Βρισκόμαστε στη δύση των 60s... Η Κυπελλούχος Ευρώπης 1968, ΑΕΚ του Νίκου Μήλα, ήταν ίσως η ισχυρότερη ομάδα μπάσκετ της χώρας εκείνη την εποχή και μόνιμη πρωταθλήτρια από το 1963, με εξαίρεση την περίοδο 1966-67, όταν ο Παναθηναϊκός κατάφερε να της πάρει τα σκήπτρα. Οι «πράσινοι» καλούνταν να επαναλάβουν τον προ διετίας άθλο τους, κερδίζοντας αρχικά τους «κιτρινόμαυρους» στην τελευταία αγωνιστική, ώστε να διεκδικήσουν απέναντί τους τον τίτλο σε αγώνα μπαράζ. Πράγμα που τελικά συνέβη! Η ομάδα του Κώστα Μουρούζη επικράτησε στο Παναθηναϊκό Στάδιο με 78-68 (είχε κερδίσει και 76-70 στον πρώτο γύρο, αλλά τότε δεν υπολογίζονταν τα μεταξύ τους αποτελέσματα σε περίπτωση ισοβαθμίας) και όλα πλέον θα κρίνονταν σε έναν do or die αγώνα ανάμεσα στα δύο κορυφαία μπασκετικά συγκροτήματα της Ελλάδας...
Αθήνα, 30 Μαρτίου 1969...
Στην πρωτεύουσα βρέχει ασταμάτητα, γεγονός που αποθαρρύνει αρκετούς από το να δώσουν το «παρών» στις κερκίδες του Παναθηναϊκού Σταδίου. Ωστόσο, παρά τη συνεχή καταιγίδα, περίπου δέκα χιλιάδες οπαδοί και των δύο ομάδων παίρνουν θέση στα μαρμάρινα σκαλιά, για να παρακολουθήσουν τις μάχες ανάμεσα στους Αμερικάνο, Τρόντζο, Ζούπα, Λαρεντζάκη, Χρηστέα της ΑΕΚ και τους Κολοκυθά, Παναγιωταράκο, Χαϊκάλη, Πολίτη, Πέππα του Παναθηναϊκού.
Ο «Δικέφαλος» ξεκινάει καλύτερα και προηγείται 41-34 στο ημίχρονο. Το «Τριφύλλι» όμως δεν το βάζει κάτω και καλύπτει γρήγορα την εις βάρος του διαφορά. Στην επανάληψη, ο τελικός θα πάρει τη μορφή διελκυστίνδας: πότε ο ένας μπροστά στο σκορ, πότε ο άλλος... Λίγο πριν από τη λήξη (50"), ο τυπικά φιλοξενούμενος Παναθηναϊκός προηγείται 65-64, όμως η ΑΕΚ, με τέσσερις βολές του Ελληνοαμερικανού, Τζον Γάλαρη, ανακτά το προβάδισμα (68-65). Βρισκόμαστε πλέον μόλις επτά δευτερόλεπτα προτού ηχήσει για τελευταία φορά η κόρνα της γραμματείας και ο Χρηστέας κάνει ένα άσκοπο φάουλ στον Πέτρο Παναγιωταράκο. Με δεδομένο ότι τότε δεν υπήρχαν ακόμα τρίποντα (η γραμμή των 6,25 χαράχτηκε για πρώτη φορά τη σεζόν 1984-85), η παράβαση του Χρηστέα έδωσε κάποιες αμυδρές ελπίδες στον Παναθηναϊκό. Ο Παναγιωταράκος, όμως, ευστοχεί μόνο στη δεύτερη ελεύθερη βολή. Με το σκορ στο 68-66 υπέρ της ΑΕΚ, επτά δευτερόλεπτα να απομένουν (άλλες πηγές κάνουν λόγο για πέντε) και την επαναφορά σε «κιτρινόμαυρα» χέρια, οι «πράσινοι» αναζητούν ένα θαύμα... Οι οπαδοί, οι παράγοντες, ακόμα και οι μπασκετμπολίστες (όσοι είχαν αποβληθεί) του Παναθηναϊκού αποχωρούν πικραμένοι από το Στάδιο και ο αείμνηστος Γιώργος Αμερικάνος πικάρει τον Κώστα Μουρούζη: «Κώστα, σας πηδ... με», με τον δεύτερο να σκύβει απογοητευμένος το κεφάλι, αποδεχόμενος την ήττα της ομάδας του...
Με το που ολοκληρώνεται το τάιμ άουτ, ο Γιώργος Τρόντζος κρατάει την μπάλα για να την επαναφέρει από την μπασκέτα της ΑΕΚ, που βρισκόταν στην πλευρά της εισόδου του Σταδίου, στη λεωφόρο Βασιλέως Κωνσταντίνου). Βρίσκει τον Γάλαρη, όμως ο Ανδρέας Χαϊκάλης καραδοκεί και του κάνει ένα σκληρό φάουλ πάνω στη διεκδίκηση (άλλοι μιλούν για σκληρό φάουλ και άλλοι ισχυρίζονται ότι οι δύο παίκτες έπιασαν ταυτόχρονα την μπάλα). Ο Γάλαρης αντιδρά και δημιουργείται διαπληκτισμός. Ο Χαϊκάλης τού επιτίθεται, ο Γάλαρης απαντά στα χτυπήματα. Χαμός! Οι δύο μπασκετμπολίστες έχουν γεμίσει νερά και λάσπες, ενώ δέκα χιλιάδες ζευγάρια μάτια παρακολουθούν τους χωροφύλακες να προσπαθούν να χωρίσουν τους δύο αντιπάλους. Μια cult εικόνα που «πιο Καλλιμάρμαρο δεν γίνεται»!
Ο κανονισμός της εποχής, όμως, είναι σαφής (και, για να είμαστε ειλικρινείς, μάλλον άδικος στην προκειμένη περίπτωση για την ΑΕΚ): από μία τεχνική ποινή, άρα... τζάμπολ! Ωστόσο, οι πιθανότητες να κερδίσει οτιδήποτε από όλο αυτό ο Παναθηναϊκός παραμένουν ακόμα ελάχιστες. Πόσο μάλλον όταν ο πιο ψηλός παίκτης του γηπέδου (Τρόντζος) είναι έτοιμος να πηδήξει στο τζάμπολ. Οι προβλέψεις δεν διαψεύδονται και ο σέντερ της ΑΕΚ κερδίζει τη μάχη στον αέρα, η μπάλα όμως καταλήγει έπειτα από κόντρες στον αμαρκάριστο Παναγιωταράκο, ο οποίος, την ώρα που ετοιμαζόταν να σουτάρει, δέχεται σκληρό φάουλ (με το κεφάλι) από τον Χρηστέα! Δύο βολές για τον Παναθηναϊκό, με μόλις ένα δευτερόλεπτο στο ρολόι!
Όσο ο σπουδαίος σουτέρ του Τριφυλλιού προσπαθεί να συνέλθει, το τεχνικό τιμ της ομάδας πέφτει πάνω του για να τον προετοιμάσει για τα πιο κρίσιμα σουτ της καριέρας του. Ο ίδιος ζητάει οινόπνευμα για να τρίψει τις παλάμες του. Μην ξεχνάτε πως το γήπεδο είναι ακοικτό και το κρύο τσουχτερό! Όπως διηγείται ο συμπαίκτης του, Ανδρέας Χαϊκάλης, κάποιος κατά λάθος αντί για οινόπνευμα του έριξε λάδι, με τον Παναγιωταράκο να γίνεται έξαλλος ότι τα χέρια του γλιστρούν! Τελικά, παρά τον έντομο άνεμο που πνέει και τη βροχή που έπεφτε «ράι θρου» (όπως θα έλεγε και ο Γιώργος Ζαμπέτας), ο «πράσινος» άσος αποδεικνύεται ψύχραιμος και ευστοχεί, στέλνοντας τον αγώνα στην παράταση (68-68)!
Η «αλεπού» των πάγκων, ο πανέξυπνος Κώστας Μουρούζης, δίνει ρητή εντολή στους αθλητές του: «κάντε συνεχώς φάουλ στον Τρόντζο»! Οι αναπληρωματικοί παίκτες του Παναθηναϊκού (αφού σχεδόν όλοι οι βασικοί είχαν αποβληθεί με πέντε φάουλ) υπακούουν και ο σέντερ της ΑΕΚ, εξαιτίας και των καιρικών συνθηκών, αστοχεί σε εννέα βολές! Ο ηρωικός Παναθηναϊκός, με προεξάρχοντα τον αναπληρωματικό Γιώργο Μοσχού (ο οποίος αγωνιζόταν σπανίως), καταφέρνει και οδηγεί το ματς σε δεύτερη παράταση (74-74). Στο Παναθηναϊκό Στάδιο σπάνε καρδιές...
Στη δεύτερη παράταση, η συσσωρευμένη κούραση (ο Παναθηναϊκός είχε αγωνιστεί και πριν από τρεις ημέρες εναντίον της πανίσχυρης τότε Ντινάμο Τιφλίδας, για τα ημιτελικά του Κυπέλλου Κυπελλούχων, νικώντας τη 81-67) και οι απώλειες δεν θα πτοήσουν τους «πράσινους» καλαθοσφαιριστές και η ΑΕΚ θα λυγίσει. Ο Παναθηναϊκός θα επικρατήσει τελικά με 85-80, κατακτώντας το δέκατο πρωτάθλημα της ιστορίας του (αφήνοντας πίσω του με έξι κατακτήσεις τους Πανελλήνιο και ΑΕΚ και με δύο τους Ηρακλή Θεσσαλονίκης και Ολυμπιακό). Οι αποχωρήσαντες από το Στάδιο που έμαθαν αργότερα τα μαντάτα δεν πίστευαν στα αφτιά τους! Ο Παναθηναϊκός, χάρη στις συγκυρίες, την τύχη, την απροσεξία των παικτών της ΑΕΚ και, φυσικά, την απαράμιλλη ευψυχία των παικτών του, πέτυχε το ακατόρθωτο. Οι συνεχείς ενστάσεις των παραγόντων του «Δικεφάλου» τις επόμενες ημέρες θα πέσουν στο κενό...
Ο Παναθηναϊκός επιστρέφει απόψε σε έναν μυθικό χώρο, όντας η πρώτη (1921, απέναντι στον Εθνικό Αθηνών) και η τελευταία (1982, στον νικηφόρο ημιτελικό του Κυπέλλου Ελλάδας απέναντι στην ΑΕΚ) ομάδα που έχει αγωνιστεί εκεί.
Θα ξυπνήσουν παλιοί θρύλοι απόψε στο Παναθηναϊκό Στάδιο... Κάπου ανάμεσα στους Κώστα Σλούκα, Ματίας Λεσόρ και Κέντρικ Ναν θα διακρίνουμε τους Γιώργο Κολοκυθά, Πέτρο Παναγιωταράκο και Κώστα Πολίτη να διεισδύουν, να σουτάρουν, να οργανώνουν. Στον πάγκο, πλάι στον Εργκίν Αταμάν, θα βρίσκεται ο Κώστας Μουρούζης, ο οποίος θα δίνει τις δικές του οδηγίες. Δίπλα στον Δημήτρη Γιαννακόπουλο θα κάθονται οι Τάσος Στεφάνου, Μπλούης Διακάκης και, φυσικά, ο πατέρας του, Παύλος, και οι δύο θείοι του, Θανάσης και Κώστας. Στις κερκίδες, μαζί με τον απλό κόσμο, πρώτη σειρά όπως πάντα, θα παρακολουθεί σε στάση ημικαθίσματος ο Χρηστάρας ο Μπασκετικός, ενώ με την πελώρια πράσινη σημαία του θα περιφέρεται ο κυρ Στέφανος. Αν ακούσετε και μια παράξενη, όσο και διαπεραστική φωνή στις ελεύθερες βολές των αντιπάλων, αυτή θα είναι του Παναγιώτη του Κολλημένου. Και αν δείτε έναν καλοντυμένο, ηλικιωμένο κύριο με γυαλιά και χρυσό τριφύλλι στο πέτο να κάθεται μόνος, ψηλά στις εσχατιές του Σταδίου, μην τον ενοχλήσετε. Πρόκειται για τον Απόστολο Νικολαΐδη.
Τα λέμε εκεί...
ΥΓ.: Οι φωτογραφίες προέρχονται από το αρχείο των παλαίμαχων θρύλων του μπασκετικού Παναθηναϊκού, Μανόλη Λεκάκη και Ανδρέα Χαϊκάλη, τους οποίους και ευχαριστώ για όλα...
