Ξεκινά ο χορός των παρατάσεων που όλα δείχνουν ότι θα οδηγήσει και σε γαϊτανάκι αποζημιώσεων προς τους αναδόχους και για τα σιδηροδρομικά έργα αποκατάστασης των ζημιών που προκάλεσαν οι θεομηνίες Daniel και Elias στη Θεσσαλία.
Μετά την απομάκρυνση από το... Ταμείο (Ανάκαμψης), το οποίο έκλεισε τον κύκλο χρηματοδότησής του, τα χρονοδιαγράμματα των έργων που χρηματοδοτούνται με άλλους πόρους και αφορούν τμήματα του δικτύου εκτός του βασικού άξονα Αθήνας - Θεσσαλονίκης αρχίζουν να διολισθαίνουν διαψεύδοντας στην πράξη τις αρχικές κυβερνητικές δεσμεύσεις για πλήρη αποκατάσταση του σιδηροδρόμου από τη φετινή χρονιά.
Όπως προκύπτει από την απόφαση του αναπληρωτή υπουργού Μεταφορών, Γιώργου Κώτσηρα το έργο αποκατάστασης της μονής σιδηροδρομικής γραμμής Λάρισας - Βόλου, το οποίο έχει αναλάβει η ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε. θα αργήσει έναν χρόνο από την αρχικώς προβλεφθείσα ημερομηνία, καθώς μέχρι σήμερα δεν βρίσκεται ούτε στα... μισά με αποτέλεσμα να λάβει παράταση της συνολικής προθεσμίας περαίωσής του έως τις 28 Ιουλίου 2027.
Υπενθυμίζεται ότι η σύμβαση των 174,3936 εκατ. ευρώ είχε υπογραφεί στις 28 Απριλίου 2025 με τις αρχικές προσδοκίες να μιλούν για επαναφορά της γραμμής το 2026. Ωστόσο, με βάση τα αναφερόμενα στην απόφαση, σχεδόν 1,5 χρόνο μετά την υπογραφή της σύμβασης, το χρονοδιάγραμμα έχει πλήρως εκτροχιαστεί, αφού παρά το γεγονός ότι ο συμβατικός χρόνος της εργολαβίας τελείωσε τον περασμένο Ιούλιο, το έργο έχει προχωρήσει μόλις κατά 35%!
Με βασική αιτία ότι υπολείπεται το 65% της εργολαβίας το υπουργείο χορηγεί την ετήσια παράταση μοιράζοντας την ευθύνη μεταξύ Δημοσίου και αναδόχου, με την αρμόδια υπηρεσία να αναφέρει πως είχε επισημάνει «εγκαίρως και επανειλημμένα στον Ανάδοχο τις σημαντικές καθυστερήσεις που αφορούν τόσο στην έγκαιρη υποβολή και ολοκλήρωση των απαιτούμενων μελετών όσο και στην εξασφάλιση, προμήθεια και παράδοση των απαιτούμενων σιδηροδρομικών υλικών, ζητώντας παράλληλα τη λήψη των απαιτούμενων μέτρων για την εμπρόθεσμη ολοκλήρωση του έργου και την υποβολή τεκμηριωμένων χρονοδιαγραμμάτων».
Η υπηρεσία προσθέτει ότι ο ανάδοχος έλαβε ετεροχρονισμένα μέτρα για το μετριασμό της καθυστέρησης στην εξέλιξη του έργου, χωρίς να επιτευχθεί η τήρηση του εγκεκριμένου χρονοδιαγράμματος. Η Διευθύνουσα Υπηρεσία μάλιστα θεωρεί ότι «με βάση τον σημερινό ρυθμό προόδου, την πορεία των μελετών, την προμήθεια σιδηροδρομικών υλικών επί τόπου του έργου καθώς και τις εναπομένουσες εργασίες, που αφορούν περίπου στο 65% του συνολικού έργου, καθώς και το είδος των υπολειπόμενων εργασιών απαιτούνται περίπου 12 μήνες για την ολοκλήρωση του έργου».
Σύμφωνα με την απόφαση, περίπου πέντε μήνες της παράτασης, δηλαδή οι 162 ημέρες χορηγούνται «με αναθεώρηση», χωρίς υπαιτιότητα του αναδόχου, πράγμα που σημαίνει ότι το Δημόσιο αναλαμβάνει την ευθύνη ανοίγοντας ουσιαστικά τον δρόμο για μελλοντικές απαιτήσεις αποζημίωσης από τον ανάδοχο, ενώ οι υπόλοιπες 203 ημέρες χορηγούνται «χωρίς αναθεώρηση», με υπαιτιότητα του αναδόχου.
Βάσει των νέων δεδομένων και εκτός άλλων απροόπτων, το έργο θα ολοκληρωθεί το καλοκαίρι του 2027 με τη γραμμή, πάντως, να μην δίνεται άμεσα στην κυκλοφορία δεδομένου ότι θα πρέπει να ακολουθήσει η παραλαβή της από τον ΟΣΕ και οι απαραίτητες εγκρίσεις, κάτι που θα «ροκανίσει» και άλλους μήνες.
Εντύπωση, πάντως, προκαλεί και η ελάχιστη εμπιστοσύνη που φαίνεται να δείχνει το Ελληνικό Δημόσιο στα δικά του χρονοδιαγράμματα, καθώς παρόλο που το έργο επρόκειτο αρχικά να παραδοθεί τον Ιούλιο του 2026, στην τροποποίηση της σύμβασης μεταξύ του Ελληνικού Δημοσίου και της Hellenic Train η ολοκλήρωσή του είχε τοποθετηθεί στις 31 Δεκεμβρίου 2028, δηλαδή σχεδόν 2,5 χρόνια μετά την αρχική προθεσμία. Για την ίδια ημερομηνία είχε προβλεφθεί και η ολοκλήρωση του Παλαιοφάρσαλος - Καλαμπάκα, με τις προβλέψεις για επενδύσεις και έργα υποδομής να είναι αναθεωρούμενες κατόπιν απλής συμφωνίας των δύο πλευρών.
Όπως είχε επισημάνει σε αναλυτικό του ρεπορτάζ το «ethnos.gr», στο κείμενο της τροποποιημένης σύμβασης οριζόταν ότι αυτή κυρώνεται με νόμο με εξαίρεση τα παραρτήματα Α΄ που προβλέπει το πλέγμα δρομολογίων και Δ΄ που αφορά το επενδυτικό πλάνο της ιταλικής εταιρείας και τα έργα που δεσμεύεται να ολοκληρώσει το Δημόσιο εντός συγκεκριμένων χρονοδιαγραμμάτων.
Έτσι, ενώ στην αρχική σύμβαση του 2022 και το παράρτημα που καθόριζε τις επενδύσεις απαιτούσε κύρωση με νόμο προκειμένου να διαφοροποιηθεί, πλέον αρκεί απλή συμφωνία των δύο πλευρών, η οποία ωστόσο θα μπορούσε ουσιωδώς να διαφοροποιεί και τα χρονοδιαγράμματα και μάλιστα σε ετήσια βάση, καθώς όπως αναφέρεται: «Ειδικώς, ως προς το Παράρτημα Δ, η αποδοτικότητά του δύναται να εξετάζεται στο τέλος κάθε έτους από την Επιτροπή Παρακολούθησης του άρθρου 21 και εφόσον προκύπτει ανάγκη αναθεώρησής του, αυτό να τροποποιείται με έγγραφη συμφωνία των Μερών».
Που οφείλεται η καθυστέρηση στο Λάρισα - Βόλος
Καθυστερήσεις του ΟΣΕ στην αποξήλωση της γραμμής αλλά και αρχαιολογικά αιτία επικαλέστηκε ο ανάδοχος στο αίτημα παράτασης προς το υπουργείο. Συγκεκριμένα, για την αποξήλωση της υφιστάμενης γραμμής ζητήθηκαν 45 ημέρες και εγκρίθηκαν 36, καθώς κρίθηκε ότι υπήρξε καθυστέρηση στην αποσαφήνιση της μεθόδου εργασίας.
Για την κακοκαιρία Byron ζητήθηκαν και δόθηκαν 20 ημέρες, λόγω ανωτέρας βίας, για τις αγροτικές κινητοποιήσεις ο ανάδοχος ζήτησε 50 ημέρες, αλλά εγκρίθηκαν οι μισές, καθώς αναγνωρίστηκαν οι δυσκολίες πρόσβασης, όχι όμως οι πρόσθετες καθυστερήσεις στην προμήθεια υλικών, ενώ για τα αρχαιολογικά ευρήματα ζητήθηκαν και εγκρίθηκαν 100 ημέρες, επειδή οι εργασίες διακόπηκαν σε τέσσερα σημεία.
Αντίθετα, δεν εγκρίθηκε καμία παράταση για τις πρόσθετες εργασίες επιχωμάτων, τις καθυστερήσεις προμηθειών που αποδόθηκαν στον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, την πρόσβαση μέσω άλλης εργολαβίας και την άδεια εργασιών στον σταθμό Βόλου.
Καθυστέρηση 6ετίας για μια πεδινή γραμμή προβλέπει η Θεσσαλία
Πλήρη εκτροχιασμό του χρονοδιαγράμματος του έργου βλέπει ήδη και η τοπική κοινωνία της Θεσσαλίας. Σε τοποθέτησή του πριν από περίπου ένα μήνα, ο Απόστολος Καναβός, αντιπεριφερειάρχης Θεσσαλίας και αρμόδιος για τα Τεχνικά Έργα ΕΣΠΑ επισημαίνει ότι η σιδηροδρομική γραμμή Λάρισας - Βόλου δεν ολοκληρώθηκε, όπως είχε εξαγγελθεί από την κυβέρνηση, το καλοκαίρι του 2026, τρία χρόνια μετά τις καταστροφικές πλημμύρες.
Προβλέπει μάλιστα ότι «οι πολίτες, δεν θα κόψουν εισιτήριο, προκειμένου να ταξιδέψουν με το τρένο για Λάρισα και λοιπή Ελλάδα, πριν το Πάσχα του 2029, με την ασφάλεια που πρέπει να υπάρχει μετά την εγκατάσταση σηματοδότησης και τηλεδιοίκησης και ETCS Level 1. Το ίδιο ισχύει και για όσους προσβλέπουν στην εμπορική σύνδεση του Βόλου με την υπόλοιπη Ελλάδα. Δηλαδή, για μια προαστιακή πεδινή γραμμή, μήκους σχεδόν 62 χλμ, χωρίς ανωφέρειες ή κατωφέρειες, χωρίς σήραγγες, κοιλαδογέφυρες, κλπ, θα χρειαστούν σχεδόν έξι χρόνια».
Ο αντιπεριφερειάρχης στρέφει τα βέλη του προς την πολιτική ηγεσία, η οποία είχε δεσμευτεί για ταχεία αποκατάσταση της σιδηροδρομικής σύνδεσης: «Αλήθεια, οι Υπουργοί, οι κυβερνητικοί βουλευτές, όλοι αυτοί που έλεγαν πως, στο τέλος του 2026 θα έχουμε σιδηροδρομική σύνδεση Βόλου - Λάρισας, που είναι; Έχουν κάποια δικαιολογία; Γιατί σίγουρα, η όποια αστοχία δεν αγγίζει τις υποστελεχωμένες τεχνικές υπηρεσίες, που μοχθούν καθημερινά. Η αστοχία είναι πρωτίστως πολιτική κι έχει όνομα».
Εν αναμονή της ηλεκτροκίνησης και στο Παλαιοφάρσαλος - Κραννώνας
Στο μεταξύ, αυτές τις ημέρες τρέχουν και τα τελευταία 24ωρα της τρίμηνης παράτασης που είχε δοθεί και στο έργο αποκατάστασης των συστημάτων σηματοδότησης, ETCS Level 1, τηλεδιοίκησης και ηλεκτροκίνησης στο τμήμα κεντρικού άξονα της χώρας Παλαιοφάρσαλος - Κραννώνας, το οποίο υπέστη σοβαρές ζημιές από την κακοκαιρία Daniel.
Σιδηροδρομικές πηγές αναφέρουν ότι οι ρυθμοί των εργασιών έχουν ενταθεί, χωρίς ωστόσο να διαβεβαιώνουν ακόμα ότι το έργο θα περαιωθεί εμπρόθεσμα. Το έργο, ανάδοχος του οποίου είναι η Alstom Transport, είχε επίσης αρχική συνολική προθεσμία δεκαπέντε μηνών με ολοκλήρωση στις 28 Ιουλίου 2026. Με απόφαση του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, η ημερομηνία μετατέθηκε για τις 29 Οκτωβρίου 2026 με την παράταση να εγκρίνεται με αναθεώρηση, και το βάρος της καθυστέρησης να βαρύνει το Δημόσιο και όχι τον ανάδοχο.
Οι καθυστερήσεις συνδέθηκαν με μια σειρά παραγόντων μεταξύ των οποίων οι ακραίοι καύσωνες του Ιουνίου και του Ιουλίου 2025, οι έντονες βροχοπτώσεις του Φεβρουαρίου 2026, η κακοκαιρία Byron τον Δεκέμβριο του 2025 και οι κινητοποιήσεις των αγροτών, οι οποίες δυσχέραναν την πρόσβαση στα εργοτάξια. Ωστόσο, η σημαντικότερη αιτία που αναδείχθηκε αφορούσε τον συντονισμό της συγκεκριμένης εργολαβίας με τη δεύτερη που έτρεχε παράλληλα για την υποδομή και εκτελούσε η ΜΕΤΚΑ.
Υπενθυμίζεται ότι για την αποκατάσταση της διπλής γραμμής στο τμήμα Δομοκός - Κραννώνας, το Δημόσιο επωμίστηκε πρόσθετο κόστος, καθώς πλήρωσε στη ΜΕΤΚΑ ποσό περίπου 16 εκατ. ευρώ χωρίς ΦΠΑ, ως δαπάνη επιτάχυνσης, με στόχο να τηρηθεί το ορόσημο του Ταμείου Ανάκαμψης. Η συγκεκριμένη δαπάνη συνδέθηκε με την ανάγκη ολοκλήρωσης των κατασκευαστικών εργασιών μέσα στο διαθέσιμο χρηματοδοτικό χρονοδιάγραμμα.
Παράλληλα, για την αποκατάσταση των συστημάτων σηματοδότησης, ETCS, τηλεδιοίκησης και ηλεκτροκίνησης, στο αρχικό ποσό της σύμβασης των 35,63 εκατ. ευρώ με ΦΠΑ προστέθηκαν 5,29 εκατ. ευρώ με ΦΠΑ για συμπληρωματικές εργασίες.
Πηγή: ethnos.gr
