Ούτε ένα, ούτε δύο, αλλά 23 πρωταθλήματα «χωρίζουν» τους «αιώνιους». 43-20. Και, ναι, ο Παναθηναϊκός δεν έχει... κουνήσει το σεντόνι από το 2010! Ε και; Το «τριφύλλι» με την σφραγίδα της UEFA είναι η κορυφαία ελληνική ομάδα στη λίστα του Champions League/Πρωταθλητριών (143 βαθμούς) αφήνοντας πίσω τους «ερυθρόλευκους», την ΑΕΚ και τον ΠΑΟΚ. Και το SDNA ταξιδεύει στο «χρυσό» παρελθόν των «πράσινων». Στις νύχτες που ο Παναθηναϊκός έγινε... Panathinaikos δημιουργώντας νέους οπαδούς και μία λαμπρή ιστορία!
Ευρωπαϊκό τίτλο δεν έχουν σηκώσει «πράσινα» χέρια, αλλά το «μενού» περιλαμβάνει πορείες που δεν είχαν προηγούμενο και δεν έχουν επαναληφθεί! Ένας οπαδός του Παναθηναϊκού μπορεί να θυμηθεί το Γουέμπλεϊ και τον τελικό του Κυπέλλου Πρωταθλητριών (1971), τους ημιτελικούς με τη Λίβερπουλ (1984/85) και τον Άγιαξ (1995/96) τον... μαρτυρικό, όπως εξελίχθηκε, αποκλεισμό από την Μπαρτσελόνα (2001/02).
Ιδού όλα όσα οδήγησαν στο «Ελλάς, Ευρώπη, Παναθηναϊκός»!

Το πρώτο check in στην Ευρώπη!
Κάθε επίτευγμα που «αντέχει στον χρόνο» έχει ένα σημείο έναρξης, ένα σημείο αναφοράς και στιγμές που δεν θα ξαχαστούν!
Και για τον Παναθηναϊκό η αρχή έγινε στις 6 Νοεμβρίου του 1960, όταν οι «πράσινοι» έδωσαν το πρώτο τους ευρωπαϊκό παιχνίδι απέναντι στην Κράλοβε Χράντετς! Η «πρεμιέρα» του «τριφυλλιού» συνδυάστηκε με ήττα (1-0), το πρώτο ευρωπαϊκό γκολ ήρθε από τον Ανδρέα Παπαεμμανουήλ στις 20 Σεπτεμβρίου 1961 (στην εντός έδρας ισοπαλία 1-1 με τη Γιουβέντους) και η πρώτη νίκη στις 30 Σεπτεμβρίου 1964 απέναντι στην Γκλέντοραν (3-2) στη Λεωφόρο!
Το έπος του Γουέμπλεϊ
Τίποτα δεν προμύνηε το έπος που θα ακολουθούσε τη σεζόν 1970/71! Η ομάδα του Φέρεντς Πούσκας πέτυχε αυτό που έμοιαζε... ακατόρθωτο, έφτασε ως την... πηγή και μπορεί να μην ήπιε... νερό λόγω του του (εξωπραγματικού) Άγιαξ, αλλά έμεινε στην ιστορία!
Το «πράσινο» εξπρές πήγε «τρέχοντας» ως τα προημιτελικά και εκεί ήρθε αντιμέτωπο με την Έβερτον! Δεν ήταν το φαβορί, αλλά ο... θρύλος του εννιά έφερε το «Χ» στην Αγγλία. Ο Αντώνης Αντωνιάδης (με το “9” στην πλάτη) έκανε το 0-1 με κεφαλιά στις 9 το βράδυ, εννέα λεπτά πριν την ολοκλήρωση της αναμέτρησης (9 Μαρτίου) σημειώνοντας το ένατο γκολ του στην διοργάνωση! Η λευκή ισοπαλία (0-0) στον επαναληπτικό «σφράγισε» την πρόκριση και στον ημιτελικό ήρθε ο Ερυθρός Αστέρας! Το 4-1 του πρώτου αγώνα άφηνε ελάχιστες ελπίδες εν όψει της ρεβάνς, αλλά στις 28 Απριλίου ο Παναθηναϊκός έκανε την επική ανατροπή (3-0) και έκλεισε «εισιτήριο» για τον τελικό του Γουέμπλεϊ. Στις 2 Ιουνίου του 1971 ο Παναθηναϊκός παρατάχθηκε απέναντι στον Άγιαξ. Και υποτάχθηκε στην ανωτερότητα του Άιαντα (2-0), αλλά οι «πράσινοι» είχαν γράψει ιστορία!
Στα ημιτελικά και στους «8» του Πρωταθλητριών
Τη σεζόν 1984/85 ο Παναθηναϊκός έζησε ακόμα ένα «χρυσό» ταξίδι! Ο Παναθηναϊκός με τον Γιάτσεκ Γκμοχ στα «ηνία» έφτασε ως τα ημιτελικά του Κυπέλλου Πρωταθλητριών! Φέγενορντ, Λίντφιλντ, Γκέτεμποργκ υποτάχθηκαν στους «πράσινους» του Σαραβάκου και του Ζάετς, αλλά η πορεία ολοκληρώθηκε στα ημιτελικά της διοργάνωσης απέναντι στη Λίβερπουλ (4-0, 0-1) με τον Ρότσα να θυμάται ακόμα το κανονικό γκολ που σημείωσε και ακυρώθηκε ως οφσάιντ!
Τη σεζόν 1987/88 ο Παναθηναϊκός έφτασε ως τους «8» του Κυπέλλου UEFA (αποκλείστηκε από την Μπριζ) και τη σεζόν 1991/92 με τον είχε ξανά «ραντεβού» με μία μεγάλη πορεία στο Κύπελλο Πρωταθλητριών! Ο Παναθηναϊκός ξεπέρασε στην πρώτη φάση την Φραμ, πέταξε εκτός στη συνέχεια την Γκέτεμποργκ και αποκλείστηκε στους «8», όπου βρέθηκε στο ίδιο γκρουπ με Σαμπντόρια, Άντερλεχτ και Ερυθρό Αστέρα.
Το «διπλό» στο Άμστερνταμ που έμεινε στην ιστορία και ο... εφιάλτης!
Τη σεζόν 1995/96 ο Παναθηναϊκός βρέθηκε μία ανάσα από τον τελικό του Champions League, έζησε τη «μαγεία» στο Άμστερνταμ με το «διπλό» στην έδρα – φόβητρο του Άγιαξ, αλλά ο Λιτμάνεν φρόντισε να μετατρέψει το... όνειρο σε εφιάλτη! Η ομάδα του Χουάν Ραμόν Ρότσα στα προκριματικά ξεπέρασε το εμπόδιο της Χάιντουκ Σπλιτ και στον όμιλο (απ' όπου αποβλήθηκε η Ντιναμό Κιέβου για το σκάνδαλο με τις... γούνες) βρήκε τις Ναντ, Άαλμποργκ, Πόρτο. Στα προημιτελικά η Λέγκια Βαρσοβίας (στην τελευταία της συμμετοχή μέχρι... σήμερα) αποδείχθηκε χαμηλό επίπεδο (0-0, 3-0) και στα ημιτελικά οι «πράσινοι» αντιμετώπισαν τον Άγιαξ!
Στις 3 Απριλίου, στο τελευταίο ματς του Άγιαξ στην παλιά του έδρα, εκεί που ήταν αήττητος για δύο χρόνια, ο Παναθηναϊκός «φεύγει» με τη μεγάλη νίκη! Ο Δώνης πέρασε όποιον βρήκε στο διάβα του, πάσαρε την κατάλληλη στιγμή στον Βαζέχα και αυτός με ένα πλασέ – όνειρο «έγραψε» το 0-1. Όλοι είχαν στον μυαλό τους τον επαναληπτικό και τον... τελικό, αλλά ο Λιτμάνεν είχε άλλη άποψη! Ο Φινλανδός «υπέγραψε» το 0-3 και την πρόκριση του Άγιαξ, που για ακόμα μία φορά «πλήγωσε» τους «πράσινους».
Ο σωτήρας Πουγιόλ και το... καταραμένο σουτ του Βλάοβιτς!
Τη σεζόν 2001/02 ο Παναθηναϊκός έμελλε να γράψει ακόμα μία «χρυσή» σελίδα στο ευρωπαϊκό βιβλίο του!
Η ομάδα του Σέρχιο Μαρκαριάν απέκλεισε την Σλάβια Πράγας στα προκριματικά, βγήκε «όρθια» από τους δύο όμιλους και στα προημιτελικά τέθηκε αντιμέτωπη της Μπαρτσελόνα. Οι Καταλανοί ήταν το (απόλυτο) φαβορί, αλλά οι «πράσινοι» έφτασαν ελάχιστα... εκατοστά από το όνειρο! Από το θαύμα. Στις 3 Απριλίου παρά την... απαίτηση του Λορέντζο να μην εκτελέσει το πέναλτι ο Μπασινάς, ο μέσος του Παναθηναϊκός ανέλαβε την εκτέλεση και οι «πράσινοι» πήραν τη νίκη με 1-0.
Έξι βράδια αργότερα ο Παναθηναϊκός ταξίδεψε στο «Καμπ Νου» και εκεί οι φίλοι των «πράσινων» έμελλε να ζήσουν στιγμές αγωνίας ως το τελευταίο δευτερόλεπτο! Ο Μιχάλης Κωνσταντίνου «πάγωσε» τους Καταλανούς, έκανε το 0-1, αλλά ήρθε η «απάντηση» με τρία γκολ! Το 3-1 άφηνε το «τριφύλλι» εκτός και ο Παναθηναϊκός άγγιξε το δεύτερο γκολ, αλλά δεν κατάφερε να το πετύχει! Δεν υπάρχει οπαδός των «πράσινων» που να μην θυμάται τη σωτήρια επέμβαση του Πουγιόλ στην γραμμή, αλλά κυρίως το σουτ του Βλάοβιτς στο πέμπτο λεπτό των καθυστερήσεων! Η μπάλα έφυγε ελάχιστα εκατοστά άουτ, ο Παναθηναϊκός αποκλείστηκε, αλλά είχε κερδίσει το χειροκρότημα της ποδοσφαιρικής Ευρώπης.
Καλύτερη ομάδα στον κόσμο το 2001!
Τον Σεπτέμβριο του 2001 ο Παναθηναϊκός έβαλε ένα ακόμα «παράσημο» στην ευρωπαϊκή στολή του! Ένα... παράσημο δίχως προηγούμενο! Καθώς αναδείχθηκε η καλύτερη ομάδα στον κόσμο από την IFFHS (υπηρεσία ιστορίας και στατιστικής του ποδοσφαίρου)! Όσον αφορά στα αποτελέσματα που οδήγησαν στο... όνειρο; Σάλκε – Παναθηναϊκός 0-2, Παναθηναϊκός – Μαγιόρκα 2-0 και Παναθηναϊκός – Άρσεναλ 1-0!
Η ιστορία (του) δείχνει τον δρόμο...
Η αλήθεια είναι ότι ο Παναθηναϊκός αναζητεί τη χαμένη αίγλη του στην Ευρώπη. Θέλει να γίνει ξανά... Panathinaikos, θέλει να βάλει τέλος στα... πρόωρα αντίο και τις «απλές συμμετοχές». Η ιστορία (του) δείχνει τον δρόμο. Αρκεί να ακολουθήσει τα χνάρια των προηγούμενων που φόρεσαν τη φανέλα με το «τριφύλλι». Ο Δομάζος, ο Αντωνιάδης, ο Καμάρας, ο Σαραβάκος, ο Ρότσα, Αποστολάκης, ο Βαζέχα, ο Βάντσικ, ο Καραγκούνης, ο Μπασινάς, ο Χένρικσεν και δεκάδες άλλοι έχουν «βαδίσει» στον δρόμο της ευρωπαϊκής καταξίωσης και πρέπει να αποτελέσουν τον οδηγό για τον Αντρέα Στραματσόνι και τους παίκτες του...