Ο απερχόμενος διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, Κότζι Σάτο, μιλώντας σε σύνοδο προμηθευτών με τη συμμετοχή 484 εταιρειών, έστειλε μήνυμα με έντονο τόνο προς τα στελέχη και τους συνεργάτες της Toyota, ξεκαθαρίζοντας ότι η εποχή απαιτεί προσαρμογή και άμεσες κινήσεις.
«Αν δεν αλλάξουν τα πράγματα, δεν θα επιβιώσουμε. Θέλω όλοι να αναγνωρίσουν αυτή την αίσθηση κρίσης. Αυτή τη στιγμή, εμείς στην αυτοκινητοβιομηχανία αγωνιζόμαστε για την ίδια μας την επιβίωση».
Η τοποθέτηση αυτή αποκτά ακόμα μεγαλύτερο βάρος αν σκεφτεί κανείς ότι προέρχεται από έναν οργανισμό που εδώ και δεκαετίες θεωρείται σημείο αναφοράς για τη βιομηχανική πειθαρχία. Το Σύστημα Παραγωγής της Toyota και η φιλοσοφία Kaizen, δηλαδή η αρχή της συνεχούς βελτίωσης και της λιτής παραγωγής, είναι ολόκληρη σχολή σκέψης, που επηρέασε βαθιά τη σύγχρονη βιομηχανική πρακτική παγκοσμίως.
Πίσω από την προειδοποίηση του Κότζι Σάτο βρίσκεται ένα σύνθετο τοπίο πιέσεων: η ταχύτατη άνοδος των κινεζικών αυτοκινητοβιομηχανιών, ο ολοένα και μεγαλύτερος ρόλος του λογισμικού στα σύγχρονα οχήματα, αλλά και οι δασμοί, οι γεωπολιτικές αναταράξεις και οι διαταραχές που έχουν σημαδέψει τα τελευταία χρόνια τον κλάδο.
Ο ίδιος επέμεινε ότι η επόμενη περίοδος δεν αφήνει περιθώρια για εφησυχασμό: «Μια δύσκολη μάχη μας περιμένει. Πρέπει να συνεργαστούμε ως ένας και να ενισχύσουμε την ικανότητά μας να επικρατήσουμε. Για να το πετύχουμε αυτό, πρέπει να βελτιώσουμε την παραγωγικότητα σε όλους τους τομείς. Τόσο ως μεμονωμένες εταιρείες όσο και ως κλάδος, ας μεταμορφώσουμε τον τρόπο που αγωνιζόμαστε για να διασφαλίσουμε την επιβίωσή μας».
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η Toyota επιχειρεί να προσαρμόσει και τη φιλοσοφία παραγωγής της. Η νέα προσέγγιση, που περιγράφεται ως «Έξυπνη Τυπική Δραστηριότητα», στοχεύει στη μείωση του κόστους και στον περιορισμό υπερβολικών ποιοτικών απαιτήσεων που, αν και αυστηρές, δεν πρόσθεταν πάντα ουσιαστική αξία για τον τελικό πελάτη.
Μέχρι πρόσφατα, τα πρότυπα ποιότητας της εταιρείας οδηγούσαν συχνά στην απόρριψη εξαρτημάτων για ατέλειες καθαρά αισθητικού χαρακτήρα, ακόμη κι όταν δεν υπήρχε το παραμικρό λειτουργικό πρόβλημα. Σε αρκετές περιπτώσεις, απορρίπτονταν επενδύσεις οροφής λόγω μικρών μαύρων στιγμάτων ή τιμόνια με σχεδόν ανεπαίσθητες ατέλειες, ενώ προμηθευτές έφταναν στο σημείο να αποσύρουν έως και 10.000 καλωδιώσεις τον μήνα εξαιτίας απλού αποχρωματισμού σε πλαστικά μέρη.
Την εικόνα αυτή περιέγραψε χαρακτηριστικά ο Σότζι Νισιχάρα, διευθυντής αγορών στο τμήμα ανάπτυξης οχημάτων της Toyota, λέγοντας: «Ο μέσος πελάτης δεν βλέπει καν αυτά τα ανταλλακτικά».
Η εταιρεία έχει ήδη αρχίσει να χαλαρώνει τις προδιαγραφές για εξαρτήματα που δεν βρίσκονται σε εμφανή σημεία για τον πελάτη, ενώ, σύμφωνα με όσα αναφέρονται, δίνει στους προμηθευτές μεγαλύτερη ευχέρεια ώστε να περιορίσουν τη χρήση εργαλείων και καλουπιών στην παραγωγική διαδικασία.
Από την 1η Απριλίου, τα ηνία της Toyota αναλαμβάνει ο νέος διευθύνων σύμβουλος, Κέντα Κον, ο οποίος περιέγραψε την τρέχουσα θέση της εταιρείας ως «ασφαλή και άνετη», παρά το γεγονός ότι η πίεση για ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας παραμένει ισχυρή. Με περίπου 11 εκατομμύρια οχήματα ετησίως και υψηλή κερδοφορία, η Toyota εξακολουθεί να είναι γίγαντας. Όμως, όπως φαίνεται, ακόμη και οι γίγαντες ξέρουν ότι αν μείνουν ακίνητοι, κινδυνεύουν να γίνουν μνημεία.
Στις βασικές προτεραιότητες του Κέντα Κον βρίσκεται η μείωση του σημείου ισορροπίας της εταιρείας, δηλαδή του επιπέδου στο οποίο τα οικονομικά της μπορούν να αντέχουν αποτελεσματικότερα σε ένα πιο απαιτητικό περιβάλλον.
Ο ίδιος, απευθυνόμενος στους προμηθευτές, σημείωσε: «Κάθε πλευρά ωθεί την άλλη να γίνει ισχυρότερη. Ο μόνος τρόπος για να το πετύχουμε αυτό, πιστεύω, είναι να ανοικοδομήσουμε τα αποδυναμωμένα ανταγωνιστικά μας θεμέλια και να αποκαταστήσουμε τη δύναμη της Toyota».
Στην ουσία, το μήνυμα είναι καθαρό: η Toyota δεν μιλά πια μόνο για βελτίωση, αλλά για άμυνα, προσαρμογή και επανεκκίνηση. Και όταν μια εταιρεία με αυτό το βάρος λέει ότι παλεύει για την επιβίωσή της, καλό είναι να το ακούς διπλά. Στον κόσμο της αυτοκινητοβιομηχανίας, όταν ο πιο ψύχραιμος αρχίζει να ανησυχεί, σημαίνει ότι η καταιγίδα έχει ήδη φανεί στον ορίζοντα.