεσαι πανιά για να σταματήσεις τη «μια στάλα» που «διορθώθηκε αμέσως», τότε το πρόβλημα δεν είναι η στάλα, είναι η νοοτροπία ότι μια στάλα είναι εντάξει μέχρι να γίνει καταρράκτης.
Η ΚΑΕ Ολυμπιακός είναι οργανισμός που έχει χτίσει πάνω σε αυτό το γήπεδο brand, εισιτήρια, εισοδήματα, ευρωπαϊκό status. Όταν παίζεις στο κορυφαίο επίπεδο, δεν αρκεί να λες «δεν είναι δικό μου το κτίριο». Πιέζεις, εκθέτεις, απειλείς με μετακόμιση, απαιτείς, όχι για να βγάλεις την υποχρέωση αλλά για να μη βγαίνεις κάθε τρεις μήνες στις κάμερες και να εξηγείς γιατί πάλι έπεσαν τα νερά στο κεφάλι όλων.
Και φυσικά η Euroleague. Η διοργάνωση που πουλάει premium προϊόν, που μιλάει για brands, για αξιοπιστία, για εικόνα προς τα έξω. Πόσες φορές πρέπει να δει κουβάδες, πανιά και νάιλον στο ΣΕΦ για να πει «μέχρι εδώ, ή φτιάχνετε το γήπεδο ή δεν παίζουμε εδώ»; Δεν γίνεται να είσαι τόσο αυστηρός με αδειοδοτήσεις, κανονισμούς, τιμωρίες και τόσο ανεκτικός όταν βλέπεις μια έδρα να μετατρέπεται σε κλειστό ημιυπαίθριο μόλις βρέξει λίγο περισσότερο. Η Ευρωλίγκα ξέρει το πρόβλημα, το βλέπει σε ζωντανή μετάδοση, το υπέστη με αναβολή αγώνα και αν συνεχίσει να το αντιμετωπίζει σαν γραφικό ελληνικό παρατράγουδο, γίνεται κι αυτή μέρος του φιάσκου, όχι θεατής.
Μικρογραφία των Ολυμπιακών «φαντασμάτων»
Αν θες να καταλάβεις τι είναι το ΣΕΦ σήμερα, δες τις εικόνες από τις εγκαταλελειμμένες Ολυμπιακές εγκαταστάσεις της Αθήνας. Στάδια–στολίδια του 2004 που σήμερα στέκουν με σπασμένες κερκίδες, χορταριασμένα γήπεδα, σκουριασμένα κάγκελα, ντυμένα με σιωπή και εγκατάλειψη, drone βίντεο που κυκλώνουν τα κτίρια σαν να τραβάνε ντοκιμαντέρ για χαμένες ευκαιρίες.
Η διαφορά είναι ότι εκεί ντρέπεσαι για το μετά. Στο ΣΕΦ ντρέπεσαι για το τώρα.
Εδώ δεν μιλάμε για εγκατάσταση που πέθανε και αφέθηκε στη μοίρα της. Μιλάμε για γήπεδο που είναι στο κέντρο της μπασκετικής ζωής της χώρας, που φιλοξενεί συνεχώς αγώνες, που υποδέχεται παίκτες εκατομμυρίων και χιλιάδες φιλάθλους κάθε εβδομάδα. Κι όμως, η φιλοσοφία που το κυβερνά μοιάζει ίδια με εκείνη που άφησε τις Ολυμπιακές εγκαταστάσεις να σαπίσουν. «Ας περάσουμε τη μέρα, θα δούμε αύριο».
Μέσα σε όλο αυτό, υπάρχει πάντα ένας που πληρώνει χωρίς να φταίει, ο κόσμος.
Ο άνθρωπος που άφησε δουλειές, παιδιά, πρόγραμμα, πλήρωσε εισιτήριο, πήγε στο Φάληρο μέσα στη βροχή για να ζήσει ένα βράδυ μπάσκετ υψηλού επιπέδου και βρέθηκε να κοιτάει λακκούβες νερού, ανακοινώσεις, δικαιολογίες. Βγήκε στο δρόμο βλέποντας φρεάτια να βγάζουν καπάκια, πυροσβεστικά να παλεύουν με τα νερά και τον γύρω χώρο να μοιάζει με πλημμυρισμένη ζώνη ασφαλείας και στο τέλος του είπαν «η ασφάλεια πάνω από όλα, θα το παίξουμε άλλη μέρα».
Ναι, προφανώς η ασφάλεια πάνω από όλα. Αλλά το ερώτημα είναι γιατί δεν ήταν πάνω από όλα εδώ και τόσα χρόνια. Γιατί πρέπει να φτάσουμε στο σημείο να επιστρατεύονται νάιλον, πανιά και κουβάδες με live κάλυψη, για να θυμηθούμε ότι κάποιος έπρεπε να είχε αλλάξει οροφές, μονώσεις και σχεδιασμό πριν γεμίσει ο τόπος νερά.
Το φιάσκο που μας αξίζει;
Το ΣΕΦ έγινε ο καθρέφτης μας. Σκουριασμένο, μπαζωμένο, με φθορά που τη σκεπάζουμε με βαφή, δηλώσεις και πρόχειρες λύσεις. Η φράση «πλημμύρισε ξανά» έχει μπει πια στον αυτόματο των sites, όπως μπαίνει η αυτόματη εισαγωγή σε δελτίο καιρού.
Η μεγαλύτερη ξεφτίλα του ελληνικού αθλητισμού δεν είναι μόνο ό,τι γίνεται μέσα στο παρκέ. Είναι όταν πριν καν γίνει τζάμπολ, το ίδιο το γήπεδο σηκώνει τα χέρια ψηλά και δηλώνει ακατάλληλο. Όταν βλέπεις έναν οργανισμό όπως ο Ολυμπιακός, μια διοργάνωση όπως η Euroleague, ένα κράτος που κόβει κορδέλες και μια διοίκηση σταδίου που ζει καθημερινά εκεί, να επιτρέπουν σε αυτό το έργο να παίζεται ξανά και ξανά, απλώς αλλάζοντας ημερομηνία στο δελτίο τύπου.
Στο τέλος μένει ένα ερώτημα.
Το Σ.Ε.Φ. ως Συλλογικό Ελληνικό Φιάσκο είναι ατύχημα ή επιλογή;
Γιατί όταν επί δεκαετίες ξέρεις το πρόβλημα, όταν κάθε φορά που βρέχει στήνεται η ίδια παράσταση με κουβάδες και νάιλον, όταν βάζεις μπαλώματα αντί για σχέδιο, χρονοδιάγραμμα και έργα, τότε δεν μιλάμε για ατυχία. Μιλάμε για μια χώρα που βρέχει και, αντί για στέγη, σηκώνει τους ώμους.
Κι όσο συνεχίζουμε έτσι, δεν θα χρειάζεται να ξαναγράψουμε κείμενο. Θα αλλάζουμε μόνο την ημερομηνία και θα κρατάμε τον ίδιο τίτλο.
ΣΕΦ: Συλλογικό Ελληνικό Φιάσκο.