Η Toyota δεν σκοπεύει να παραδώσει τόσο εύκολα τα κλειδιά της αυτοκίνησης στην ηλεκτροκίνηση. Και, κυρίως, δεν δείχνει διατεθειμένη να αποδεχθεί ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί να καθορίσει το μέλλον των κινητήρων εσωτερικής καύσης χωρίς να αφήσει περισσότερο χώρο σε εναλλακτικές λύσεις. Η ιαπωνική αυτοκινητοβιομηχανία ανοίγει ένα ακόμη μέτωπο απέναντι στις Βρυξέλλες, καταθέτοντας μια πρόταση που, εφόσον γίνει αποδεκτή, θα μπορούσε να αλλάξει ουσιαστικά τους κανόνες για τα αυτοκίνητα που θα επιτρέπεται να πωλούνται στην Ευρώπη μετά το 2035.
Το όπλο της αυτή τη φορά δεν είναι κάποιο νέο ηλεκτρικό μοντέλο, ούτε μια επαναστατική μπαταρία. Είναι η βενζίνη. Όχι όμως εκείνη που γνωρίζουμε σήμερα. Η Toyota ζητά να δημιουργηθεί μια νέα κατηγορία αυτοκινήτων με κινητήρες εσωτερικής καύσης, τα οποία θα χρησιμοποιούν αποκλειστικά πιστοποιημένα ανανεώσιμα καύσιμα και θα αντιμετωπίζονται από την ευρωπαϊκή νομοθεσία ως οχήματα μηδενικών εκπομπών.
Με άλλα λόγια, οι Ιάπωνες θέλουν να διατηρήσουν τους θερμικούς κινητήρες στο παιχνίδι, διεκδικώντας γι' αυτούς μια θέση στο κανονιστικό πλαίσιο που διαμορφώνεται για την επόμενη δεκαετία.
Το 2035 πλησιάζει και η Toyota ζητά αλλαγή πορείας
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει θέσει την ηλεκτροκίνηση στο επίκεντρο της στρατηγικής της για τη μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα από τα νέα αυτοκίνητα. Ωστόσο, οι αρχικοί στόχοι έχουν ήδη μπει σε διαδικασία αναθεώρησης, με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να έχει προτείνει μεγαλύτερη ευελιξία για το 2035. Η τελική μορφή των κανόνων εξακολουθεί να αποτελεί αντικείμενο διαπραγματεύσεων.
Ακριβώς σε αυτή τη συγκυρία παρεμβαίνει η Toyota. Στις 16 Οκτωβρίου, η Toyota Motor Europe ζήτησε από τους Ευρωπαίους νομοθέτες έναν πιο ευέλικτο δρόμο προς το 2035, με μεγαλύτερα περιθώρια συμμόρφωσης για τους κατασκευαστές και αναγνώριση περισσότερων τεχνολογιών. Η εταιρεία υποστηρίζει ότι η ζήτηση για ηλεκτρικά αυτοκίνητα δεν αυξάνεται με τον ρυθμό που προϋποθέτουν οι ευρωπαϊκοί στόχοι.
Σύμφωνα με τις δικές της εκτιμήσεις, τα αμιγώς ηλεκτρικά θα αντιπροσωπεύουν περίπου το 45% των πωλήσεων νέων αυτοκινήτων το 2030, ενώ οι σημερινοί κανόνες απαιτούν σημαντικά μεγαλύτερη μείωση των εκπομπών. Γι' αυτό και ζητά πενταετή περίοδο συμμόρφωσης από το 2028 έως το 2032, στόχο μείωσης των εκπομπών κατά 90% το 2035 και πρόσθετη ευελιξία για τα ανανεώσιμα καύσιμα.
Η διαφωνία είναι ξεκάθαρη: η Toyota δεν θέλει η μετάβαση στην αυτοκίνηση χαμηλών εκπομπών να εξαρτάται τόσο έντονα από την αντικατάσταση των θερμικών αυτοκινήτων με ηλεκτρικά.
Το σχέδιο VEEF: Βενζινοκινητήρες με καθεστώς ηλεκτρικού αυτοκινήτου
Η πρόταση που φέρνει στο τραπέζι η Toyota ονομάζεται VEEF, από τα αρχικά της αγγλικής φράσης Vehicles running Exclusively on Eligible Fuels. Πρόκειται για αυτοκίνητα που θα λειτουργούν αποκλειστικά με ανανεώσιμα καύσιμα τα οποία πληρούν συγκεκριμένα κριτήρια βιωσιμότητας. Η Toyota ζητά αυτά τα οχήματα να αναγνωρίζονται νομοθετικά ως μηδενικών εκπομπών, με αντίστοιχη αντιμετώπιση με τα ηλεκτρικά.
Εδώ βρίσκεται η ουσία της αντιπαράθεσης. Ένα αυτοκίνητο με κινητήρα εσωτερικής καύσης εξακολουθεί να παράγει διοξείδιο του άνθρακα κατά τη λειτουργία του, ακόμη και όταν χρησιμοποιεί ανανεώσιμη βενζίνη. Η Toyota, ωστόσο, υποστηρίζει ότι πρέπει να συνυπολογίζεται το συνολικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα του καυσίμου, από την παραγωγή έως την κατανάλωσή του.
Αυτό θα άλλαζε τον τρόπο με τον οποίο αξιολογούνται συγκεκριμένα αυτοκίνητα στο ευρωπαϊκό σύστημα εκπομπών. Και, φυσικά, θα δημιουργούσε περισσότερο χώρο για τους κινητήρες εσωτερικής καύσης, τα υβριδικά και τα plug-in hybrid μοντέλα. Δεν πρόκειται για κάποια απόφαση που έχει ήδη ληφθεί. Είναι μια διεκδίκηση της Toyota, η οποία επιχειρεί να επηρεάσει το τελικό κανονιστικό πλαίσιο.
Οι Ιάπωνες δείχνουν τα 300 εκατομμύρια αυτοκίνητα που κυκλοφορούν ήδη
Το επιχείρημα της Toyota δεν περιορίζεται στα καινούργια αυτοκίνητα. Η εταιρεία στρέφει την προσοχή της στα περίπου 300 εκατομμύρια οχήματα με κινητήρες εσωτερικής καύσης που κυκλοφορούν ήδη στην Ευρώπη. Ακόμη και αν οι πωλήσεις ηλεκτρικών αυξηθούν θεαματικά τα επόμενα χρόνια, αυτός ο τεράστιος στόλος δεν πρόκειται να εξαφανιστεί από τη μια μέρα στην άλλη.
Η Toyota υποστηρίζει ότι η χρήση ανανεώσιμων καυσίμων θα μπορούσε να περιορίσει τις εκπομπές αυτών των αυτοκινήτων, χωρίς να χρειάζεται προηγουμένως να αντικατασταθούν. Μάλιστα, εκτιμά ότι η διαθέσιμη βιομάζα στην Ευρώπη θα μπορούσε να επαρκεί για τις ανάγκες του υπάρχοντος στόλου έως το 2040. Πρόκειται, βεβαίως, για εκτίμηση και όχι για απόδειξη ότι η απαιτούμενη ποσότητα ανανεώσιμης βενζίνης είναι ήδη διαθέσιμη.
Η ίδια η εταιρεία αναγνωρίζει ότι η σημερινή παραγωγή τέτοιων καυσίμων είναι πολύ μικρή για να καλύψει τη μαζική ζήτηση. Γι' αυτό ακριβώς επιδιώκει νομοθετική αναγνώριση: θεωρεί ότι οι κατάλληλοι κανόνες θα δημιουργήσουν κίνητρα για νέες επενδύσεις και μεγαλύτερη παραγωγή.
Η Toyota δεν μένει στα λόγια: Συμμαχία με BMW, Bosch και Repsol
Οι Ιάπωνες γνωρίζουν ότι μια πρόταση προς τις Βρυξέλλες χρειάζεται και πρακτικά επιχειρήματα. Γι' αυτό έχουν ήδη συνεργαστεί με την BMW, την Bosch και την ισπανική Repsol σε ένα πιλοτικό πρόγραμμα που ξεκίνησε τον Ιούλιο του 2026. Περίπου 20 αυτοκίνητα Toyota και BMW χρησιμοποιούν την ανανεώσιμη βενζίνη Nexa 95 της Repsol, προκειμένου να αξιολογηθεί η λειτουργία της σε πραγματικές συνθήκες.
Το καύσιμο παράγεται από πρώτες ύλες που πληρούν ευρωπαϊκά κριτήρια βιωσιμότητας και μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε συμβατικούς βενζινοκινητήρες χωρίς σημαντικές μηχανικές τροποποιήσεις. Η Bosch έχει αναλάβει ένα εξίσου κρίσιμο κομμάτι: την ψηφιακή παρακολούθηση του ανεφοδιασμού, ώστε να πιστοποιείται ότι τα αυτοκίνητα χρησιμοποιούν πράγματι το προβλεπόμενο ανανεώσιμο καύσιμο.
Το συγκεκριμένο ζήτημα έχει μεγάλη σημασία. Εάν ένα θερμικό αυτοκίνητο πρόκειται να αποκτήσει ειδικό κανονιστικό καθεστώς επειδή χρησιμοποιεί ανανεώσιμη βενζίνη, θα πρέπει να υπάρχει αξιόπιστος τρόπος να αποκλείεται η χρήση συμβατικού καυσίμου. Η Toyota επιχειρεί έτσι να αποδείξει ότι η πρότασή της δεν αποτελεί απλώς θεωρητική εναλλακτική στην ηλεκτροκίνηση.
Η πραγματική μάχη είναι για το ποιος θα επιβάλει τους κανόνες
Πίσω από την τεχνολογική συζήτηση υπάρχει και μια μεγάλη επιχειρηματική σύγκρουση. Η Toyota έχει επενδύσει επί δεκαετίες στην υβριδική τεχνολογία, την οποία εξακολουθεί να θεωρεί βασικό εργαλείο για τη μείωση της κατανάλωσης και των εκπομπών. Μια ευρωπαϊκή αγορά που θα στηριζόταν σχεδόν αποκλειστικά στα αμιγώς ηλεκτρικά αυτοκίνητα θα περιόριζε μακροπρόθεσμα τον ρόλο αυτής της τεχνολογίας.
Αντίθετα, ένα κανονιστικό πλαίσιο που θα αναγνωρίζει τα ανανεώσιμα καύσιμα θα μπορούσε να παρατείνει την εμπορική ζωή των υβριδικών και των θερμικών μοντέλων. Αυτό είναι ένα από τα ουσιαστικά διακυβεύματα της παρέμβασης των Ιαπώνων. Υπάρχει, ωστόσο, και η άλλη πλευρά. Η μαζική παραγωγή βιώσιμων ανανεώσιμων καυσίμων παραμένει δύσκολη, ενώ η διαθεσιμότητα πρώτων υλών, το κόστος και η πραγματική εξοικονόμηση εκπομπών πρέπει να αξιολογηθούν προσεκτικά.
Επιπλέον, τα καύσιμα αυτά ενδέχεται να είναι απαραίτητα και σε άλλους τομείς, όπως η αεροπορία, όπου η πλήρης ηλεκτροκίνηση είναι δυσκολότερη. Επομένως, η αναγνώρισή τους ως λύσης για εκατομμύρια επιβατικά αυτοκίνητα δεν αποτελεί απλή νομοθετική λεπτομέρεια.
