Δίνεις έναν όρκο. Κάθε μέρα δίνεις έναν όρκο. Τους περισσότερους δεν τους ακούει κανείς, ελεύθερος είσαι να τους σπάσεις όποτε θες. Έτσι δεν είναι με όλους τους όρκους; Όρκοι γάμου, όρκοι δικαιοσύνης, βουλευτικός όρκος, όρκος στο Ευαγγέλιο, όρκος στρατιώτη, μέχρι και όρκος δημοσίου υπαλλήλου υπάρχει. Ναι, υπάρχει και όχι δεν είναι «ορκίζομαι να προσπαθώ μέχρι να βγάλω την πασιέντζα». Υπάρχουν όρκοι και όρκοι. Και υπάρχει και αυτός:
«Διαιτήμασί τε χρήσομαι ἐπ' ὠφελείῃ καμνόντων κατὰ δύναμιν καὶ κρίσιν ἐμὴν, ἐπὶ δηλήσει δὲ καὶ ἀδικίῃ εἴρξειν».
Ο Όρκος του Ιπποκράτη. Ο όρκος που μπαίνει ανάμεσα στον Θεό και τον άνθρωπο. Ο όρκος που ενίοτε μπαίνει ανάμεσα στον άνθρωπο και τον θάνατο. Οι γιατροί, οι επιστήμονες, εκείνοι που καθημερινά αντιλαμβάνονται την απώλεια. Εκείνοι που βιώνουν την ευθραυστότητα της ανθρώπινης ύπαρξης και την προχειρότητα με την οποία την αντιμετωπίζουμε. Εκείνοι που παλεύουν, εκείνοι που ιδρώνουν, εκείνοι που δεν επιτρέπεται να πανικοβληθούν, να τρομάξουν, να λυγίσουν. Εκείνοι. Εκείνος.
Ο Χρήστος Θέος. Δεν έχει παρά μερικές εβδομάδες που υπέφερε δίπλα στον Χουανκάρ. Δεν έχει παρά μερικούς μήνες που πηδούσε τα κάγκελα στο Αγρίνιο. Δεν έχει παρά χρόνια που έτρεχε να γλιτώσει τον Μάικλ Ολαϊτάν. Δεν έχει παρά λίγα χρόνια που λύγισε μπροστά στην απώλεια της ανθρώπινης ζωής – μερικά λεπτά μόνο έπειτα την διασφάλισης μιας άλλης ανθρώπινης ζωής. Ένας γιατρός. Ένας άνθρωπος του ποδοσφαίρου. Εκείνος που βραβεύτηκε από τον ΠΣΑΠ, εκείνος που είδε φίλους του στον Ολυμπιακό να υποφέρουν και να χάνονται, εκείνος που αφήνει το τηλέφωνό του 24 ώρες την ημέρα ανοικτό, εκείνος που κοιμάται περίπου έξι ώρες για να τα προλαβαίνει όλα, εκείνος που θα βρίσει τους διαιτητές γιατί έτσι ζει το ποδόσφαιρο, κι εκείνος που θα χαζέψει περπατώντας στο Καμπ Νου και βλέποντας μπροστά του τον Λιονέλ Μέσι. Θεος και άνθρωπος μαζί… Θεος και άνθρωπος την ίδια στιγμή.
Μια βραδιά, δύο ζωές…
11 Νοεμβρίου του 2018. Πέντε χρόνια πριν, συμπτωματικά και ο απροσδόκητος πρωταγωνιστής ενός ντέρμπι αιωνίων είναι ο γιατρός του αγώνα. Όχι γιατί έγινε… Θεός, αλλά γιατί ο Χρήστος Θέος ήταν άνθρωπος. Πώς αλλάξαμε τόσο σε πέντε χρόνια; Γιατί αλλάξαμε τόσο σε πέντε χρόνια; Δύο περιστατικά στο Στάδιο Καραϊσκάκη με διαφορά μερικών λεπτών της ώρας. Η λύτρωση και η ανακούφιση απέναντι στην απελπισία και την παγωμάρα. Ο Χάρος έπαιζε. Έχασε από τον άνθρωπο στον τραυματισμό του Σωκράτη Διούδη. Ο Γιάννης Λεβάκος έτρεξε πάνω από τον γκολκίπερ του Παναθηναϊκού. Ο Χρήστος Θέος άφησε τον πάγκο του Ολυμπιακού και έτρεξε δίπλα του. Μαζί συνέφεραν τον 25χρονο τερματοφύλακα, τον κράτησαν στη ζωή, τον επανάφεραν όταν έχασε τις αισθήσεις του.
Βγήκε από το γήπεδο χειροκροτούμενος και οι παίκτες – συμπαίκτες και αντίπαλοι – ένιωσαν και τους δικούς τους σφυγμούς να επανέρχονται μαζί του. Το βίντεο είναι εδώ για να θυμίζει… Ο Σωκράτης Διούδης βγήκε χειροκροτούμενος από τον αγωνιστικό χώρο, δεν το σημάδευε το λέιζερ και δεν έκοβαν βόλτες από πάνω του παράγοντες και πρόεδροι. Ο γιατρός του Ολυμπιακού έσπευσε. Καθήκον, όπως θα έλεγε μετά από χρόνια σε συνέντευξή του στην ιστοσελίδα sport24.gr. «Ο κάθε γιατρός θα το έκανε. Είναι η δουλειά μας. Έτσι έπρεπε να γίνει κι έτσι έγινε. Αν κάνω καλά ή όχι τη δουλειά μου, δεν θα το κρίνω εγώ. Ας το κρίνουν άλλοι. Εγώ απλά απολαμβάνω αυτό το ταξίδι. Απολαμβάνω αυτή τη σχέση, που δεν είναι μια εύκολη σχέση. Έχει πάνω και κάτω, αλλά είναι μια έντονη σχέση. Αυτή είναι πλέον η ζωή μου και μέσα από τη σχέση με τον Ολυμπιακό έχω ωριμάσει σε πολλά».
Μερικούς μήνες μετά βραβεύτηκε από τον ΠΣΑΠ για εκείνο το βράδυ. Μέσα του, όμως, κουβαλούσε για καιρό εκείνο το βράδυ. Γιατί ο χάρος θύμωσε. Ήταν σα να θύμωσε. Ποια ανώτερη δύναμη μπορεί να αποδεχτεί την ανθρώπινη παρέμβαση; Διδάγματα γεμάτα οργή, από τον Προμηθέα μέχρι τις πληγές του Φαραώ, αποδεικνύουν την εκδικητικότητα της όποιας θρησκείας. Λίγο πριν το συγκλονιστικό φινάλε στο ματς, ένας οπαδός του Ολυμπιακού καταρρέει στην εξέδρα. Ο Χρήστος Θέος τρέχει και εκεί. Προσπαθεί να τον επαναφέρει. Ο φίλαθλος των ερυθρολεύκων θα υποστεί πολλαπλά εμφράγματα. Ο γιατρός του Ολυμπιακού προσπαθεί ακόμα και με επί τόπου τραχειοτομή να τον σώσει. Να του δώσει μια διέξοδο να αναπνεύσει. Θα αποτύχει. Ο 55χρονος άντρας θα καταλήξει. Ο χάρος νίκησε και ηρέμησε…
«Μόλις έφτασα εκεί, ο άτυχος φίλαθλος δεν είχε καμία επαφή, είχε διαταραγμένη αναπνοή και εικόνα προθανάτιου ρόγχου. Παρά ταύτα προσπαθήσαμε. Κάναμε μαλάξεις, συμπιέσεις θωρακικές, εμφυσήσεις. Τοποθετήσαμε μια λαρυγγική μάσκα για να οξυγονώνεται, κάναμε ό,τι ήταν ανθρωπίνως δυνατό. Πέσαμε πάνω του τέσσερις-πέντε άνθρωποι, μέχρι και αναισθησιολόγος, καταφέραμε να τον διασωληνώσουμε. Συνεχίσαμε τις συμπιέσεις μέχρι να τον φέρουμε στο Μετροπόλιταν, αλλά δεν τα κατάφερε».
Από την Πόλη μέχρι το Αγρίνιο…
Δε θέλει ενδελεχή αναζήτηση. Λίγο αν ψάξεις, είναι εκεί οι στιγμές. Ο Μάικλ Ολαϊτάν. Ποιος ξεχνάει την κατάρρευση του Μάικλ Ολαϊτάν; Ο Παναγιώτης Ρέτσος. Ποιος ξεχνάει το σοκ με τον Παναγιώτη Ρέτσο; Ποιος μπορεί να βγάλει από το μυαλό του τις στιγμές – όπως και σε εκείνες με τον Διούδη – που η μόνη πληροφορία για το τι μπορεί να συμβαίνει είναι τα τρομοκρατημένα πρόσωπα των ποδοσφαιριστών. Τα δάκρυα. Τα δάκτυλα που μαρτυρούν απελπισία, όταν ενώνονται πίσω από το κεφάλι. Ο Παναγιώτης Ταχτσίδης. Ο Νώντας Παντελάκης. Είχαν δίπλα τους τον… Θεο. Και φαίνεται πώς ο χάρος δεν μπορούσε να του το συγχωρέσει. Είναι σα να του τη φύλαγε. Σα να έψαχνε τη στιγμή που θα μπορέσει να τον νικήσει.
«Πρώτα απ’ όλα, δεν κοιτάζω ποτέ το χρώμα της φανέλας. Τα παιδιά είναι αθλητές, νιώθω ότι όλοι τους είναι παιδιά μου, όχι μόνο του Ολυμπιακού. Αυτό ισχύει για όλους τους γιατρούς. Το ίδιο είμαι σίγουρος ότι θα έκανε αντίστοιχα για δικό μας ποδοσφαιριστή και ο γιατρός του Παναθηναϊκού, ο κ. Λεβάκος. Όπως έτρεξα εγώ να βοηθήσω, έτσι θα έτρεχε κι εκείνος. Γιατί έτρεξα; Είδα ότι υπήρξε μια κατάσταση πανικού και ήθελα να βοηθήσω», είχε πει πολύ ξεκάθαρα και απλά για το περιστατικό με τον Διούδη και έτσι συνοψίζεται ο Χρήστος Θέος. Γιατί έτρεξα; Γιατί ήθελα να βοηθήσω.
Όπως στο αεροδρόμιο του Μονάχου, όταν κινδύνευσε οπαδός του Ολυμπιακού. Όπως στο Emirates, όταν πηδούσε τα κάγκελα και πανικόβλητος εξηγούσε στους security ότι πρέπει να βοηθήσει. Όπως στην Κωνσταντινούπολη, όταν τον φώναξε ο Γιάννης Μανιάτης. «Γιατρέ έλα γρήγορα έξω! Υπάρχει ένας φίλαθλος της Φενέρ που κάνει σπασμούς και βγάζει αφρούς από το στόμα!”. Έκανε μια επιληπτική κρίση δηλαδή. Στην ουσία δεν κάνεις κάτι ιδιαίτερο όταν αυτό συμβαίνει. Απλώς προσπαθείς να ελέγξεις να μην προκαλέσει τραυματισμό στον εαυτό του. Ο γιατρός δεν βλέπει ούτε χρώμα, ούτε εθνικότητα, ούτε θρησκεία. Αυτό πιστεύω κι αυτό υπηρετώ».
Το διαδίκτυο πλημμύρισε ευχαριστίες. «Σεβασμός στην ελληνική ομάδα», «ευχαριστούμε για όλα», «η κίνησή τους αξίζει πολλά μπράβο», έγραφαν οι οπαδοί της Φενερμπαχτσέ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης το 2015. Το ίδιο διαδίκτυο πριν λίγο καιρό και εδώ στα μέρη μας, πάλι έστελνε το μήνυμα. «Ένα μεγάλο ευχαριστώ στο ιατρικό επιτελείο της ομάδας μας, αλλά και στον γιατρό του Ολυμπιακού για την βοήθεια που προσέφεραν στον τραυματισμένο συνοπαδό μας», έγραφαν οι οργανωμένοι οπαδοί του Παναιτωλικού για τον Χρήστο Θέο, όταν πηδούσε κάγκελα για να σώσει τον άνθρωπο.
Το ίδιο και στο Λονδίνο, όταν στο ματς με την Άρσεναλ οπαδός του Ολυμπιακού έβγαλε τον ώμο του, το ίδιο όταν οπαδός του Ολυμπιακού έπεσε από μεγάλο ύψος στο ντέρμπι με την ΑΕΚ το 2015, το ίδιο και κάθε φορά κάθε άνθρωπος – αθλητής ή μη – χτυπούσε την πόρτα του γραφείου του. Πριν περίπου δώδεκα χρόνια ήταν ο Ολυμπιακός.
«Ήταν και είναι για μένα μια πολύ μεγάλη εμπειρία, ένα μεγάλο ταξίδι ο Ολυμπιακός. Πανταχού παρών από την πρώτη μέρα. Θεωρώ ότι ο Ολυμπιακός, τώρα πια, είναι οικογένειά μου. Όπως οικογένειά μου είναι και το «Μετροπόλιταν», όπως και ο διευθύνων σύμβουλος κύριος Σπυρίδης που μου έδωσε την ευκαιρία να βρεθώ στον Ολυμπιακό. Όπως θεωρώ ότι ο πρόεδρός μας ο κύριος Μαρινάκης είναι καπετάνιος στο πλοίο που εγώ είμαι ναύτης. Λόγω αυτών των σχέσεων που έχουν αναπτυχθεί και του ευχάριστου περιβάλλοντος, ο Ολυμπιακός είναι οικογένειά μου. Δεν μπορώ να φανταστώ την επόμενη ημέρα. Φαντάζομαι ότι πάντα θα είμαι δίπλα στον Ολυμπιακό υπό οποιαδήποτε πόστο».
Είναι δύσκολο να διαλέγεις οικογένεια, είναι δύσκολο να χάνει οικογένεια. Όμως αυτό το άρθρο δεν αφορά τον Ολυμπιακό. Αφορά τον άνθρωπο. Και το Θεο. Όπου δεν μπαίνει τόνος, μπορείτε να τον βάλετε εσείς…
«Από ‘κει και μετά, μιλάμε για αθλητισμό και ανθρώπινη ζωή. Αξία ανεκτίμητη. Δεν έχει σημασία αν φοράει κόκκινο, πράσινο, κίτρινο, μαύρο, ή πορτοκαλί. Δηλαδή, ήμαρτον! Κάποια πράγματα δεν επιβάλλονται, αλλά εννοούνται».
Πώς γίναμε έτσι; Πότε γίναμε έτσι; Γιατί γίναμε έτσι;
