Την ώρα που η Ελλάδα καταμεσής του Ιούνη στέναζε από τις καταιγίδες και τις πλημμύρες, στην καλοκαιρινή Βαρκελώνη, θα νόμιζες ότι η επίσημη γλώσσα στην πολυσύχναστη Avenida De Saria, είναι τα ελληνικά! Νάτος ο Ιτούδης για το μίτινγκ των προπονητών, νάτος ο Βουγιούκας κι ο Τολιόπουλος για το μίτινγκ των παικτών, από κοντά κι ο Σάρας με τα δικά του... ελληνικά και ενα τεράστιο σάκο με μπαστούνια του γκολφ που έπαιζε στη Σκωτία.
Αλλά το ραντεβού ήταν εκεί για τον νέο ρεκορντμαν της ΤΣΣΚΑ. Τον προπονητή που... όλο έφευγε σύμφωνα με τα ελληνικά Media και φέτος γίνεται ο πρώτος ξένος στη μεγάλη ιστορία της ομάδας που συμπληρώνει πέντε συναπτά έτη στον πάγκο της.
Ο Δημήτρης Ιτούδης αποφασίζει να παραχωρήσει στο SDNA την πρώτη του συνέντευξη σε ελληνικό Μέσο μετά από μια ακόμα κατάκτηση της VTB αλλά και την αποτυχία της κατάκτησης της Euroleague. Από το... μέγεθος και μόνο του κειμένου όλως θα διαπιστώσετε ότι δεν είναι μια ακόμα συνέντευξη. Γιατί ο λόγος του Ιτούδη είναι χειμαρρώδης και έτοιμος να απαντήσει για τα πάντα:
Το περιβόητο μπάτζετ των +40 εκατ της ΤΣΣΚΑ και «τα μπάτζετ των ανταγωνιστών μας»...
Τον απολογισμό των 4 ετών στην ΤΣΣΚΑ «με ποσοστό νικών σε Ευρωλίγκα και VTB ή και ξεχωριστά άνω του 80%».
Την σκέψη αλλαγής του Final 4 της Euroleague «ή τουλάχιστον του ημιτελικού γιατί μπάσκετ ίσον πλέι οφ».
Το τι συνέβη στον φετινό ημιτελικό με τη Ρεάλ...
Το πώς αντιμετωπίζει τις... απολύσεις διά του Τύπου κάθε χρόνο.
Τον Παναθηναϊκό και τον «ευεργέτη Παύλο»...
Την ανατριχίλα που νιώθει όταν μπαίνει στο ΟΑΚΑ και την αίσθηση που του δίνει ότι «παραμένω μέλος αυτής της οικογένειας»...
Πρέπει να προσαρμόζεσαι ως προπονητής στην ποιότητα των αθλητών που έχεις
- Θέλω να σου ζητήσω αρχικά έναν συνολικό απολογισμό, για τα χρόνια που είσαι στην ΤΣΣΚΑ. Εμείς στα μίντια πολλές φορές και οι φίλαθλοι, βλέπουμε μόνο το κομμάτι των τίτλων. Όμως, θέλω να σε ρωτήσω πρώτα για το κομμάτι του μπάσκετ. Κάνοντας σήμερα έναν συνολικό απολογισμό της τετραετίας στην ΤΣΣΚΑ είσαι ευχαριστημένος από αυτό που παρουσίασε η ομάδα σου και τη μπασκετική της εξέλιξη;
«Κοίτα, εγώ δεν έχω πρόβλημα να μιλήσουμε και για τίτλους, γιατί κάθε χρόνο παίρνουμε έναν ή δύο τίτλους. Όπως έχει πει και ο μέντοράς μου, κάθε χρόνο ένας τίτλος είναι μεγάλη υπόθεση, οπότε είμαστε μια χαρά. Αλλά, γενικότερα νομίζω ότι έχουμε παρουσιάσει βελτίωση σε αρκετούς τομείς. Προσπαθούμε να παρουσιάσουμε ένα σύνολο, το οποίο δεν έχει πάντα τους μεγαλύτερους σταρ, αλλά έχει αρχή και τέλος. Έχει δεδομένες αρχές για το ποιοι τρέχουν το παιχνίδι, ποιοι είναι οι σημαντικοί ρολίστες και ποιοι θα δώσουν ανάσες στους άλλους. Προσπαθούμε να χτίσουμε ένα ρόστερ, το οποίο θα έχει μία αγωνιστική και οικονομική ιεραρχία. Νομίζω ότι τα έχουμε καταφέρει σε αυτόν τον τομέα. Όσον αφορά την ποιότητα του μπάσκετ, θεωρώ ότι το αποτέλεσμα της τεράστιας αύξησης των εισιτηρίων που έχουμε είναι ένα τεράστιo βήμα. Με βάση τα στοιχεία της Euroleague, η ΤΣΣΚΑ ήταν 6η σε μέσο όρο σε εισιτήρια. Από τα 3.500 πήγαμε στα 8.500 εισιτήρια. Είχαμε παιχνίδια με sold out και 12.500 κόσμο. Κάναμε ένα άνοιγμα αρκετά σημαντικό με τη διοίκηση. Και εμείς από την πλευρά μας, ως αγωνιστικό τμήμα, αλλά και η διοίκηση, με διάφορα σόου και συγκροτήματα, που ήρθαν στο γήπεδο. Σε ό,τι αφορά το μπάσκετ θεωρώ ότι ήταν και αποδοτικό και ελκυστικό. Εκτιμώ πως έχουμε καλέσει με τον τρόπο μας τον κόσμο στο γήπεδο. Προφανώς, η ΤΣΣΚΑ αναφέρεται συχνά ως ένα από τα φαβορί. Πάντα ήταν, πάντα θα είναι. Οι βλέψεις και οι προσδοκίες είναι υψηλές, αλλά ο πρωταθλητής είναι ένας. Δεν μπορεί να είναι συνέχεια μία ομάδα. Θα θέλαμε να είμαστε εμείς. Είμαστε παρόντες στα Final Four. Αυτό είναι ένα σημαντικό στοιχείο σταθερότητας, όσον αφορά τη δική μου θητεία. Η ΤΣΣΚΑ κουβαλάει μια προϊστορία πολλών ετών, με διαφορετικά ρόστερ. Εμείς αλλάξαμε το ρόστερ, κάναμε τις δικές μας προσθήκες. Γι' αυτό ξεκίνησα από αυτό το στοιχείο, δηλαδή τη δομή και τους ξεκάθαρους ρόλους. Από εκεί και έπειτα, προφανώς θα μπορούσαμε να έχουμε καλύτερο αποτέλεσμα αναφορικά με τους τίτλους στην Euroleague, αλλά και η μία κατάκτηση στις τέσσερις παρουσίες σε Final Four δεν είναι άσχημη. Δεν είναι το τέλειο. Το τέλειο θα ήταν το 4/4, προφανώς».
- Θέλω να σταθώ λίγο στο κομμάτι της φιλοσοφίας. Πηγαίνοντας στην ΤΣΣΚΑ άλλαξες δραστικά τον τρόπο παιχνιδιού. Πήγες σε ένα γρήγορο, θεαματικό μπάσκετ, με επιθέσεις στα 7-10''. Μου κάνει θετική εντύπωση κυρίως γιατί δεν ήταν αυτός ο συνηθισμένος τρόπος στα 13 χρόνια του Παναθηναϊκού. Πολλές φορές παίξατε πιο αργό μπάσκετ. Εδώ και τα τέσσερα χρόνια στην ΤΣΣΚΑ έχεις επιλέξει έναν τρόπο, ο οποίος είναι ξεχωριστός και πάντα ωραίος για το μάτι του θεατή, ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα.
«Όλα αυτά τα χρόνια, αν τα βάλουμε κάτω με αμερικανικά δεδομένα, τα νικηφόρα αποτελέσματά μας αγγίζουν ένα ποσοστό άνω του 80% μέσα στη σεζόν σε Euroleague και VTB ή και ξεχωριστά. Άρα, δεν είναι μόνο θεαματικό, αλλά και αποτελεσματικό. Όταν φτάνουμε στο ένα παιχνίδι όλα είναι πιθανά… Και ο Παναθηναϊκός κέρδισε την Ρεάλ Μαδρίτης στο ένα παιχνίδι με 30 πόντους αλλά, στη διάρκεια, τη σειρά την διαχειρίστηκε καλύτερα η Ρεάλ. Στο ένα παιχνίδι, όμως, πολλά μπορούν να συμβούν, προφανώς. Έτσι προετοιμαζόμαστε. Είναι άλλη η προετοιμασία της κανονικής περιόδου, άλλη των πλέι οφ και άλλη του Final Four. Πάμε, λοιπόν, στο δια ταύτα. Όταν ήρθα στην ΤΣΣΚΑ, είχα στο μυαλό μου την δεδομένη ποιότητα των παικτών που υπήρχε. Πήγαινα σε μια ομάδα, που είχε πολύ καλά αποτελέσματα και συγκεκριμένη φιλοσοφία, ιδιαίτερα με τον Μεσίνα, που είναι από τους κορυφαίους προπονητές στον κόσμο. Βρήκα αρκετά συμβόλαια εν ισχύ. Στην πρώτη χρονιά μου, έπρεπε να κάνω κάποιες λίγες κινήσεις. Αυτό που είχαμε στα χέρια μας ήταν ένα καλό αθλητικό υλικό. Είπαμε με τους συνεργάτες μου ότι η ομάδα πρέπει να τρέξει στο γήπεδο και να αυξήσουμε την παραγωγικότητά μας. Αν τα καταφέρουμε αυτά, χωρίς να έχουμε λάθη και ο παρονομαστής είναι υπέρ μας στο τρανζίσιον παιχνίδι, τότε θα είναι ό,τι καλύτερο. Δεν θέλω όμως, να βάλω ταμπέλα ότι είμαι επιθετικός προπονητής. Στον Παναθηναϊκό ήμουν αυτός που ανέλυε, αμυντικός προπονητής. Τώρα είμαι ο επιθετικός προπονητής; Το μπάσκετ έχει και τα δύο. Είναι μια κατάσταση τρανζίσιον. Πρέπει να προσαρμόζεσαι στην ποιότητα των αθλητών που έχεις. Εμείς θέλαμε να έχουμε έναν πρωτεύοντα και δευτερεύοντα αιφνιδιασμό όσο το δυνατόν πιο καλά ανεπτυγμένο, με αρκετές καταστάσεις, στις οποίες θα παίζουμε ένα τρανζίσιον παιχνίδι. Νομίζω ότι αυτό το στυλ δεν το ακολουθούμε μόνο εμείς, αλλά αρκετές ομάδες. Η Ρεάλ επίσης είναι μία από αυτές τις ομάδες».
- Στην ΤΣΣΚΑ, όμως, δεν ήταν πάντα αυτός ο τρόπος παιχνιδιο έπαιζε ένα πιο αργό, βαρύ μπάσκετ στηριζόμενο στα μεγάλα κορμιά που ανέκαθεν είχε…
«Έπρεπε να αλλάξουμε κάτι, έπρεπε να προσθέσουμε νέα στοιχεία. Θεωρώ ότι το γεγονός πως φέραμε και αθλητικά παιδιά, τα οποία μαζί με τους ψηλούς, όπως ο Σάσα Καούν τότε και ο Κάιλ Χάινς, θα μπορούσαν να τρέξουν καλά το γήπεδο και να κουβαλήσουμε γρήγορα την μπάλα. Αυτό δεν μας πρόδωσε, όσον αφορά το επιθετικό μας κομμάτι».
Ρεάλ φέτος και Φενέρ πέρσι έχτισαν πάνω στην αυτοπεποίθηση που τους έδωσαν τα break στο ΟΑΚΑ επί του Παναθηναϊκού
- Ερχόμαστε τώρα σε μια σεζόν, η οποία είναι περίεργη. Έχετε κάνει μια εντυπωσιακή πορεία με αποτελέσματα και θεαματικό μπάσκετ στη regular season και στο φιναλε της κανονικής περιόδου ξαφνικά έρχονται τραυματισμοί και ατυχίες, η μία πίσω από την άλλη. Όσα δεν είχατε όλη την κανονική περίοδο, έρχονται ξαφνικά μαζεμένα. Εκεί αρχίζει η ομάδα και έχει σημαντικές απώλειες, φαίνεται να χάνει τον ρυθμό της στο μεσοδιάστημα μεταξύ της κανονικής περιόδου και του Final Four. Τελικά, ήταν αυτό που κόστισε στο ένα ματς;
«Κοίτα, προφανώς δεν θέλω να χρησιμοποιώ δικαιολογίες. Δεν θέλω να χρησιμοποιώ ποτέ δικαιολογίες στη δουλειά μου. Θέλω να κάνω ό,τι είναι δυνατόν για να ξεπερνάμε αντιξοότητες, εμπόδια και τραυματισμούς. Όμως, δεν πρέπει να αποφύγουμε να μιλάμε και για τα δεδομένα και την ουσία. Ποια ήταν η ουσία; Να τα πάρουμε από την αρχή. Η κανονική η περίοδος, όπως είδες, ήταν ένας μαραθώνιος, όπως και η προηγούμενη. Κάναμε ρεκόρ, γιατί τρεις αγωνιστικές πριν από το τέλος της κανονικής περιόδου είχαμε εξασφαλίσει την πρώτη θέση. Δεν μπήκαμε στη διαδικασία να πούμε: "Τώρα είμαστε πρώτοι και δεν μας ενδιαφέρουν τα επόμενα τρία παιχνίδια" για να διαμορφώσουμε καταστάσεις. Τα προσεγγίσαμε και τα τρία ματς που έμεναν με επαγγελματική διάθεση. Μάλιστα, κερδίσαμε τα δύο από τα τρία. Κάναμε αρκετά καλή διαχείριση του χρόνου συμμετοχής στην κανονική περίοδο. Δυστυχώς, στα πλέι οφ με τη Χίμκι δύο πολύ σημαντικοί μας παίκτες, ο Νάντο Ντε Κολό και ο Κάιλ Χάινς, ήταν εκτός. Εγώ δεν θέλω να χρησιμοποιήσω δικαιολογίες. Ας πάρουμε όμως, τις ομάδες, που ήταν στα πλέι οφ. Ο αντίπαλός μας ήταν η Χίμκι. Ας βγάλουμε, λοιπόν, από τη Χίμκι τον Σβεντ και τον Γκιλ. Θεωρητικά το λέω. Δεν το εύχομαι να συμβεί σε κανέναν, μην παρεξηγηθώ. Ας βγάλουμε για παράδειγμα από τη Χίμκι τον Σβεντ και τον Γκιλ. Ας βγάλουμε από την Φενέρ τον Σλούκα και τον Βέσελι. Ας βγάλουμε από τη Ρεάλ τον Ντόντσιτς και τον Αγιόν. Ας βγάλουμε από τον Παναθηναϊκό τον Καλάθη και τον Γκιστ. Ας βγάλουμε από τον Ολυμπιακό τον Σπανούλη και τον Πρίντεζη. Μιλάω για δίδυμα αντίστοιχα σε impact του δικού μας. Είμαστε στα πλέι οφ, παίζουμε με μία πολύ ταλαντούχα ομάδα, η οποία είχε τον πρώτο σκόρερ της Euroleague (Σβεντ). Ήταν καλά δομημένη και έπαιζε καλό μπάσκετ. Σε αυτό το διάστημα κατορθώσαμε να κερδίσουμε τη σειρά με 3-1, χωρίς αυτούς τους δύο σημαντικούς παίκτες, οι οποίοι έκαναν αγώνα δρόμου για να επιστρέψουν. Στη διάρκεια των πλέι οφ δε, ο Λέο Βέστερμαν είχε πολλές ενοχλήσεις. Έπαιζε με ενέσεις, γιατί δεν είχαμε και τον Νάντο. Μάλιστα, ήταν καταλυτικός στο τέταρτο παιχνίδι, όταν κερδίσαμε εκτός έδρας και πήραμε την πρόκριση για το Final Four. Οι παίκτες οι δύο συν τον Λέο, προσπαθούσαν να κάνουν αγώνα δρόμου, για να είναι όσο το δυνατόν πιο έτοιμοι στο Final Four. Οι προπονήσεις, όμως, όσο και να παίρνεις έναν αθλητή που έχει θλάση και μάλιστα στο σημείο που είχε πέρυσι και πρόπερσι και ιδιαίτερα ο Κάιλ, που είναι βουνό και δεν είχε τέτοιου είδους τραυματισμούς, του αφήνει το σώμα του κάποια σημάδια. Ήταν αρκετά δύσκολο λοιπόν, να τους προσαρμόσουμε ξανά. Η υπερπροσπάθειά τους για να επανέλθουν ήταν τέτοια, που δεν υπήρχε περιθώριο για εμένα να μην τους υπολογίσω στη διαδικασία της προετοιμασίας του Final Four. Παίξαμε ένα παιχνίδι πριν από το Final Four με την Πάρμα, στο οποίο ήταν σε ένα καλό επίπεδο και οι δύο και έτσι πήγαμε στο Final Four».
- Εκεί, θεωρείς ότι βγήκαν τελικά όλα τα προβλήματα στην επιφάνεια απέναντι σε έναν μεγάλο αντίπαλο;
«Πριν ακόμα το Final Four τραυματίζεται και μένει εκτός ο Λέο Βέστερμαν. Έχουμε τους δύο, που πάμε να τους εντάξουμε μέσα από τη διαδικασία των αγώνων και στη διάρκεια του παιχνιδιού τραυματίζεται και ο Βοροντσέβιτς. Δυστυχώς, ήταν αρκετές οι αντιξοότητες. Το ακριβώς αντίστροφο έγινε με την αντίπαλό μας, η οποία είναι εξαιρετικός αντίπαλος. Εγώ αυτά δεν τα χρησιμοποιώ για δικαιολογίες. Και όλοι να ήμασταν, μπορεί να χάναμε πάλι. Δεν μπορούμε να ξέρουμε το αποτέλεσμα. Μιλάμε για ένα παιχνίδι. Το δεδομένο είναι ότι η Ρεάλ έπαιξε όντως εκπληκτικό μπάσκετ έναν μήνα, τον τελευταίο μήνα. Έπαιξε με πολλές ταλαιπωρίες από τραυματισμούς στη διάρκεια της σεζόν και δυστυχώς το πλήρωσε αυτό, με το να μην έχει το πλεονέκτημα έδρας. Να κάνω μια παρένθεση: και οι δύο τελευταίες πρωταθλήτριες Ευρώπης βγήκαν πέμπτες στην κανονική περίοδο και κέρδισαν με μειονέκτημα έδρας τον Παναθηναϊκό, χωρίς αυτό να σημαίνει κάτι. Κέρδισαν έναν μεγάλο αντίπαλο, με δυνατή έδρα, με πολύ καλό σύνολο και έχτισαν την αυτοπεποίθησή τους από αυτό. Γι' αυτό το λέω. Θα μπορούσαν να είχαν κερδίσει έναν άλλον αντίπαλο με πλεονέκτημα έδρας και να χτίσουν την αυτοπεποίθησή τους. Στη Ρεάλ, λοιπόν, έγινε το αντίστροφο. Οι τραυματίες επέστρεψαν τον τελευταίο μήνα και έπαιξαν εκπληκτικά. Βρήκαν εμάς σε ένα κομβικό σημείο, στο οποίο ο Σέρχιο έπρεπε να αναλάβει και τη διαχείριση της ομάδας και το σκοράρισμα, έχοντας τον Νάντο να προσπαθεί να τον βοηθήσει, όπως και ο Κόρι Χίγκινς. Οπότε, ήταν ξεκάθαρο πως η στρατηγική και της Ρεάλ και κάποιων άλλων ομάδων θα ήταν να "πήξουν" κάποιους παίκτες και εμείς θα έπρεπε να βρούμε άλλες λύσεις από τα πλάγια, εκ των έσω. Προσπαθήσαμε, αλλά δυστυχώς δεν ήμασταν στο επίπεδο, που παίζαμε στην κανονική περίοδο. Τραυματίζεται ο Βοροντσέβιτς, ξεκινάμε αρκετά καλά το ματς με +10 πόντους. Φτάνουμε στο 76-73, βάζει ένα εκπληκτικό τρίποντο ο Γιουλ και εκεί ξεφεύγει το σκορ. Το παιχνίδι το παλέψαμε. Προφανώς δεν ήμασταν σε αυτό το επίπεδο που θα θέλαμε να είμαστε ή που παρουσιάσαμε καθ' όλη τη διάρκεια της χρονιάς. Δεν είναι ρομπότ οι παίκτες. Επαναλαμβάνω πως ό,τι μερίδιο ευθύνης μου αναλογεί το ξέρουν οι άνθρωποι που πρέπει. Δεν είμαι ευθυνόφοβος. Αλλά, υπάρχουν δεδομένα, τα οποία δεν μπορεί να τα αντιστρέψει κανείς εκείνη τη στιγμή».
Για μένα το μπάσκετ είναι πλέι οφ! Έχω μοιραστεί και με τον Μπερτομέου την άποψη μου
- Δράττομαι της ευκαιρίας, από αυτό που είπες πως δύο συνεχόμενες χρονιές μια ομάδα που δεν είχε το πλεονέκτημα έδρας σε ένα μαραθώνιο, που δεν είναι Κύπελλο, αλλά πρωτάθλημα, όπως έχει γίνει η διοργάνωση. Έχω ακούσει και στο παρελθόν, που είχες μια διαφορετική άποψη, για το Final Four, που έγινε φέτος στην VTB. Θεωρείς δίκαιο, σωστό και ηθικό να μπορεί να επιβραβεύεται μια ομάδα, η οποία βγήκε 5η ή μπορεί και 8η κάποια σεζόν, παίζοντας σε κάποια πολύ λίγα παιχνίδια, δηλαδή τον ένα μήνα, καλά; Μήπως κάποια στιγμή πρέπει να επανεξεταστεί ως ενδεχόμενο μια σειρά τελικών, στην οποία σίγουρα είναι πιο εύκολο να αναδειχθεί πρωταθλήτρια η καλύτερη ομάδα;
«Κατ' αρχάς, τίποτα δεν είναι σίγουρο. Να ξεκινήσω από το τελευταίο, αυτό που λέτε ότι σίγουρα θα αναδειχθεί πρωταθλήτρια η καλύτερη ομάδα... Σίγουρα θα κερδίσει ο καλύτερος».
- Λέμε, πάντως, ότι στο μπάσκετ συνήθως ο καλύτερος επιβραβεύεται. Είναι μια θεωρία...
«Εμείς εδώ τι έχουμε; Συνεχίζω να είμαι υποστηρικτής των πλέι οφ. Αλλά, ήταν σε πολλά σκέλη η ερώτηση. Αν πιαστώ στο πρώτο σκέλος, για το Final Four της VTB League. Οι ομάδες της VTB, αρκετές από αυτές, θεώρησαν πως επειδή στα τελευταία τέσσερα χρόνια το σκορ μας στα πλέι οφ είναι νομίζω 27-1 και τώρα στο 30-1, έχουμε χάσει μόνο έναν τελικό από την Ούνικς το '16, κάνοντας Final Four θα έχουν περισσότερες πιθανότητες. Δεν συμφωνώ σε αυτό. Θα μπορούσαν να κερδίσουν στα πλέι οφ. Καλές ομάδες μπορούν να κερδίσουν άλλες καλές ομάδες».
- Ίσως ποντάρουν στην πιθανότητα ότι στο ένα ματς όλα μπορούν να συμβούν.
«Άρα, λοιπόν, να ξεκινήσουμε και με μείον 10 πόντους. Να ξεκινάμε με -10 πόντους ή να ξεκινούν σουτάροντας βολές οι άλλοι. Τι θα πει αυτό το πράγμα; Το Final Four είναι μια εξαιρετική διοργάνωση, στην οποία είχα την χαρά και την τιμή να στεφθώ πρωταθλητής Ευρώπης πέντε φορές με τον Παναθηναϊκό και μία με την ΤΣΣΚΑ και να είμαι παρών σε 12 Final Four. Είναι εξαιρετική διοργάνωση. Όμως, από τη στιγμή που η Euroleague αποφασίζει πως πάμε σε ένα άλλο μοντέλο, με περισσότερα παιχνίδια και back to back παιχνίδια, εμείς με τρίτο παιχνίδι μέσα στην εβδομάδα και ταξίδι πότε στο Καζακστάν και πότε στην Ενισέι. Δεν είναι η ίδια η καταπόνηση της ΤΣΣΚΑ και της Μπαρτσελόνα ή της Φενέρ που έχουν μεγάλα και επίπονα ταξίδια ακόμα και στην ενδοχώρα, σε σχέση με του Παναθηναϊκού και του Ολυμπιακού που έχουν να ταξιδέψουν πχ στη Θεσσαλονίκη, 45 λεπτά. Δεν είναι το ίδιο να έχεις το μεγαλύτερό σου ταξίδι στα 45' ή στα Τρίκαλα, τρεις ώρες με το λεωφορείο. Δεν το υποτιμώ γιατί το έζησα. Και αυτή είναι καταπόνηση. Όμως, είναι διαφορετικά τα ταξίδια. Όταν η Euroleague αποφασίζει να το κάνει αυτό και να κάνει έναν μαραθώνιο, σου λέει, λοιπόν, ότι θα παίξεις 35 παιχνίδια, 30+5, που είναι το μάξιμουμ και μετά πας στο Final Four, που είναι τελείως διαφορετικό. Άλλη η προετοιμασία της κανονικής περιόδου, άλλη των πλέι οφ. Και μετά έχεις το sudden death ημιτελικού και τελικού».
- Sudden death ή πλέι οφ, θα έλεγες για την Euroleague;
«Εγώ για όλα τα πρωταθλήματα λέω μπάσκετ ίσον πλέι οφ. Για εμένα το μπάσκετ είναι πλέι οφ. Το έχω συζητήσει επίσημα και με τους προπονητές, εδώ στα meetings και πάλι θα το συζητήσω. Και στον κύριο Μπερτομέου έχω μοιραστεί τις σκέψεις μου, ξέρει την άποψή μου. Είναι ξεκάθαρο αυτό. Το θέμα είναι τι θέλουν οι ιδιοκτήτες. Γι' αυτό ξεκίνησα από την VTB. Πάμε αλλού τώρα, σε ένα άλλο σκέλος, στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχουν όλοι το ίδιο δικαίωμα ψήφου. Έτσι δεν είναι; Έχει το ίδιο δικαίωμα ψήφου μία πληθυσμιακά μεγαλύτερη χώρα, με μία μικρότερη; Όλοι έχουν το ίδιο δικαίωμα σε κάποιες συναντήσεις για το περιβάλλον, για το μεταναστευτικό. Η αξία της ψήφου, όμως εννοώ η βαρύτητά της, δεν είναι η ίδια. Είναι λογικό αυτό. Αλλιώς μετρούν οι ψήφοι της Γερμανίας ή της Ισπανίας. Σε ένα πρωτάθλημα, λοιπόν, οι μικρότερες ομάδες θέλουν να κερδίσουν τις μεγαλύτερες ομάδες. Λογικό και θεμιτό. Μπορούν να τις κερδίσουν. Επιλέγουν, λοιπόν, το πιο εύκολο γι' αυτούς. Ένα παιχνίδι. Έτσι επέλεξαν να γίνει το Final Four. Αν η πλειοψηφία των ιδιοκτητών των ομάδων της Euroleague αποφασίσουν να μην γίνει το Final Four, αλλά να γίνοναι πλέι οφ, τότε θα γίνονται πλέι οφ. Είναι απλό, είναι ξεκάθαρο. Και εκεί θα φτάσουμε. Σε βλέπω και με βλέπεις. Κάποια στιγμή θα γίνουν πλέι οφ. Όταν γίνει κλειστή η λίγκα, γιατί κάποια στιγμή θα γίνει κλειστή η λίγκα».
Κάποια στιγμή θα αναγκαστούν αρκετές ομάδες της Euroleague να απαρνηθούν ίσως και τα πρωταθλήματά τους...
- Σχεδόν κλειστή είναι, με εγγυημένα τα 11 από τα 16 συμβόλαια.
«Τώρα δεν είναι ακόμη. Όμως, κάποια στιγμή θα αναγκαστούν αρκετές ομάδες να απαρνηθούν ίσως και τα πρωταθλήματά τους εν μέρει ή να βρουν έναν άλλον τρόπο να αγωνίζονται. Γιατί, αν αυξηθούν οι ομάδες στις 20, που μελλοντικά εκεί οδηγούμαστε, η Ισπανία πώς θα παίζει, με 18 ομάδες που έχει στο πρωτάθλημά της; Εμείς και οι Τούρκοι πώς θα παίζουμε; Δεν είναι απλό. Το βλέπεις και από τα εισιτήρια. Μιλήσαμε πριν για την αύξηση που είχαμε στα εισιτήρια και είμαστε περήφανοι γι' αυτό. Στην Euroleague έχουμε 12.000 κόσμο. Μετά παίζουμε με την Ούνικς, που είναι ντέρμπι και έχουμε 3.000 κόσμο ή 1.500 άτομα. Με τη Χίμκι, που είναι τοπικό ντέρμπι, είχαμε 2.500 κόσμο στην VTB. Ο Ζέλικο νομίζω αναφέρθηκε σε αυτό. Στους ημιτελικούς της Τουρκίας δεν πήγαινε ο κόσμος. Το συζητήσαμε και στο τηλέφωνο. Δεν είναι ίδιο το ενδιαφέρον. Οπότε, θα οδηγηθούμε εκεί κάποια στιγμή. Θα πουν μερικοί ότι χάσαμε σε ημιτελικούς και το λέω για να δικαιολογηθώ, να έχουμε πλέι οφ. Εμείς προετοιμαζόμαστε για το Final Four και χάσαμε δίκαια από καλύτερα σωματεία ή κερδίσαμε δίκαια, όταν πήραμε το τρόπαιο. Το μπάσκετ είναι πλέι οφ. Έδωσα και μια άλλη άποψη στον κύριο Μπερτομέου, μεταβατική. Να γίνουν οι ημιτελικοί πλέι οφ και ας ορίσει έναν τελικό. Να είναι ο τελικός ένα παιχνίδι. Ακόμα και στο ποδόσφαιρο, στο Champions League ή στο Europa League, οι ημιτελικοί είναι διπλά παιχνίδια. Μέσα - έξω. Γιατί στο μπάσκετ ο ημιτελικός είναι ένα ματς, μία κι έξω; Ξαφνικά, λοιπόν, από το μοντέλο του ΝΒΑ που εφαρμόζουμε, με τα back to back παιχνίδια, πάμε ξαφνικά στο μοντέλο του NCAA, που και εκεί το σύστημα είναι τελείως διαφορετικό. Εκεί είναι τόσες ομάδες και τόσες περιφέρειες, τελείως διαφορετικό σύστημα».
- Πάμε και στο επίμαχο θέμα, που συζητάμε ιδιαίτερα στην Ελλάδα: το μπάτζετ. Και για αυτό η όποια αποτυχία κρίνεται ίσως πιο αυστηρά.
«Γιατί όχι; Είμαι εδώ για να κριθώ. Έχω τη διοίκησή μου, τους σπόνσορες, τους παίκτες, τους προπονητές. Είμαι εδώ και κρίνομαι».
- Άρα, όλη η συζήτηση γράφει ένα νούμερο: ΤΣΣΚΑ +40 εκατομμύρια...
«Δεν είναι 40, αλλά τέλος πάντων. Είναι 35.800.000 ή κάτι τέτοιο. Πολύ μεγάλο μπάτζετ. Θα απαντήσω σε αυτό λεπτομερέστατα. Εγώ σου κάνω μια δεύτερη ερώτηση. Ποιος κάθισε μία μέρα να δει αναλυτικά ποια είναι τα μπάτζετ των ομάδων; Αναλυτικά όμως και αληθινά».
- Εννοείς τα ρόστερ;
«Να το εξηγήσω. Η ΤΣΣΚΑ στο μπάτζετ αναφέρει και τις καθαρίστριες. Θα μου πεις: "η καθαρίστρια καθορίζει το μπάτζετ"; Όχι. Αλλά αναφέρει το τελευταίο ρούβλι που δίνεται στον φωτογράφο, στα ταξίδια μας. Πότε έκατσε να κάνει κάποιος μια ξεκάθαρη έρευνα για τα μπάτζετ; Να δεις φορολογικούς συντελεστές. Όχι μπάτζετ μόνο. Πόσο κοστίζουν οι παίκτες, χωρίς την εφορία και χωρίς τους μάνατζερ. Εμείς, επειδή το έχω συζητήσει με τους διοικούντες, βάζουμε τα λεωφορεία, όλους τους μισθούς, τους ατζέντηδες και τα λοιπά. Όντως, έχουμε ένα πολύ καλό μπάτζετ, που δίνει τη δυνατότητα στον προπονητή να δουλέψει απερίσπαστος και να επιλέξει καλούς αθλητές. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν έχουμε ανταγωνισμό. Δηλαδή, το μπάτζετ της Μπαρτσελόνα, της Ρεάλ, της Μπαρτσελόνα, της Φενέρ, της Νταρουσάφακα, το έχει ψάξει κανείς; Εγώ δεν είμαι οικονομικός αναλυτής. Ξέρω όμως ότι εσείς ως δημοσιογράφοι δεν βγάζετε ένα λεπτομερέστατο μπάτζετ των ομάδων. Όταν λες ότι ο Χ παίκτης του Ολυμπιακού παίρνει 1.700.000, αυτό δεν είναι 1.700.000. Στην Ελλάδα η εφορία πάει στο 80%. Για να πάρει 1.700.000, πρέπει να κοστίζει 3+. Άρα, δεν το λες 1.700.000 ή ένα εκατομμύριο. Στην Ελλάδα έναν αθλητή για να τον πληρώσεις με ένα εκατομμύριο, θα πρέπει να δώσεις άλλες 800 χιλιάδες στην εφορία. Άρα, ο αθλητής δεν κοστίζει ένα, αλλά 1,8. Συν 10% τα μανατζερικά; Κάθεστε να κάνετε έτσι το μπάτζετ; Ποτέ. Εμείς έτσι το δίνουμε το μπάτζετ, ως ΤΣΣΚΑ. Το δίνουμε με την εφορία του καθαριστή, του οδηγού ταξί, του παίκτη και τα λοιπά. Αυτό δεν σημαίνει κάτι, δεν αποφεύγω κάτι. Εμείς έχουμε μεγάλο μπάτζετ. Δεν ξέρω αν είναι το μεγαλύτερο, είναι ένα από τα μεγαλύτερα».
Αυτή είναι η δημοσιογραφία; Δημοσιεύεις μια φήμη χωρίς να πάρεις ένα τηλέφωνο να την εξετάσεις;
- Νιώθεις, όμως, ένας βάρος από το γεγονός ότι τα media αναφέρονται συνέχεια σε αριθμούς εκατομμυρίων;
«Βάρος; Όχι, ίσα - ίσα. Δεν με αποπροσανατολίζει αυτό αλλά μου δημιουργεί μεγαλύτερη ευθύνη. Έχουμε ευθύνη ως προς τους εαυτούς μας και ως προς τους σπόνσορές μας και τους φιλάθλους μας. Κάποια στιγμή ήρθε ένας πρώην παίκτης και λέει: "Εδώ στην ΤΣΣΚΑ αν πάρεις το ευρωπαϊκό, είσαι ο καλύτερος προπονητής. Αν δεν το πάρεις, δεν κάνεις. Δηλαδή, μόνο από αυτό θα κρίνεσαι; Δεν γίνεται". Και ένας άλλος αθλητής, από την άλλη άκρη του Ατλαντικού, τα βάζει με νούμερα. Εκεί τα βλέπουν διαφορετικά. Βλέπει πως είναι εκπληκτική αυτή η πορεία. Με αυτή τη λογική, δηλαδή, οι Νιου Γιορκ Νικς, που έχουν για χρόνια το μεγαλύτερο μπάτζετ, θα έπρεπε να παίρνουν συνέχεια το πρωτάθλημα του ΝΒΑ. Αν μπεις στην ιστορία του ΝΒΑ και ψάξεις τα μπάτζετ, θα δεις ότι οι Νικς πλήρωναν τους περισσότερους φόρους πολυτελείας από τα πρώτα salary cap. Από τότε που ήταν ο Λάρι Μπράουν προπονητής. Από τότε πληρώνει η Νέα Υόρκη. Άρα, η ομάδα με το μεγαλύτερο μπάτζετ, πρέπει να παίρνει το πρωτάθλημα».
- Ξέρεις, γράφτηκε στα ελληνικά media το Σάββατο, δηλαδή ανάμεσα στον ημιτελικό και στον τελικό ότι είχες συναντηθεί με τον Βατούτιν, είχαν αποφασίσει να φύγεις και… οριακά μπήκες στο αεροπλάνο για Μόσχα.
«Πού φτάσαμε, λοιπόν. Ο εκλεκτός συνάδελφός σας, ο Περικλής Στέλλας, που τον θεωρώ φίλο, αν και έχουμε καιρό να μιλήσουμε, μου έκανε την τιμή να παρουσιάσω το βιβλίο του για τη δημοσιογραφία. Η δημοσιογραφία, λοιπόν, πώς είναι τώρα; Λέω μια φήμη. Εσύ ως δημοσιογράφος θα το πάρεις ή θα το εξετάσεις; Θα πεις έχουμε αυτή την πληροφορία από τη Βαρκελώνη, από τον στενό κύκλο του Ιτούδη, από τον στενό κύκλο του Βατούτιν. Δεν έχεις τηλέφωνα να πάρεις, να εξετάσεις τι γίνεται; Ή θα το γράψεις και εσύ; Και μετά θα το γράψει κι άλλος. Αυτή είναι η δημοσιογραφία; Μου το είπαν αυτό το πράγμα οι φίλοι μου. Δεν διάβασα. Δεν έγινε όμως, καμία συνάντηση, δεν υπήρξε καμία τέτοια ενημέρωση. Προφανώς, υπήρξε πίκρα σε ολόκληρο τον οργανισμό της ΤΣΣΚΑ».
- Τη μεγαλύτερη πίκρα όμως, την έχουν πάντα αυτοί που πρωταγωνιστούν κι είναι κάθε μέρα στο γήπεδο, δηλαδή οι παίκτες και οι προπονητές…
«Ακριβώς. Είχαμε να διαχειριστούμε επίσης αρκετούς τραυματισμούς. Μέχρι να τη διαχειριστούμε, να πάμε να παίξουμε άλλο ένα Final Four με πολύ σημαντικούς αντιπάλους στην VTB. Το έχουμε κάνει αυτό. Γυρίσαμε "θριαμβευτές" κερδίζοντας την Euroleague το '16 και μετά νικήσαμε την Χίμκι με 3-0 και την Ούνικς με 3-1. Τώρα επιστρέψαμε και παίξαμε νοκ - άουτ ημιτελικό με τη Ζενίτ, που είχε αυτό το παιχνίδι ως μοναδική διέξοδο για την συμμετοχή στην Euroleague. Μεγάλο κίνητρο και έξτρα πριμ. Και στη συνέχεια αντιμετωπίσαμε τη Χίμκι, με την οποία παίξαμε φέτος εννέα επίσημα παιχνίδια. Ούτε οι Ουόριορς με τους Καβαλίερς δεν έχουν παίξει τόσα. Εμείς παίξαμε εννέα επίσημα παιχνίδια. Το σκορ είναι 8-1 για εμάς».
Από τότε που πήγα στην ΤΣΣΚΑ κάθε χρόνο φεύγω...
- Παρότι κάθε χρόνο φεύγεις, είσαι ακόμα εκεί πάντως κι αν δεν κάνω λάθος είσαι ο πρώτος προπονητής ξένος που συμπληρώνει πέντε σερί χρόνια στον πάγκο της ΤΣΣΚΑ.
«Εγώ ξέρω πως από τότε που πήγα στην ΤΣΣΚΑ, φεύγω. Με το που πήγα, έφυγα. Δηλαδή, στο πρώτο Final Four έφευγα. Στο δεύτερο δεν γινόταν να φύγω, γιατί το πήραμε. Στο τρίτο Final Four έφευγα. Στο τέταρτο πάλι έφευγα. Και συνεχίζω εδώ. Τι να πω… Δεν έχω ούτε πίκρα, ούτε με ενδιαφέρει το τι γράφει ο καθένας. Αλλά τα πέντε χρόνια είναι γεγονός, είναι μια πραγματικότητα, ενώ τα υπόλοιπα ήταν φήμες»…
- Είναι αυτή η μοίρα του προπονητή; Όταν κερδίζεις, είναι πολύ καλοί οι παίκτες. Όταν χάνεις, κάτι έκανε λάθος ο προπονητής.
«Πάντα οι παίκτες πρέπει να είναι μπροστά. Εμείς προσπαθούμε να τους βοηθήσουμε και να πάρουμε το καλύτερο από αυτούς. Θεωρώ πως στην πάροδο των χρόνων είχα την τύχη και την τιμή να συνεργαστώ με εξαιρετικούς αθλητές και πολύ καλύτερους ανθρώπους, ως συνεργάτες. Στον ΠΑΟΚ, στην ΜΕΝΤ, στον Πανιώνιο, στον Φίλιππο, στην ΚΚ Ζάγκρεμπ, στον Παναθηναϊκό, που εργάστηκα 13 χρόνια. Τι να λέμε. Αν αρχίσουμε να απαριθμούμε θα μας πέσει το σαγόνι. Και τώρα στην ΤΣΣΚΑ. Αυτή είναι η ουσία. Με τους παίκτες μετράει η σχέση που έχεις. Πρέπει να έχουν εμπιστοσύνη ότι θα τους βοηθήσεις ανά πάσα στιγμή, γιατί κρίνονται στα δευτερόλεπτα οι καταστάσεις. Έχεις δει ποτέ δήλωσή μου εναντίον των παικτών μου; Ότι δεν έκαναν αυτό ή το άλλο; Αυτά είναι για τους τέσσερις τοίχους. Εγώ με αυτούς και εκεί μένουμε».
Ακόμη και οι φίλοι μου οι Ρώσοι λένε ότι στον άνθρωπο βοηθάει ο ήλιος!
- Πάμε και λίγο στο κομμάτι της ζωής, τώρα έχεις συνηθίσει και είσαι Μοσχοβίτης... Η καθημερινότητα, τα χιόνια και το κρύο παλεύονται για κάποιον που έχει μεγαλώσει και έζησε τα περισσότερα χρόνια στην Ελλάδα;
«Ναι, ναι, καλά είναι. Αυτή η ερώτηση θα πρέπει να πάει και στον “Τσάτσο" Ροντρίγκεζ που είναι από τις Κανάριες Νήσους. Τι να πει κι εκείνος. Σε ό,τι αφορά εμένα, το θέμα της ζωής αφορα κυρίως στα μέλη της οικογένειας. Για εμάς η ζωή είναι μπάσκετ, βίντεο, λεωφορείο, αεροπλάνο, γήπεδο. Οπότε είτε είσαι στο -40 και στο -20 μεγάλη διαφορά δεν έχει… Προφανώς, στον άνθρωπο βοηθάει ο ήλιος. Το λένε και οι φίλοι μου οι Ρώσοι. Το ανέφερε και μια Υπουργός κάποια στιγμή, στην αρχή της κρίσης, όταν έλεγαν πως οι Έλληνες είναι τεμπέληδες. Είχε πει εκείνη πως αν είχε δέκα μήνες ήλιο, θα προσπαθούσε να το εκμεταλλευτεί. Γιατί εμείς όταν ξυπνάμε στη Ρωσία τον χειμώνα είναι νύχτα, σκοτάδι. Είναι βράδυ έξω. Φεύγουν στις 16:00 από τη δουλειά τους οι άνθρωποι και έχει ήδη βραδιάσει. Δεν βλέπουν καθόλου μέρα. Για να μην το επεκτείνω και το πάω σε άλλες χώρες, με υψηλά νούμερα αυτοκτονιών, όπως η Σουηδία. Αλλά, η Μόσχα είναι πανέμορφη. Εμένα μου αρέσει σαν πόλη. Προσεγγίζει το θέμα άνθρωπος με μεγάλη ευαισθησία. Σε κάθε οικοδομικό τετράγωνο θα βρεις μεγάλα πάρκα και σχολεία. Δίνει παροχές σε ανθρώπους με ειδικές ανάγκες. Έχει μετρό, συγκοινωνίες, μολ. Όλα αυτά είναι σημαντικά. Για μια χώρα με τόσο χιόνι και με δέκα μήνες χειμώνα, θα σου πω και ένα ανέκδοτο γι' αυτό, το πώς με το που βγαίνει ο ήλιος ανθίζουν όλα τα λουλούδια και τα πάρκα είναι καθαρά και προσβάσιμα, φαίνεται πόσο απευθύνεται στον άνθρωπο. Οι παιδικές χαρές, τα εξωτερικά γυμναστήρια, τα πεζοδρόμια, οι χώροι στάθμευσης, τα κτήρια, η καθαριότητα. Η Μόσχα είναι πολύ οργανωμένη πόλη».
- Το ανέκδοτο ποιο είναι;
«Το ανέκδοτο είναι ότι πήγε ένας Αιγύπτιος ένα χρόνο στην Μόσχα για δουλειά. Και τον ρωτούν: "Τι γίνεται με τον χειμώνα που λένε όλοι “ο χειμώνας και ο χειμώνας;". "Θα σας πω", λέει. "Ο άσπρος ο χειμώνας είναι δύσκολος. Ο πράσινος έτσι κι έτσι".
Γιατί υπάρχουν μέρη, όπως από το μέρος που είναι οι σπόνσορές μας, εκεί που βγαίνει το νικέλιο, στο οποίο μπορεί και τον Ιούλιο να χιονίζει. Υπάρχουν και τέτοιες περιοχές».
- Για έναν Έλληνα προπονητή είναι προτιμότερο να ζει δέκα μήνες στο εξωτερικό και δύο μήνες στην Ελλάδα;
«Εγώ έζησα υπέροχα χρόνια στον Παναθηναϊκό και τον ΠΑΟΚ, αλλά έτσι όπως έχουν γίνει τα πράγματα θεωρώ ότι οι Έλληνες προπονητές είναι πολύ καλοί πρεσβευτές της Ελλάδας γενικά. Υπάρχουν πολλοί συνάδελφοι που δουλεύουν στο εξωτερικό και θα συνεχίσουν να δουλεύουν. Πιστεύω στην μεθοδικότητα αρκετών, άσχετα αν δεν έχουν κερδίσει τίτλους. Δεν είναι μόνοι αυτοί που έχουν κερδίσει τίτλους, είναι αυτοί οι οποίοι κάνουν δουλειά στην παραγωγική διαδικασία, είναι αυτοί που κάνουν δουλειά assistant coach, είναι αυτοί που κάνουν δουλειά στο παιδοεφηβικά όπως είπα, σε οργανωτικό χώρο. Υπάρχουν αρκετά ικανά άτομα, τα οποία μπορεί να μην προβάλλονται τόσο, γιατί ίσως είναι η θέση τους τέτοια. Πιστεύω πολύ στην οργανωτικότητα και την αποδοτικότητα του Έλληνα προπονητή και πιστεύω ότι αυτή τη στιγμή είναι και περιζήτητος».
Το ελληνικό μπάσκετ το επηρέασαν άνθρωποι πολύ υψηλού επιπέδου όπως ο Ομπράντοβιτς και ο Ίβκοβιτς
- Ήθελα να σε ρωτήσω και κάτι πάνω σ' αυτό. Πιστεύεις ότι πλέον με τόσους Έλληνες προπονητές που έχουν βγει μπροστά, έχει δημιουργηθεί μία ελληνική σχολή; Γιατί υπάρχει προπονητής πλέον στο ΝΒΑ, ο Φώτης Κατσικάρης, και άλλοι στο υψηλότερο επίπεδο, όπως εσύ και ο Μπαρτζώκας, ο Πρίφτης κ.α.
«Κοίτα, μου το ρώτησε και ένας Ρώσος δημοσιογράφος αυτό. Δεν μπορώ να το πω αυτό, δεν το ξέρω. Εγώ ξέρω ότι το ελληνικό μπάσκετ το επηρέασαν άνθρωποι πολύ υψηλού επιπέδου όπως είναι ο Ζέλικο Ομπράντοβιτς και ο Ντούσαν Ίβκοβιτς. Αυτοί το επηρέασαν προπονητικά. Αρκετοί Έλληνες προπονητές που έπαιξαν αντίπαλοί μας τότε, στα 13 χρόνια με τον Παναθηναϊκό, επηρεάστηκαν. Καταρχάς αρκετοί από αυτούς που είχαμε παίκτες, όπως ο Κόχ, ο Ρότζερς, ο Μποντίρογκα, ο Αλβέρτης, ο Τζεντίλε, ο Κάτας, ο Σάρας έγιναν ή προπονητές ή είναι ακόμη μες στο μπάσκετ σε σημαντικούς ρόλους και θέσεις. Αρκετοί προπονητές έχουν επηρεαστεί απ' αυτό το πράγμα και έχουν διαμορφώσει τη δική τους φιλοσοφία όμως. Έχουν βγει έξω κι έχουν φέρει τα δικά τους αποτελέσματα. Τώρα, αν έχουμε ελληνική σχολή; Δεν ξέρω να το απαντήσω. Για να έχεις μία σχολή, σημαίνει ότι κάποιος διδάσκει και κάποιοι παρακολουθούν κι εξελίσσονται. Ίσως ο ένας Έλληνας που πέτυχε σε ένα υψηλό επίπεδο να έσπρωξε τον άλλον στην ίδια γεωγραφική περιφέρεια επειδή εκτίμησαν τη δουλειά των Ελλήνων προπονητών. Άρα λοιπόν δεν ξέρω αν μπορούμε να το πούμε σχολή. Παλιά λέγαμε για την σέρβικη σχολή...»
- Σαν μοντέλο, όμως, παιχνιδιού βλέπεις να υπάρχει μία κοινή γραμμή πλεύσης;
«Βλέπω ότι αρκετοί προπονητές πλέον προσαρμόζονται στο τι παίκτες έχουν και κατ' εμέ αυτή είναι η πιο ιδανική φιλοσοφία. Έχει πάψει το να έρχομαι εγώ ως προπονητής και να λέω "είμαι αυτός, δεν κάνω ούτε δεξιά ούτε αριστερά, θα παίξεις αυτό". Νομίζω ότι η μεγαλύτερη πλειοψηφία των προπονητών πλέον είναι αυτοί, οι οποίοι προσαρμόζονται και οι συνθήκες μας έχουν κάνει να προσαρμοστούμε. Όταν έχεις back to back παιχνίδι και μετά έχεις, για παράδειγμα, ματς στο Καζάν, θα πρέπει να έχεις ένα μεγάλο ρόστερ για να χρησιμοποιήσεις περισσότερους παίκτες, αλλά και να προσαρμόσεις τις ιδέες σου σ' αυτό».
- Φέτος, είδες καθόλου Α1; Κάποια ομάδα που σε εντυπωσίασε;
«Είδα τον τελευταίο τελικό, είδα την ΑΕΚ στον τελικό του Champions League. Είδα δύο-τρία παιχνίδια του ΠΑΟΚ, Παναθηναϊκό και Ολυμπιακό είδα στην Euroleague. Προφανώς ο ΠΑΟΚ έκανε μία πολύ καλή πορεία τερματίζοντας τρίτος. Η ΑΕΚ κατόρθωσε να κερδίσει το Κύπελλο, να μπει σφήνα στους δύο μεγάλους, να κερδίσει το Basketball Champions League που έγινε στην Αθήνα. Τις άλλες ομάδες, δεν τις είδα και τόσο πολύ. Εκτός των δύο μεγάλων που έκαναν πολύ καλή πορεία στην Euroleague και συνεχίζουν να είναι οι πιο ποιοτικές ομάδες στην Ελλάδα, θεωρώ ότι η ΑΕΚ και ο ΠΑΟΚ θα πρέπει να είναι πολύ ευχαριστημένοι από αυτό που πέτυχαν».
- Από τους τελικούς Παναθηναϊκού-Ολυμπιακού τι συμπέρασμα έβγαλες;
«Είδα όλο μόνο το 5ο παιχνίδι, στα υπόλοιπα είδα κάποια ημίχρονα, γιατί είχα προπονήσεις, meeting ή άλλες υποχρεώσεις. Άρα δεν μπορώ να εκφέρω ολοκληρωμένη άποψη».
- Έχοντας ζήσει 13 χρόνια στον Παναθηναϊκό, γιατί τα τελευταία έξι χρόνια, και παρά το γεγονός πως συνεχίζει μίας μορφής κυριαρχία στο ελληνικό πρωτάθλημα, είναι εκτός Final Four;
«Πρώτα από όλα είμαι απ' έξω και ξέρεις ότι όσοι είναι έξω από τον χορό πολλά τραγούδια ξέρουν. Η άποψή μου θα είναι πολύ επιδερμική και επιφανειακή. Αυτό που εγώ ζω ως αντίπαλος είναι ότι ο Παναθηναϊκός, όλα αυτά τα χρόνια, έχει μία ανοδική πορεία και στην Ευρώπη και στο ελληνικό πρωτάθλημα. Δηλαδή δεν ξεκίνησε έτσι καθώς πέρασε ένα μεταβατικό στάδιο. Συχνά πλέον έχει αβαντάζ έδρας στα πλέι οφ, έχει μία ισχυρή έδρα, παίζει καλό μπάσκετ. Τώρα γιατί αποκλείστηκε... Γι' αυτό είναι υπεύθυνοι αυτοί που χτίζουν την ομάδα και ξέρουν, η διοίκηση και οι προπονητές δηλαδή. Πάντως, και οι δύο ομάδες είναι πάντα παρούσες και ανάμεσα στις πιο δυνατές της Euroleague».
Στο μπάσκετ ζεις για τη στιγμή, για την επόμενη προπόνηση και το επόμενο παιχνίδι
- Θέλω να σε ρωτήσω για ποια επιλογή θα άφηνες κάποια μέρα την ΤΣΣΚΑ. Για το ΝΒΑ, μία άλλη ομάδα της Euroleague; Ένα επόμενο όνειρο που έχεις ως προπονητής μετά τα 13 χρόνια στον Παναθηναϊκό, το πέρασμα από την Τουρκία και τη θέση στην ΤΣΣΚΑ τα τελευταία χρόνια.
«Να κάνω όσο το δυνατόν πιο ισχυρό ρόστερ και να έχουμε τους καλύτερους παίκτες μαζί μας φέτος. Να μην έχουμε τραυματισμούς. Αυτά είναι τα όνειρά μου και το αμέσως επόμενο, μελλοντικό μου σχέδιο είναι να υπογράψω όσο το δυνατόν καλύτερους αθλητές που θα ταιριάζουν στην χημεία μας».
- Μακροπρόθεσμο στόχο έχεις;
«Μάλλον οι οικονομικοί αναλυτές μπορούν να βγάλουν αυτά τα μέσο-μακροπρόθεσμα σχέδια (γέλια). Εμείς στον μπασκετικό χώρο ζούμε για την στιγμή και για την επόμενη προπόνηση και το επόμενο παιχνίδι. Είμαι πολύ καλά εκεί που είμαι. Δοθείσης της ευκαιρίας μ' αυτή την ερώτηση, να πω ακόμη μία φορά ευχαριστώ στον Αντρέι Βατούτιν, αλλά και στους σπόνσορες και για την στήριξη και για την συνεργασία που έχουμε όλα αυτά τα χρόνια. Δεν είναι εύκολο να ηγείσαι ενός τεράστιου συλλόγου και μάλιστα να μπαίνουμε στον πέμπτο χρόνο της συνεργασίας μας. Αυτό σημαίνει ότι κάτι γίνεται καλά στην ιστορία. Προφανώς είναι πολύ σημαντικό το αποτέλεσμα, είναι πολύ σημαντικό να βλέπει όμως να βλέπει ο κόσμος την πορεία και την διαδικασία. Θεωρώ ότι γι' αυτό αξίζουν συγχαρητήρια στους ανθρώπους αυτούς και για την συνεργασία μας, αλλά και για την ηρεμία που μας διακατέχει σε κρίσιμες καμπές της τετραετούς ιστορίας μας».
- Στην τετραετία που είσαι στην ΤΣΣΚΑ, βλέπω ότι δεν έχεις μπει ποτέ σε διαδικασία διαπραγμάτευσης με παίκτη που είναι στον Παναθηναϊκό. Είναι θέμα σεβασμού και αρχής απέναντι στο κλαμπ ή τυχαίο περιστατικό;
«Όχι, είναι τυχαίο. Δεν έχει να κάνει με τον Παναθηναϊκό ή τον Ολυμπιακό. Είναι ξεκάθαρα τα πράγματα και το ξέρει πολύ καλά ο κόσμος. Τελειώνει η σεζόν και οι ατζέντηδες προτείνουν παίκτες. Εμείς ψάχνουμε επίσης την αγορά, το δίκτυο scouting μας το ίδιο, οι άλλοι προπονητές έρχονται σε μένα με προτάσεις. Όταν έρχονται κάποιοι ατζέντηδες και σου προτείνουν τον Χ παίκτη, ο οποίος μπορεί να ταιριάξει και σ' εμάς τη δεδομένη χρονική στιγμή, θα το συζητήσουμε. Δεν έτυχε όμως να υπάρχει κάποιος αθλητής εντός ή εκτός συμβολαίου στον Παναθηναϊκό».
Μπασκετικός πατέρας, πρόεδρος και ευεργέτης του ελληνικού μπάσκετ
- Θα ήθελα αν μπορείς, να μου περιγράψεις τον άνθρωπο Παύλο Γιαννακόπουλο με τρεις λέξεις.
«Προφανώς με τρεις λέξεις δεν μπορώ να τον περιγράψω. Θα μπορούσα να πω αυτό που αισθανόμουν, ότι εγώ κι μπορώ να τον έχω σαν δεύτερο πατέρα μου. Θέλω να πω γι' άλλη μία φορά τα ειλικρινή μου συλλυπητήρια στην οικογένεια και να έχουν τις καλύτερες αναμνήσεις από τον κύριο Παύλο, τον πρόεδρο. Για μένα ήταν τιμή που συνεργάστηκα με αυτόν τον άνθρωπο. Μία τεράστια προσωπικότητα στον επιχειρηματικό χώρο πρώτα, ένας άνθρωπος που είχε ως βασικό γνώμονά του να βοηθά. Ήθελε να βοηθά κόσμο, αυτό είναι δεδομένο. Όταν ήρθα το 1999 να υπογράψω, ήταν κάτι ξεχωριστό ο τρόπος που επέλεγε. Αρκετές φορές με έπαιρνε τηλέφωνο για διάφορα θέματα, όχι μόνο για τον Παναθηναϊκό. Για μένα λοιπόν, ήταν ανάγκη να είμαι παρών σ' αυτές τις δύσκολες στιγμές της οικογένειάς του. Θεωρώ ότι είναι ένας άνθρωπος που έχει συνεισφέρει τα μέγιστα στο μπάσκετ. Μπορούμε να τον πούμε ευεργέτη στο μπάσκετ. Και στις δύσκολες περιόδους, που οι άλλοι μείωναν το μπάτζετ, ο κύριος Γιαννακόπουλος με την οικογένειά του και την ΒΙΑΝΕΞ στήριζαν τον Παναθηναϊκό. Ακόμα και σε χαλεπούς καιρούς, το 2005, εμείς ήμασταν στο Final Four στην Μόσχα και διεκδικήσαμε ένα τρόπαιο. Τρεις λέξεις, λοιπόν; Μπασκετικός πατέρας, πρόεδρος και ευεργέτης του ελληνικού μπάσκετ».
Η πορεία και τα αποτελέσματα του Μπλατ είναι προς μίμηση για όλους εμάς
- Ποια είναι η γνώμη σου για την έλευση του Ντέιβιντ Μπλατ στον Ολυμπιακό;
«Πολύ καλός προπονητής. Μάλιστα με τον Ντέιβιντ μας συνδέουν και κάποια κοινά χρόνια ως συνεργάτες προπονητών, στα χρόνια ακόμη του VHS που βάζαμε την κασέτα για να κάνουμε scouting. Δηλαδή από το 1999, που ο Ντέιβιντ ήταν assistant coach του Πίνι (σ.σ. Γκέρσον) στην Μακάμπι. Μετά ανέλαβε πρώτος προπονητής. Είναι αναμφίβολα πολύ καλός προπονητής. Η πορεία του και τα αποτελέσματά του είναι προς μίμηση για τους νεότερους και για όλους εμάς. Ήταν μάλιστα άδικο, κατά την πλειοψηφία των προπονητών, το γεγονός πως έφυγε από το Κλίβελαντ. Θα μπορούσε να έχει ολοκληρώσει εκεί την δουλειά του που ήταν πολύ σημαντική κι άνοιξε και πόρτες για άλλους Ευρωπαίους. Άσχετα αν αυτός είναι Αμερικανός, έχει ευρωπαϊκή νοοτροπία και προσέγγιση στο μπάσκετ. Αρκετές ομάδες στο ΝΒΑ που αγγίζουν τους τίτλους, τολμώ να πω ότι πλέον έχουν αλλάξει τον τρόπο τους κι έχουν επηρεαστεί από το ευρωπαϊκό στυλ. Δηλαδή και το Γκόλντεν Στέιτ πασάρει, δεν είναι one man show. Μπορώ να πάω και στην Βοστώνη, στο Σαν Αντόνιο, στην Γιούτα που ουσιαστικά έχουν επηρεαστεί αρκετά από τον τρόπο αυτό παιχνιδιού. Προφανώς, βέβαια τα δεδομένα είναι διαφορετικά στο ΝΒΑ».
- Προπονητικά τι θα προσθέσει ο Μπλατ;
«Αυτό το ξέρει ο ίδιος. Προφανώς θα προσαρμοστεί στα δεδομένα των παικτών του».
- Ποιο είναι το καλύτερο του, όπως το «διαβάζεις» εσύ ως αντίπαλος προπονητής;
«Θα βάλει αρκετά backdoor cuts που του αρέσουν (γέλια)».
Προφανώς και νιώθω τον εαυτό μου ως μέλος της οικογένειας του Παναθηναϊκού
- Βλέπεις τον εαυτό σου μελλοντικά στον πάγκο του Παναθηναϊκού;
«Δεν μπορώ να βλέπω έτσι το μέλλον. Ο Παναθηναϊκός είναι ένα ιδιαίτερο κεφάλαιο της ζωής μου. Μιλήσαμε για τον κύριο Παύλο, μπορούμε να μιλήσουμε για τον κύριο Θανάση, τον κύριο Κώστα. Έφυγε και ο κύριος Κώστας πρόσφατα από τη ζωή, έφυγε και η αδερφή τους. Στον εναγκαλισμό που είχα με τον κύριο Θανάση, μου είπε: "Δημήτρη, έχασα το στήριγμά μου". Ήταν στιγμές πολύ συγκινητικές. Είναι διαφορετικό να είσαι επαγγελματίας και να μιλάς και να σου λένε "κύριε Ιτούδη" και είναι διαφορετικό να ζεις σαν οικογένεια. Στον Παναθηναϊκό ήμασταν οικογένεια, ο Ζέλικο, εγώ, οι συνεργάτες, η οικογένεια Γιαννακόπουλου».
- Κατά κάποιον τρόπο δηλαδή νιώθεις ακόμη και τώρα μέλος αυτής της οικογένειας;
«Προφανώς. Το ξέρει ο κόσμος, το ξέρει η οικογένεια. Ακόμη και στον τίτλο που κατέκτησα με την ΤΣΣΚΑ, αναφέρθηκα στον Παναθηναϊκό. Βγαίνει από την ψυχή μου αυτό το πράγμα. Δεν μπορείς να είσαι αγνώμων σ' αυτή τη ζωή, πρέπει να ξέρεις από πού προέρχεσαι και πού βαδίζεις. Το πού θα πας θα το δείξει αυτή η ζωή. Μην κάνουμε σχέδια και γελά ο Θεός. Ας ζήσουμε το παρόν. Το παρόν, στη συγκεκριμένη περίπτωση, είναι ότι ο Παναθηναϊκός αποτελεί ένα τεράστιο σωματείο που έχει συνεισφέρει τα μέγιστα στην ανάπτυξη του αθλήματος στην Ελλάδα. Έχει προσφέρει πολλούς αθλητές στις Εθνικές ομάδες, μικρές και Ανδρών. Μαζί με τον Ολυμπιακό, που τα τελευταία χρόνια έχουν χτίσει αυτή την αντιπαλότητα στο γήπεδο, βοηθούν στην εξέλιξη του αθλήματος και θα βοηθήσουν και την ΑΕΚ, τον ΠΑΟΚ, τον Άρη, τις επαρχιακές ομάδες να εξελιχθούν. Η βοήθειά τους είναι τέραστια και στο κοινωνικό κομμάτι, γιατί και ο κύριος Παύλος και η σύζυγός του, η κυρία Δέσποινα, είχαν ως γνώμονα το να προσφέρουν και κοινωνικό έργο. Το ίδιο προφανώς και η μετέπειτα γενιά, ο Δημήτρης Γιαννακόπουλος. Ο Παναθηναϊκός και ο Ολυμπιακός δηλαδή προσφέρουν και κοινωνικό έργο ως σύλλογοι και οργανισμό. Αυτό είναι σημαντικό. Αυτό μπορώ να πω για τον Παναθηναϊκό. Είναι ένα τεράστιο κεφάλαιο για εμένα. Το γεγονός ότι, όταν επιστρέφω ως αντίπαλος για 40 λεπτά με την ΤΣΣΚΑ στο ΟΑΚΑ, με χειροκροτά ο κόσμος, είναι κάτι που με κάνει να ανατριχιάζω. Μακάρι να μπορούσα κι εγώ να τους χειροκροτώ έναν-έναν».