Από την ημέρα που το μπάσκετ γιγαντώθηκε στην Ελλάδα, που κέρδισε το ενδιαφέρον του απλού κόσμου και τα γήπεδα γέμισαν, διαιωνίζεται μία ιστορική ανορθογραφία εκ μέρους του Τύπου και των δημοσιογράφων. Δεν έχει γίνει ποτέ μία ιδιαίτερη αναφορά στα μεγαλύτερα χαμένα ταλέντα του ελληνικού μπάσκετ. Παιδιά που είτε κοιμήθηκαν με την μπάλα βλέποντας όνειρα να γίνουν ο Γκάλης και ο Γιαννάκης της εποχής τους, ή αργότερα, παιδιά, που ονειρεύτηκαν να γίνουν ο Διαμαντίδης, ο Σπανούλης, ο Σάρας, ο Μπατίστ, ο Τσαρτσαρής της δικής τους. Παιδιά που αφιέρωσαν ολόκληρη τη ζωή τους στο μπάσκετ, αλλά για διαφορετικούς λόγους ατύχησαν. Αλλοι εξαιτίας σοβαρών τραυματισμών, άλλοι επειδή εγκλημάτισαν εις βάρος του εαυτού τους, κι άλλοι διότι …την είδαν αλλιώς!
Στην τελευταία κατηγορία ανήκει ο Σωτήρης Μανωλόπουλος, ο νέος προπονητής της ΑΕΚ… Το είδωλό μου από τότε που ήμουν 12 ετών και ξεκινούσα στο ίδιο πλαστικό ταρτάν του "Τάφου" να χτίζω κι εγώ τα δικά μου όνειρα. Είδωλο και πρότυπο! Κανονικό!
Εκείνη την εποχή τα πράγματα στο ελληνικό μπάσκετ ήταν εντελώς διαφορετικά. Δεν υπήρχαν τόσες διαφορετικές Εθνικές αναπτυξιακές ομάδες (όσες υπάρχουν σήμερα) και οι δυνατότητες της διάκρισης ήταν πραγματικά ελάχιστες, διαθέσιμες μόνο για τους πραγματικά καλούς (συνήθως). Κάθε δύο χρόνια (κι όχι ετησίως όπως συμβαίνει σήμερα) διεξάγονταν μονάχα δύο Ευρωπαϊκά Πρωταθλήματα. Των Παίδων και των Εφήβων. Αρα υπήρχε χώρος για 24 παιδιά από τις ηλικίες 15 μέχρι 18 (ανά διετία) να νιώσουν την υπέρτατη τιμή: Να φορέσουν το εθνόσημο.
Αρα, αντιλαμβάνεστε ότι όποιος τα κατάφερνε, περνούσε σε άλλο στάτους, πολύ περισσότερο στα μάτια των νεώτερων παιδιών, που τον έβλεπαν να προπονείται μέρα νύχτα στο ίδιο γήπεδο με αυτούς.
Κάπως έτσι ξεκίνησε ο Σωτήρης. Ενας τύπος με ύψος 1.92, που ήταν ο …Μανωλόπουλος αρχικά. Στη συνέχεια, για όλους εμάς, του πιο πιτσιρικάδες, έγινε ο Σωτήρης. Ολοι ήξεραν ποιος ήταν ο Σωτήρης σε ολόκληρη την Αθήνα. Ο Σωτήρης έκανε προπόνηση στο σουτ; Επρεπε να κάνω κι εγώ. Στη ντρίμπλα; Επρεπε να κάνω κι εγώ. Τα καλοκαίρια, ο Σωτήρης, στη Χαλκίδα που παραθέριζε, δεν επέτρεπε στον εαυτό του να περνάει ούτε μία μέρα χωρίς να τρέχει, να κάνει βάρη, να σουτάρει. Η φήμη του είχε αποκτήσει διαστάσεις θρύλου! Γιατί; Γιατί αν και δεν ήταν ιδιαίτερα ψηλός, είχε μία πολύ ξεχωριστή σχέση με τη μπάλα. Ηταν θεαματικότατος. Οχι μόνο γιατί κάρφωνε με όποιο τρόπο ήθελε, αλλά γιατί οι κινήσεις του, παρά το θεώρατα μούσκουλά του, ο χειρισμός της μπάλας, οι ντρίμπλες του, ήταν τόσο ακαριαίες, τόσο πλαστικές, τόσο αρμονικές και όμορφες (κυριολεκτικά όμορφες), που (ειλικρινά θέλω να με πιστέψετε, δεν υπερβάλω), νόμιζες ότι σε κάθε επίθεση σκάρωνε μία διαφορετική χορογραφία.
Διάθετε όλο το πακέτο ενός αθλητή, που σε υποχρέωνε να τον θαυμάζεις…
“Μόνο εσύ θυμάσαι ποιος ήμουν” μου είπε χαμογελαστά μετά από μία συνομιλία που είχαμε σήμερα on camera και θα προβληθεί την Τρίτη στο Pick n’ Roll της Cosmote TV. Με ένα ίχνος νοσταλγίας!
Θυμάμαι σχεδόν τα πάντα… Και κυρίως, το γεγονός ότι μόλις επέστρεψε από την Αμερική και τη φοίτησή του στο Boston University ήταν ένας εντελώς διαφορετικός παίκτης. Ο θρύλος του όμως, συνέχιζε. ΄Ηρθε πίσω, κουβαλώντας τον τίτλο του αρχηγού του BU στην τελευταία χρονιά του, στο τέλος μίας τριετίας που ουσιαστικά διαμόρφωσε όχι μόνο την μετέπειτα καριέρα του, αλλά τον σημάδεψε ως άνθρωπο….
“Please feel free to call me at 5**-2**-1***. Would love to talk about Sotiros” έγραφε το μήνυμα που ήρθε στο mailbox μου το απόγευμα της Παρασκευής. Αποστολέας: Μάικ Τζάρβις! Στα ελληνικά: “Πάρε με όποτε θες στον τάδε αριθμό… Θα ήθελα πολύ να μιλήσω για τον Σωτήρη”.
Ο Μάικ Τζάρβις, που σήμερα είναι 71 ετών και εργάστηκε ως προπονητής από το 1968 μέχρι και πρόπερσι στο Florida Academic, ήταν ο άνθρωπος που στρατολόγησε τον Σωτήρη Μανωλόπουλο το 1989 από τα εφηβικά τμήματα του Παναθηναϊκού. Ηταν η εποχή, που οι Ελληνες εξασφάλιζαν εξαιρετικά δύσκολα μία υποτροφία σε Αμερικάνικο κολέγιο. Δεν έμοιαζε σε τίποτα με τη σημερινή εποχή, στην οποία οι περισσότεροι νέοι παίκτες έχουν δυνατότητα επαφής με τα κολέγια των ΗΠΑ και οι μάνατζερς ήταν σαφώς πιο καταρτισμένοι, με περισσότερες επαφές. Τότε, μονάχα οι εμφανίσεις με την Εθνική ομάδα σε μεγάλες διοργανώσεις, ή στο περίφημο τουρνουά του Μανχάιμ (το μοναδικό που παρακολουθούσαν scouts από τις ΗΠΑ), δημιουργούσαν διαύλους με τους Αμερικάνους. Ο Σωτήρης είχε παίξει στην Εθνική Παίδων το 1987 μαζί με τον Αχιλλέα Δεμέναγα, τον Δημήτρη Ποδαρά, τον Χρήστο Μυριούνη, τον Κώστα Μωραϊτη (πατέρα του Δημήτρη, που παίζει στην ΑΕΚ σήμερα) και άλλων παιδιών. Επανάληψη: Εξακολουθεί να είναι η υπέρτατη τιμή η συμμετοχή στην Εθνική ομάδα, αλλά τότε, ήταν κάτι άλλο ρε παιδί μου. Ηταν ξεχωριστό. Διαφορετικό! Πραγματικά μοναδικό.
“Μία μέρα χτύπησε το τηλέφωνό μου… Στην άλλη άκρη της τηλεφωνικής γραμμής ήταν ο Ρίτσαρντ Ντουξάιρ” θυμάται, κρυστάλλινα, παρά τα 71 χρόνια του ο κόουτς Τζάρβις… “Ξέρεις, ο κόουτς Ντουξάιρ (απεβίωσε το 2012) ήταν ο μέντοράς μου. Μου είπε: “Εχω ένα παιδί στην Ελλάδα… Σε παρακαλώ να τον πάρεις στο κολέγιό σου”. Για να είμαι ειλικρινής μαζί σου, δε χρειαζόταν να ακούσω τίποτα άλλο. Από τη στιγμή που ο κόουτς Ντουξάιρ, μου είπε ένα όνομα, ήταν αρκετό για να ακούσω την επιθυμία του. Ηξερα εκ των προτέρων ότι πέραν από καλός και ταλαντούχος παίκτης, ο συγκεκριμένος που μου πρότεινε ο κόουτς Ντουξάιρ θα ήταν και σπουδαίος χαρακτήρας. Ετσι σκεφτόταν ο "Ντιουκ" και γνώριζα ότι αν δεν ήταν ένας θαυμάσιος άνθρωπος, δε θα μου τον πρότεινε ποτέ”.
Ο Ρίτσαρντ Ντουξάιρ, ήταν ο πρώτος ξένος προπονητής στην ιστορία της Εθνικής ομάδας μπάσκετ, όπου εργάστηκε σε δύο διαφορετικές περιόδους στη δεκαετία του ’70. Το 1975 κατέκτησε το πρωτάθλημα με τον Παναθηναϊκό, ενώ το 1987 επέστρεψε στους Πράσινους για μία σεζόν. Ηταν τότε που γνώρισε τον ταλαντούχο νεαρό, ο οποίος ξημεροβραδιαζόταν στο κλειστό του “Τάφου” και από το δισάκι του, σε κάθε προπόνηση, έβγαζε κάποιο αριστούργημα που άφηνε όσους τον παρακολουθούσαν άφωνους.
“Δυστυχώς με τον Σωτήρη εργάστηκα για μόλις δύο χρόνια” είπε ο Μάικ Τζάρβις, ο οποίος, μερικούς μήνες πριν προσφέρει υποτροφία στον Μανωλόπουλο, είχε συνεργαστεί με τον πατέρα του Κάιρι Ιρβιν, Ντρέντερικ.
“Πρόλαβες τον πατέρα του Καϊρι” έστειλε ένα μήνυμα στον νέο κόουτς της ΑΕΚ χθες το βράδυ κι αφού είχε ολοκληρωθεί η συνομιλία μου με τον Μάικ Τζάρβις.
“Πες μου ότι είναι αυτός που έπαιζε στο BU;” μου απάντησε ο Σωτήρης. Κι όμως, αυτός ήταν.
“Ελα ρε. Δεν το ήξερα. Δεν παίξαμε μαζί, αλλά είχαμε γνωριστεί. Ηταν παικτάρα” ήταν το επόμενο μήνυμα που έλαβα.
Το μοναδικό λάθος που έκανε ο κόουτς Τζάρβις, για μία περίοδο πριν από σχεδόν 30 χρόνια (!!!), ήταν ότι θυμόταν πως ο Σωτήρης έπαιξε μαζί με τον Ντρέντερικ. Δεν έπαιξαν.
“Ημουν προπονητής του Sotiros (έτσι τον αποκαλεί ο κόουτς Τζάρβις) τα πρώτα δύο χρόνια του στο BU. Ηταν λίγο άτυχος, διότι όταν ήρθε δεν έπαιξε πάρα πολύ, καθώς είχα στα χέρια μου μία πάρα πολύ έμπειρη -για το κολεγιακό επίπεδο- ομάδα. Τον τρίτο χρόνο, όταν ο Sotiros είχε πια κατανοήσει τα πάντα και θα έμπαινε στην ομάδα, εγώ αποχώρησα για το Τζορτζ Γουάσινγκτον. Θυμάμαι όμως, ακόμα, ότι ήταν ένα παιδί που του άρεσε να μαθαίνει. Αν και στην αρχή είχε πρόβλημα με τη γλώσσα και δεν έπιανε τα πάντα από αυτά που έλεγα, πολύ γρήγορα βελτιώθηκε. Είχε έρθει στην Αμερική κουβαλώντας το ταλέντο του σκόρερ. Ομως στη δική μας ομάδα, τα πράγματα ήταν λίγο διαφορετικά. Δεν είχαμε κανέναν σούπερ σταρ και το πλάνο μου στηριζόταν κυρίως στην άμυνα. Σιγά σιγά το κατάλαβε, αλλά ήταν πάντα ο πρώτος που ερχόταν στην προπόνηση και ο τελευταίος που έφευγε από το γήπεδο. Η δική του αφοσίωση στην προπόνηση, παρότι δεν ήταν βασικός και δεν αγωνιζόταν πάρα πολύ, μας βοήθησε αποφασιστικά να πετύχουμε τεράστιες νίκες. Ακριβώς επειδή ο Σωτήρης ήταν πεινασμένος να μάθει και να προπονηθεί, συμπαρασύροντας πολλές φορές όλη την ομάδα”.
Ο κόουτς Τζάρβις ήταν λίγο, ελαφρά συγκινημένος… “Ειλικρινά χαίρομαι που με πήρατε τηλέφωνο και μου ζητήσατε να μιλήσω για τον Sotiros. Δεν ήξερα ότι έχει επιλέξει το επάγγελμα του προπονητή, αλλά τώρα που το ακούω από εσάς δεν μου προκαλεί καμία έκπληξη. Θα σας πω τούτο: Ειλικρινά, αν ήμουν παίκτης, ή αν είχα γιο που έπαιζε μπάσκετ, θα ήθελα πολύ να συνεργαστεί με τον Sotiros. Είναι ένας θαυμάσιος άνθρωπος, που όταν του είπα: “Sotiros, είσαι καλός επιθετικός, αλλά χρειάζομαι να μου δώσεις πολλά περισσότερο από αυτό”, αντιλήφθηκε αμέσως τι έπρεπε να κάνει. Επαιξε άμυνα, έδωσε τον εαυτό του, έκανε τα πάντα. Αποκλειστικά και μόνο για την ομάδα. Μόνο για την ομάδα. Ούτε για τον εαυτό του, ούτε για κάτι άλλο”.
Οταν ήρθε η ώρα να κλείσουμε το τηλέφωνο, ο Μάικ Τζάρβις, έκανε τον επίλογό του… “You made my day (με κάνατε ευτυχισμένο) today. Εχω να μιλήσω στον Sotiros από την ημέρα που μαζί με την γυναίκα μου είχαμε επισκεφθεί την Ελλάδα και φάγαμε μαζί του και την οικογένειά του. Σας παρακαλώ, πείτε του ότι θα ήθελα το τηλέφωνό του να επικοινωνήσω μαζί του”.
Δίχως να το έχει καταλάβει, στο BU ο Σωτήρης “‘έκαψε” τη μεγάλη καριέρα ως παίκτης, αλλά σφυρηλάτησε τον χαρακτήρα που τον κάνει ξεχωριστό. Αυτόν που επέδειξε -μετά την επιστροφή του- στις ομάδες που αγωνίστηκε, αυτόν που τον καθοδηγεί σήμερα ως assistant ή head coach.
Εναν τύπο που είναι ταγμένος στην ομάδα, στο σύνολο, στον προπονητή, στον κοινό στόχο. Τολμώ να πω ότι ο Μανωλόπουλος, όταν επέστρεψε στην Ελλάδα, υποτίμησε το ταλέντο του, κουβαλώντας (έχοντας ενστερνιστεί σαν τα κεφάλαια μίας δεύτερης θρησκείας) τις αδιαπραγμάτευτες αρχές του Μάικ Τζάρβις, κι εν συνεχεία του Μπομπ Μπράουν, που τον διαδέχτηκε στον πάγκο του BU. Επαιξε στον Παπάγου (ενώ ήθελε να τον κρατήσει ο Παναθηναϊκός, αλλά φοβήθηκε ότι δε θα είχε χρόνο συμμετοχής) και στο Μαρούσι για έξι χρόνια, σηκώνοντας ως αρχηγός το Κύπελλο Σαπόρτα το 2001!
Ο Μανωλόπουλος επέστρεψε στην Ελλάδα για να υπηρετήσει το σύνολο σε μία εποχή που επικρατούσε το άτομο. Βρέθηκε πολλά χρόνια μπροστά από την εποχή του και σε φιλικές συνομιλίες που έχουμε κάνει, μεταξύ σοβαρού κι αστείου, προσπάθησα να αστειευτώ με αυτή που ακόμα και σήμερα πια θεωρώ μεγαλύτερη αρετή του… Τον αλτρουισμό και τη δοτικότητα στον κοινό στόχο…
“Εφυγες παιχταράς, αλλά γύρισες μπάζο” του λέω (γνωρίζοντας ότι δεν το εννοώ). Γνωρίζοντας ότι σε ηλικία 17 ετών τσάκισε τα γόνατά του, πληρώνοντας το τίμημα των τεράστιων αθλητικών προσόντων του, τα οποία χρησιμοποιούσε σε ακατάλληλα εδάφη. Αυτό που δε γνώριζα μέχρι πριν από λίγα χρόνια ήταν ότι δύο φορές είχε υποστεί πελματιαία απονεύρωση… “Δε γύρισα μπάζο. Χτύπησα. Δύο πελματιαίες πέρασα. Εχασα όλη την εκρηκτικότητά μου, όπως συνέβαινε με όλους τους παίκτες, τουλάχιστον εκείνη την εποχή”. Η πρώτη ήταν στην senior χρονιά του στο BU, τη σεζόν που ήταν αρχηγός της ομάδας του, τίτλος που αποτελεί τεράστια τιμή για οποιοδήποτε κολέγιο της Αμερικής. Τη χρονιά που όλοι περίμεναν ότι θα έκανε την προσωπική έκρηξή του. Που ο ίδιος περίμενε πως και πως για να παίξει και να οδηγήσει την ομάδα του. Επαιξε σε μόλις 8 ματς. Η δεύτερη ήταν στην παρθενική χρονιά του στο Μαρούσι.
Ο Σωτήρης ακολούθησε την προπονητική, έφτασε μέχρι την Εθνική ομάδα στο πλευρό του Ηλία Ζούρου, οι παλιοί συμπαίκτες του, οι τωρινοί συνεργάτες του επιδαψιλεύουν εγκωμιαστικά σχόλια, τίποτα όμως, απ’όλα αυτά δεν συγκρίνεται με την επιγραφή στην πλακέτα με την οποία τον τίμησε το ΒU, στο τέλος της senior χρονιάς του και λίγο πριν επιστρέψει στην Ελλάδα… Μία πλακέτα για τον Μεγάλο Αρχηγό των Terriers…
“Θα θέλαμε να σε ευχαριστήσουμε για την εκπληκτική ηγετικότητα που επέδειξες, τον μεταδοτικό ενθουσιασμό σου και την υψηλής ποιότητας χαρακτήρα που εμφάνισες στη διάρκεια και των τριών τελευταίων ετών. Οσο φορούσες τα χρώματα της ομάδας μας, παρέμεινες ένας πιστός συμπαίκτης, ένας ταλαντούχος παίκτης κι ένας περήφανος εκπρόσωπος του προγράμματός μας και θα σε θυμόμαστε πάντα για αυτό που ήσουν, για την ποιότητά σου ως άνθρωπος. Θα μας λείψεις”.
Δεν ξέρω ποιο είναι το μέλλον του ως προπονητής της ΑΕΚ. Δεν μπορώ να το προβλέψω. Θα τον κρίνω. Για εμένα, όμως, όπως και για μία γενιά παιδιών που γεννήθηκαν τα πρώτα χρόνια της δεκαετίας του ’70, ο Σωτήρης θα είναι πάντα το είδωλο των νιάτων μας. Ενα πραγματικό, ένα αληθινό είδωλο, που γιγαντώθηκε, όταν επέστρεψε και μας δίδαξε πως είναι να παίζεις για την ομάδα και όχι για τον εαυτό σου.
Υ.Γ. Ολα αυτά που αναφέρθηκαν δε σημαίνουν ότι ο Μανωλόπουλος είναι ένας σπουδαίος προπονητής. Μπορεί να γίνει στο μέλλον. Αλλωστε η ΑΕΚ είναι η πρώτη μεγάλη δουλειά που αναλαμβάνει. Καλό θα είναι όμως, πριν κρίνουμε οποιονδήποτε άνθρωπο, να γνωρίζουμε κάποια, λιγοστά πράγματα της διαδρομής του, που αποτυπώνουν το σκεπτικό και τον χαρακτήρα του. Αυτά!!!
