Κάποτε, υπήρχε μία πόλη. Λεγόταν Αγκντάμ και ήταν ένα σημαντικό γεωργικό κέντρο στο ανατολικό Αζερμπαϊτζάν σε πλήρη παραφωνία με τα απόκρημνα και άγονα βουνά της γύρω περιοχής του Ναγκόρνο - Καραμπάχ. Σήμερα, στην θέση της, υπάρχει μία πόλη - φάντασμα. Ένα εγκαταλελειμμένο ερείπιο. Ένα… τίποτα!
Στο Αγκντάμ δεν υπάρχει τίποτα άλλο πια, παρά μόνο πέτρες. Ακόμα και τα ερειπωμένα κτίρια λεηλατήθηκαν, ώστε ότι απέμεινε όρθιο να πωληθεί ως οικοδομικό υλικό. Το κατάλληλο φόντο για να γυριστεί το ντοκιμαντέρ «Καυκασιανή Χιροσίμα» για να αποδοθεί το μέγεθος της καταστροφής.
Στις 12 Μαΐου του 1993, περίπου 8000 ζευγάρια από μάτια παρακολουθούν την Καραμπάχ να κερδίζει 1-0 την Τουράν Τοβούζ και να προκρίνεται στον τελικό του Κυπέλλου. Μέσα στα πανηγύρια κανείς δεν μπορεί να φανταστεί ότι αυτό θα είναι το τελευταίο ποδοσφαιρικό παιχνίδι στο ιστορικό γήπεδο İmarət. Μερικές ημέρες αργότερα το καμάρι του Αγκντάμ κερδίζει το πρώτο κύπελλο της ιστορίας του, χάρη σε ένα γκολ του Μουσκίφ Χουσεΐνοφ στις καθυστερήσεις, όμως το μυαλό όλων είναι αλλού.
Τα αρμενικά στρατεύματα που πολεμούν για την ανεξαρτησία της περιοχής του Ναγκόρνο - Καραμπάχ εξαπολύουν επίθεση με πυραύλους και στις 5 Ιουλίου το Αγκντάμ δέχεται τους μεγαλύτερους βομβαρδισμούς σε αυτή την παράλογη μάχη που έχει ξεκινήσει από το 1988 και έχει μετατρέψει την γύρω περιοχή σε λουτρό αίματος. Ένα από τα θύματα τους, ο πρώην προπονητής της Καραμπάχ, Αλαχβερντί Μπαγκίροφ, ο οποίος ανατινάζεται, όταν πατάει σε ναρκοθετημένη ζώνη. Το στάδιο İmarət είναι ένα από τα πρώτα κτίρια που ισοπεδώνονται.
Οι περισσότεροι παίκτες της Καραμπάχ ζητούν να καταταγούν για να προστατεύσουν την πόλη τους, όμως ο Αζέρος πρόεδρος τους συγκρατεί: «Δουλειά σας είναι να παίζετε ποδόσφαιρο, να δίνετε στον κόσμο λίγη ελπίδα». Στις 23 Ιουλίου το Αγκντάμ πέφτει. Περίπου 6.000 ντόπιοι κάτοικοι χάνουν την ζωή τους, την ώρα που η εξόριστη Καραμπάχ κερδίζει με 1-0 την Σουμκαβιτ, κατακτά το πρωτάθλημα και ολοκληρώνει ένα αιματοβαμμένο ντάμπλ.
Το πρώτο της ιστορίας της. Το μόνο που ενδιαφέρει όμως τους παίκτες του συλλόγου είναι να μάθουν αν ζουν οι δικοί τους. Η Καραμπάχ ακόμα και σήμερα είναι το μοναδικό κύτταρο του Αγκντάμ που παραμένει ζωντανό.
Ακόμα και σήμερα, παρά την υπογραφή εκεχειρίας, δεκάδες άνθρωποι χάνουν την ζωή τους από σφαίρες ελεύθερων σκοπευτών στα ημιαυτόνομα εδάφη του Ναγκόρνο Καραμπάχ, που αποτελούν το αιώνιο μήλον της έριδος ανάμεσα σε Αρμένιους και Αζέρους με την υψηλή εποπτεία της μαμάς Ρωσίας. Περίπου 230.000 Αρμένιοι έψαξαν για νέα στέγη εγκαταλείποντας τα εδάφη κι άλλοι 800.000 Αζέροι ξεριζώθηκαν, βιώνοντας από πρώτο χέρι την προσφυγιά μέσα στην ίδια τους την χώρα.
Αυτό που δεν σταμάτησαν ποτέ να κουβαλούν μαζί τους ήταν η αγάπη τους για την Καραμπάχ. Για μία ομάδα που έμεινα ξαφνικά δίχως σπίτι, έδρα ή πόλη. Για μία ομάδα που έγινε σύμβολο της προσφυγιάς, του ξεριζωμού, της χαμένης πατρίδας. Γι’ αυτό και οι ντόπιοι την αποκαλούν Qaçqın Klub (ομάδα των προσφύγων). Σταδιακά, έγινε η αγαπημένη (δεύτερη) ομάδα όλης της χώρας.
Το μακρινό (267 χιλιόμετρα από το Αγκντάμ) και κρύο Μπακού έγινε το δεύτερο σπιτικό της Καραμπάχ, όμως η αληθινή αναγέννηση του συλλόγου ξεκίνησε το 2001, όταν η εταιρία Azersun Holding που δραστηριοποιείται σε διαφορετικούς τομείς (συσκευασία τροφίμων, μεταφορές καυσίμων, real-estate) ανέλαβε χορηγικά τον σύλλογο, ο οποίος έπαιξε τον ρόλο του ιδεολογικού οργάνου και σε πολιτικό επίπεδο.
Τα τελευταία χρόνια πάνω από 750 εκατομμύρια δολάρια έχουν επενδυθεί για να χτιστούν 62 νέα χωριά και κωμοπόλεις γύρω από τα χαμένα εδάφη στο Ναγκόρνο - Καραμπάχ, ενώ η έγκριση από την εγχώρια ποδοσφαιρική ομοσπονδία να δώσει μερικά εντός έδρας παιχνίδια στην πόλη Γκουζανλί (μόλις 20 χιλιόμετρα από το Αγκντάμ, όπου ζουν πολλοί πρόσφυγες της πόλης) και στο γήπεδο των μόλις 2.000 θέσεων μόνο τυχαία δεν ήταν και συνδέθηκε για τον πόθο ανάκτησης των χαμένων πατρίδων.
Εκτός από ομάδα των προσφύγων όμως, την αποκαλούν και κάπως αλλιώς. Οι ντόπιοι την λένε Qafqazın Barselonası (Μπαρτσελόνα του Καυκάσου), κάτι που οφείλεται στον προπονητικό αναμορφωτή της, τον Γκουρμπάν Γκουρμπάνοφ, ο οποίος από το 2008 που βρίσκεται στο τιμόνι της φρόντισε να μπολιάσει βαθιά μέσα στον σύλλογο τις αρχές του tiki-taka, του όμορφου ποδοσφαίρου, εμπνευσμένο από την λατρεία του στον Πεπ Γκουαρντιόλα και την Μπαρτσελόνα του.
Η Καραμπάχ έγινε η πρώτη ομάδα της χώρας που πέτυχε ευρωπαϊκό διπλό, η πρώτη που έπαιξε σε ομίλους Europa League (2014-15, αποκλείοντας Σάλτσμπουργκ και Τβέντε) και μετρά τρία σερί πρωταθλήματα και δύο νταμπλ, βρίσκοντας τον δικό της «Χάτζι» (έτσι τον αποκαλούν) στο πρόσωπο του Ρίτσαρντ Αλμέιδα και τον δικό της Ρονάλντο στο πρόσωπο του συμπατριώτη του, Ρεϊνάλντο που είναι ήδη πρώτος σκόρερ στην ιστορία του συλλόγου.
Το σημαντικότερο όμως; Έγινε η ομάδα όλων των Αζέρων που γεμίζουν τις εξέδρες του «Τόφικ Μπαχράμοφ» (31.200 θέσεων), με τον πρόεδρο της χώρας, Ιλχάμ Αλίγεφ να χαιρετίζει τις ευρωπαϊκές επιτυχίες του συλλόγου, που φτιασιδώνουν το προφίλ της χώρας στο εξωτερικό.
Το σύμβολο της είναι δύο λευκά άλογα, αλλά η ομάδα επιλέγει να φορά το μαύρο του πένθους και το λευκό της ελπίδας. Σαν κι αυτή που έχει ο Βουγκάρ Ναντίροφ, ένα από τα σύμβολα της ομάδας, ο οποίος έκανε ντεμπούτο το 2004 σε ηλικία μόλις 16,5 ετών και αποτελεί έναν αληθινό μάρτυρα του Αγκντάμ. Ήταν μόλις 6 ετών, όταν έχασε στο πεδίο της μάχης τον πατέρα του Ερσάντ.
Στα επινίκια για την κατάκτηση του περσινού πρωταθλήματος το μόνο που βρήκε να πει ήταν πως: «με την βοήθεια του Αλλάχ, ελπίζω κάποια στιγμή να επιτρέψω στο Αγκντάμ για να δω τον τάφο του πατέρα μου». Εκεί, όπου τα τελευταία 23 χρόνια δεν έχει πατήσει ανθρώπινο πόδι...
Ο ξεριζωμός και η προσφυγιά δεν έχουν χρώματα, θρησκείες, χώρες. Δεν έχουν δίκιο ή άδικο. Έχουν μόνο πόνο, αίμα και θάνατο. Στο ουδέτερο Μπακού θα παίξουν δύο ομάδες που για διάφορους λόγους δεν μπορούν να αγωνιστούν στα μέρη που γεννήθηκε η ιδέα τους. Η Καραμπάχ Αγκντάμ και ο Πανθεσσαλονίκειος Αθλητικός Όμιλος Κωνσταντινουπολιτών…
ΠΗΓΕΣ: futbolgrad.com, footballski.fr.
