Για χρόνια ήταν η ομάδα του… παραλίγο. Μία ομάδα έμοιαζε να κυνηγάει την ουρά της. Μία κλαίουσα Μαγδαληνή που πολύ συχνά μπέρδευε τα σωστά με τα λάθος αίτια γύρω από κάθε της αποτυχία, αναμιγνύοντας στο ποδόσφαιρο αλύτρωτα εθνικά πάθη και το προαιώνιο μίσος για το κράτος της Μαδρίτης.
Για χρόνια πολλά, δεκαετίες ολόκληρες η Μπαρτσελόνα προσπαθούσε να βρει τον βηματισμό, την αληθινή της ταυτότητα, όχι σε επίπεδο ιδεολογίας, αλλά σε επίπεδο ποδοσφαιρικής έκφρασης.
Δεν ήταν πάντα η φαντεζί, λαμπερή, ιλουστρασιόν, δαντελένια ομάδα, που έγινε mainstream μόδα τις δύο τελευταίες δεκαετίες σε όλο τον πλανήτη. Η Μπαρτσελόνα πρωτίστως ήταν μία ομάδα σκληρή, ανυπότακτη, τραχιά, που απλώς νοστίμευε το παιχνίδι της με μερικές πινελιές μαγείας που προσέφεραν οι εκάστοτε μάγοι που προσγειώνονταν στην Βαρκελώνη, όπως ο Γιόχαν Κρόιφ, ο Ντιέγκο Μαραντόνα, ο Σούστερ, ο Λάουντρουπ.
Η Μπαρτσελόνα ήταν μία ομάδα που βασίζονταν περισσότερο στα ηρωϊλίκια κι όχι στην τεχνική ή ποιοτική ανωτερότητα. Ότι ιστορικές ανατροπές είχε κάνει στην Ευρώπη ήταν προϊόν αυταπάρνησης, θυσίας και λίγης… τρομοκρατίας στις εξέδρες.
Το 3-0 στο ΟΥΕΦΑ επί της Ίπσουιτς την σεζόν 1977-78, το 3-0 επί της παντοδύναμης τότε Άντερλεχτ την επόμενη χρονιά, το 3-0 απέναντι στην εκπληκτικό τότε Γκέτεμποργκ (1986), οι μυθικές remontadas των «μπλαουγκράνα» ήταν σπουδαίες, αξέχαστες βραδιές, μα δεν αποτέλεσαν θεμέλιο για τίποτα μεγαλύτερο.
Στην Βαρκελώνη υπάρχει μία κωδική λέξη, ένα password που λέγεται πως ξεκλείδωσε μία ολόκληρη ομάδα. Είναι η λέξη Καϊζερσλάουτερν. Υπάρχουν κάποιοι -όχι και λίγοι- που θεωρούν ότι ένα γκολ στο «Φριτς Βάλτερ Στάντιον» ένα παγωμένο βράδυ Οκτωβρίου του 1991 άλλαξε το DNA μίας ολόκληρης ομάδας και πιθανώς την ιστορία του ίδιου του ποδοσφαίρου.
Η Μπαρτσελόνα με τον Γιόχαν Κρόιφ στον πάγκο της ταξίδεψε στην Γερμανία για τον επαναληπτικό του 2-0, στον δεύτερο προκριματικό γύρο του Κυπέλλου Πρωταθλητριών της σεζόν 1991-92 και το διακύβευμα ήταν μία θέση στο πρώτο format με ομίλους του νεογέννητου Champions League.
Μία σχεδόν σίγουρη πρόκριση μετετράπη σε ένα εφιάλτη δίχως τέλος. Στο λασπωμένο τερέν οι Γερμανοί έμοιαζαν να πετάνε και οι Καταλανοί προσπαθούσαν μάταια να συνέλθουν. Το 1-0 ήρθε λίγο πριν την λήξη του ημιχρόνου από ένα τραγικό λάθος του Θουμπιθαρέτα, και με την σέντρα της επανάληψης ήρθε και το δεύτερο.
Οι παίκτες της Μπαρτσελόνα έμοιαζαν με ζαλισμένα κοτόπουλα στον αγωνιστικό χώρο και στο 76ο λεπτό ήρθε και το 3-0. Μία εθισμένη στις αυτοκτονίες ομάδα (εδώ κατάφερε να χάσει τελικό κυπέλλου πρωταθλητριών που έγινε στην Σεβίλλη, από την πρωτάρα Στεάουα, αστοχώντας σε τέσσερα πέναλτι) ήταν έτοιμη να προσθέσει ακόμα μία μαύρη σελίδα στην «λούζερ» ιστορία της, αφού οι Γερμανοί την έδερναν αλύπητα στο γήπεδο. Κάθε κατεβασιά μύριζε το τέταρτο, το πέμπτο. Μέχρι που έγινε το θαύμα.
Το ρολόι έδειχνε 89:45, όταν ο Ρόναλντ Κούμαν με ένα φάουλ που θύμιζε απονενοημένη τραβέρσα στο πίσω δοκάρι, σημάδεψε το… πουθενά. Τρεις Γερμανοί πήδηξαν στον αέρα, όμως κάπου εκεί εμφανίστηκε η μικρόσωμη μορφή του Χοσέ Μαρία Μπακέρο, ο οποίος με ένα άλμα στον Θεό, έπιασε την τέλεια ψηλοκρεμαστή κεφαλιά κι έκανε το 3-1.
Το απόλυτο ΘΑΥΜΑ. Ένα γκολ που ήρθε από τον ουρανό: «Όχι δεν υπάρχουν θαύματα στο ποδόσφαιρο. Απλώς στο ποδόσφαιρο δεν πρέπει να τα παρατάς ποτέ», ήταν τα λόγια του ήρωα της βραδιάς που αποτυπώθηκαν στο DNA της Μπάρτσα.
Ο διακόπτης είχε γυρίσει.
Χωρίς αυτό το γκολ η Μπαρτσελόνα δεν θα έφτανε ποτέ στο πρώτο κύπελλο πρωταθλητριών στην ιστορία της, που ήρθε μερικούς μήνες αργότερα στο «Γουέμπλεϊ» χάρη σε ένα «τούβλο» του Ρόναλντ Κούμαν στον τελικό με την Σαμπντόρια. Δίχως αυτό το γκολ το ποδόσφαιρο του Γιόχαν Κρόιφ από την θέση του προπονητή δεν θα έμπαινε ποτέ στο πετσί της Καταλονίας. Δίχως αυτό το γκολ, η Μπαρτσελόνα πιθανώς να έμενε μέχρι σήμερα η ομάδα του... παραλίγο.
Εκείνο το στοιχειωμένο πρώτο κύπελλο πρωταθλητριών θαρρείς ότι ξεκλείδωσε ένα ολόκληρο σύλλογο. Του μετέφερε ξανά την αίσθηση της υπεροχής. Το πιο σημαντικό όμως: αποτίναξε από πάνω του την ετικέτα της λουζεριάς. Έκτοτε, η Μπαρτσελόνα ποτέ δεν παράτησε παιχνίδι, πριν το τελευταίο σφύριγμα.
Η Μπαρτσελόνα έχει πρωταγωνιστήσει σε μερικά παιχνίδια που θα μείνουν στην αθανασία του παγκοσμίου ποδοσφαίρου, όπως το 0-5 στο «Μπερναμπέου» επί της Ρεάλ Μαδρίτης το 1974 ή το 2-6 στο ίδιο γήπεδο περίπου 40 χρόνια μετά, όμως αυτές η βραδιές είχαν το στίγμα της απαράμιλλης ποιοτικής της υπεροχής . Με την ποδοσφαιρική της προσέγγιση, το tiki-taka, το jogo bonito άλλαξε την ιστορία του αθλήματος που είχε γεμίσει ομάδες με την λογική της… Λιμόζ, που εντελώς με μακιαβελική λογική ως πρώτο μέλημα είχαν την καταστροφή του παιχνιδιού του αντιπάλου και την κλοπή του αποτελέσματος.
Τίποτα όμως δεν θα ήταν το ίδιο στην ιστορία του ποδοσφαίρου αν δεν υπήρχε ένα άλλο θαύμα. Όσοι το έζησαν από κοντά μίλησαν για Deja vu. Τα πάντα για την Μπαρτσελόνα έμοιαζαν χαμένα στο «Στάμφορντ Μπριτζ», αφού στον επαναληπτικό του 0-0 στην Βαρκελένη, η Τσέλσι του πραγματιστή Γκους Χίντινκ κρατούσε σφιχτά το 1-0 με το γκολ του Εσιέν και η Μπαρτσελόνα έπαιζε με παίκτη λιγότερο από το 66ο λεπτό λόγω αποβολής του Αμπιντάλ.
Υπήρχε όμως ακόμα μία ζαριά στην παρτίδα. Στις καθυστερήσεις των καθυστερήσεων ο Αντρεσίτο Ινιέστα έπιασε το τέλειο σουτ με το εξωτερικό του δεξιού του ποδιού κι από παιδάκι έγινε άντρας εν μία νυκτί. Η Μπαρτσελόνα προκρίθηκε στον τελικό του Champions League (2009) κατέκτησε το τρίτο της τρόπαιο κι άλλαξε για πάντα στάτους ως σύλλογος. Ήταν το βράδυ που ο Πεπ Γκουαρντιόλα έγινε από ένας απλός προπονητής, ένας τοπ προπονητής.
Εκείνα τα γκολ του Μπακέρο και του Ινιέστα, μαζί με αυτό του Σέρζι Ρομπέρτο, θαρρείς πως είναι δεμένα με μία αόρατη «μπλαουγκράνα» κλωστή. Αν κάποιος χρειαζόταν μόνο τρία κλικ από την ευρωπαϊκή ιστορία της Μπάρσα (με τα τόσα τρόπαια πλέον) αυτά τα τρία γκολ είναι με την μεγαλύτερη σημειολογική αξία.
Αντιλαμβάνομαι ότι στην Ελλάδα μας αρέσει να εστιάζουμε στο μικρό, το εφήμερο, το τιποτένιο κι όχι να κοιτάμε το γενικό κάδρο. Το 6-1 είναι κάτι που σε αυτό το επίπεδο, στο σημερινό ποδόσφαιρο ΔΕΝ ΓΙΝΕΤΑΙ. Δεν μπορεί να γίνει. Κι όμως η Μπαρτσελόνα το πίστεψε. Όχι στην θεωρία, ούτε γιατί έπρεπε να το πιστέψει. Οργάνωσε κανονικό πλάνο ανατροπής.
Ο Λουίς Ενρίκε θέλησε να δημιουργήσει χάος στο γήπεδο, με αυτό το σχεδόν αυτοκτονικό 3-3-1-3 (με τον Μέσι στον άσο) δίχως καθαρούς πλάγιους μπακ, δίχως πλάτος στο γήπεδο. Ο Έμερι που έχει στο μυαλό του μόνο τακτοποιημένα κουτάκια τα έχασε. Αυτή τη φορά η Μπαρτσελόνα δεν έβγαλε στο γήπεδο την παραδοσιακή, την ξεκάθαρη ποιοτική της υπεροχή, αλλά στρίμωξε τους Γάλλους στα σχοινιά, με νταηλίκι, με ψυχή, με θυμό, κάτι που ουδέποτε θυμάμαι προσωπικά στο πρόσφατο παρελθόν.
Το 6-1 αποτελεί μία νίκη του ποδοσφαίρου. Μία νίκη του «δημιουργείν» απέναντι στο «καταστρέφειν». Είναι ένα όμορφο παραμύθι, μία διδαχή, με προεκτάσεις πολύ μεγαλύτερες από το… ποδοσφαιράκι. Αν κάποιος θέλει να «ψειρίσει» τις φάσεις μία - μία με τον πατροπαράδοτο ελληνικό τρόπο σαφώς και θα βρει σημεία διαιτητικής εύνοιας υπέρ της Μπαρτσελόνα. Αν νομίζετε ότι αυτό είναι το επιμύθιο από το βράδυ της Τετάρτης, τότε δεν υπάρχει λόγος να το συζητάμε άλλο.
Οι Γάλλοι όμως -τόσο η επίσημη Παρί Σεν Ζερμέν όσο και σύσσωμος ο γαλλικός τύπος- προς τιμήν τους δεν έβγαλαν άχνα για διαιτησία. Μέσα τους ξέρουν πολύ καλά πως πιάστηκαν αιχμάλωτοι, δέσμιοι του φόβου μη τυχόν και σκοτώσουν το θηρίο, που 26 χρόνια μετά από εκείνο το γκολ του Μπακέρο (το οποίο τιμάται ως επέτειος κάθε χρόνο) γιγαντώθηκε σε όλα τα επίπεδα. Μέσα τους ξέρουν πολύ καλά πως δεν άξιζαν να περάσουν. Μέσα τους ξέρουν πολύ καλά πως παρά τα τόσα δισεκατομμύρια των Αράβων είναι ακόμα η Μπαρτσελόνα του 1991, πριν μπει εκείνο το γκολ του Μπακέρο…
