Είκοσι; Είκοσι χρόνια; Παναγία μου! Πως περνούν έτσι τα άτιμα; 1996-2016 είναι ακριβώς 20 χρόνια, όμως ακόμη κι αν περάσουν άλλα τόσα, εκείνο το βράδυ θα είναι αξέχαστο για όσους το έζησαν.
«Μάγκα, μετράει το καλάθι; Τι είδες;» Από την άλλη μεριά της τηλεφωνικής γραμμής η φωνή του τότε διευθυντή μου στα «ΝΕΑ», Γιάννη Κιούση, ίσα που ακουγόταν αν και ούρλιαζε.. Ακόμη και οι περαστικοί από τη Χρήστου Λαδά θα τρόμαξαν από τις φωνές του, αλλά πως να ακούσω τη στιγμή που 10.000 αλαλάζοντες οπαδοί του Παναθηναϊκού πανηγύριζαν το πρώτο ευρωπαϊκό τρόπαιο. Αυτή η φωνή, είναι πάντα η πρώτη σκέψη, όταν γυρίζω στη σημερινή ημερομηνία, πίσω στο μακρινό πια, 1996.
«Γιάννη, δεν ξέρω. Δεν μπόρεσα να δω. Αλλά σημασία έχει ότι ο Παναθηναϊκός πήρε το κύπελλο» θυμάμαι ότι απάντησα, καθώς αν και ανεβασμένος στην καρέκλα ήταν αδύνατον να δω αν το κόψιμο του Στόϊκο στον Μοντέρο ήταν κανονικό ή όχι.
Ωστόσο ακόμη κι αν στοιχειοθετούσε παράβαση, θα ήταν η μοναδική στα τελευταία δευτερόλεπτα του ιστορικού τελικού; Βιρόβνικ και Ντοριζόν κατάπιαν το στραγάλι (κάτι που συνηθίζεται) και στο φινάλε παίχθηκε ένα… νέο άθλημα: μπάσκετ χωρίς κανονισμούς! Έτσι ήταν κι ο τίτλος στα «ΝΕΑ», την μεθεπόμενη ημέρα, όταν και μου πρωτομπήκε η ιδέα ότι οι αν οι διαιτητές πληρωνόντουσαν με την ώρα θα έπρεπε να χρεώνουν 37, 38 άντε 39 λεπτά... Μετά αποφεύγουν να παίρνουν αποφάσεις γιατί προφανώς θεωρούν πιο ελαφρύ το «δεν είδα», από το «είδα λάθος»…
Εκείνη η βραδιά, του 1996, συνεχίστηκε πάντως έτσι, χωρίς πρόγραμμα. Δίχως κανόνες. Ο τεράστιος Ντομινίκ Ουίλκινς εμφανίστηκε με μια σημαία του Παναθηναϊκού φορεμένη ως «παντάνα» στο κεφάλι του και για... περιδέραιο το διχτάκι από τη μία μπασκέτα. Τουλάχιστον εκείνος δεν μίλησε γαλλικά, τιμώντας τη χώρα στην οποία γεννήθηκε, αλλά Αμερικανικα. Αντίθετα ο Παναγιώτης Γιαννάκης αρνήθηκε να χρησιμοποιήσει άλλη γλώσσα πλην της ελληνικής. «Θα μιλήσω ελληνικά γιατί το ελληνικό μπάσκετ τα τελευταία 10 χρόνια είναι στην κορυφή» είπε και έκανε τους πάντες να ανατριχιάσουν για δεύτερη φορά μέσα σε λίγα λεπτά!
Στα αποδυτήρια η κατάσταση είχε ξεφύγει. Μέχρι και ο Ντίνο Ράτζα, “πνευματικό παιδί” του Μπόζινταρ Μάλκοβιτς, συμπαίκτης του Ουίλκινς στους Μπόστον Σέλτικς και κολλητάρι του Βράνκοβιτς, είχε μπουκάρει για να πανηγυρίσει τον τίτλο με (σχεδόν) την ίδια χαρά που είχε το 1989 και το 1990 όταν είχε βρεθεί στη θέση των «πράσινων» και με τις συγκλονιστικές εμφανίσεις του είχε στείλει το μήνυμα για την τεράστια καριέρα που προοριζόταν να κάνει.
Στα αποδυτήρια είχε τρυπώσει και ο «Καπετάνιος, Γιώργος Βαρδινογιάννης, ο οποίος οργάνωσε ταξίδι στο Παρίσι αμέσως μετά τη νίκη-πρόκριση του Παναθηναϊκού επί της ΤΣΣΚΑ στον ημιτελικό. Ο τότε πρόεδρος της ΠΑΕ είχε μπει μέσα στα αποδυτήρια γιατί ήθελε για λάφυρο του θριάμβου τη φανέλα με το Νο12 που ανήκε στον Ντομινίκ Ουίλκινς. Πιθανότατα την ιδρωμένη από τον τελικό φανέλα να την πήρε ο κολλητός του Αμερικάνου σούπερ-σταρ, Τζίνο Χάρις, ο οποίος btw όχι μόνο έμενε στο ίδιο ξενοδοχείο με την ομάδα αλλά και στο ίδιο δωμάτιο με τον Ντομινίκ. Ήταν τέτοια η αλλαγή κλίματος πριν από το φάιναλ-φορ στις σχέσεις Μπόζα-Ουίλκινς που ο επονομαζόμενος (μεταξύ των παικτών του ΠΑΟ) “Φιντέλ Κάστρο”, είχε δώσει άδεια να μείνει ο Αμερικάνος με το φιλαράκι του… (το οποίο αργότερα το εγκατέλειψε στην Αθήνα και η τελευταία ιστορία που γνωρίζουμε από εκείνον είναι η συμπλοκή σε καβγά σε εμπορικό κέντρο στο Μαρούσι, από όπου βγήκε λαβωμένος από μαχαίρι!).
Εκείνο το φάιναλ-φορ, το οποίο σε οργάνωση δεν είχε καμία σχέση με τα σύγχρονα, ήταν και το τελευταίο του Παναθηναϊκού χωρίς τον Ζέλιμιρ Ομπράντοβιτς στην άκρη του πράσινου πάγκου. Ο Σέρβος, ένα χρόνο μετά το θρίαμβο της Ρεάλ στη Σαραγόσα και με τρία “παράσημα” στο στήθος (Παρτίζαν, Μπανταλόνα, Ρεάλ) συμμετείχε στο φάιναλ-φορ αλλά παρά τις προβλέψεις του Ιωαννίδη, προπονητή του Ολυμπιακού τότε, δεν προκρίθηκε στον τελικό. Τούτο δεν τον απέτρεψε να απαντήσει επιθετικά στον «Ξανθό», στον οποίο αφιέρωσαν εκατοντάδες λέξεις οι εφημερίδες στο Βελιγράδι. Ο Ιωαννίδης υποστήριζε τη θεωρία περί «σέρβικου λόμπι» και για αυτό είχε εκφράσει δημόσια τη σιγουριά ότι ο Παναθηναϊκός, λόγω Μάλκοβιτς και η Ρεάλ, λόγω Ομπράντοβιτς, θα πάνε στον τελικό όμως η Μπαρτσελόνα κατέρριψε την ιστορία του.
Ο Ιωαννίδης βέβαια κατόρθωνε να απασχολεί τους πάντες ακόμη και εν τη απουσία του. Έστω κι αν ο Παναθηναϊκός ήταν στο φάιναλ-φορ και εκείνος στην... πολυθρόνα, όπως έλεγε το σύνθημα των πράσινων οπαδών. Τότε εκτός από την άστοχη πρόβλεψη του, η οποία κατ’ουσίαν ήταν απόρροια των αποτυχίων του απέναντι στον Ομπράντοβιτς στο Τελ Αβίβ και τη Σαραγόσα, είχε βρεθεί στο επίκεντρο για μια πρόβλεψη που κάποιος άλλος έκανε για εκείνον.
Ο Παύλος Γιαννακόπουλος, ύστερα από τη συνέντευξη Τύπου που είχε δώσει ο Παναθηναϊκός στο Hilton με αφορμή την αναχώρηση του για το Παρίσι και τους αγώνες στο φάιναλ-φορ, είχε ρίξει το... καρφί που κανείς από όσους το άκουσαν δεν έχασε την ευκαιρία να το κάνει δωδεκάστηλο. «Ο Ιωαννίδης δεν θα ξαναπάει ποτέ σε φάιναλ-φορ! Και να του το πείτε!» είπε ο τότε πρόεδρος του Παναθηναϊκού! Στην ουσία δικαιώθηκε αφού ο επονομαζόμενος και «πολυνίκης» (προφανώς λόγω των πρωταθλημάτων που έχει κατακτήσει στην Ελλάδα), Γιάννης Ιωαννίδης δύο χρόνια αργότερα έκανε έξι τις συμμετοχές και ισάριθμες τις αποτυχίες του σε φάιναλ-φορ και σταμάτησε εκεί την καριέρα του. Αντίθετα ο Ολυμπιακός κατέκτησε με προπονητή τον Ντούσαν Ίβκοβιτς κατέκτησε την επόμενη χρονιά το ευρωπαϊκό, πρόσθεσε άλλα δύο, το 2012 και 2013, ενώ ο Παναθηναϊκός έραξε έξι αστέρια, συμμετείχε σε άλλα 8 φάιναλ-φορ (συνολικά 11 και ονειρεύεται τη 12η παρουσία του, στο φάιναλ-φορ του Βερολίνου).
Η κορυφαία, χωρίς αμφιβολία, ομάδα της Ευρώπης τον 21ο αιώνα συμμετείχε έκτοτε στα φάιναλ-φορ 2000 (Θεσσαλονίκη), 2001 (Παρίσι), 2002 (Μπολόνια), 2005 (Μόσχα), 2007 (Αθήνα), 2009 (Βερολίνο), 2011 (Βαρκελώνη), 2012 (Κωνσταντινούπολη), κατακτώντας άλλα 5 ευρωπαϊκά τρόπαια ύστερα από το πρώτο, του 1996. Το κάθε ένα έχει τη δική του αίγλη, το ξεχωριστό σασπένς του και τις μοναδικές αναμνήσεις του, αλλά το πρώτο θα είναι πρώτο... Όπως άλλωστε κάθε πρώτη φορά στη ζωή!
ΥΓ. Μερικές “εικόνες” ή πληροφορίες από το φάιναλ-φορ του 1996, ατάκτως ερριμμένες, διαβάζοντας το φάκελο του Παρισιού:
*Οι ομάδες για να μετακινηθούν από το αεροδρόμιο στα ξενοδοχεία τους χρησιμοποίησαν το λεωφορείο της γραμμής! Μάλιστα, με τον γαλλικό ΟΑΣΑ! Αρχικά η εντύπωση ήταν ότι το πρώτο θύμα της υπόθεσης, ΤΣΣΚΑ Μόσχας, είχε πάρει λεωφορείο λόγω οικονομικών προβλημάτων. Όταν όμως είδαμε τον Παναθηναϊκό να φθάνει με τον ίδιο τρόπο στο ξενοδοχείο, αποδείχθηκε ότι ήταν επιλογή των Γάλλων, οι οποίοι είχαν συμφωνήσει με τον κρατικό οργανισμό συγκοινωνιών για τις μεταφορές των ομάδων. Στο λεωφορείο οι ελεύθερες θέσεις ήταν ελάχιστες με αποτέλεσμα ο Βράνκοβιτς να μείνει όρθιος καθώς άργησε να επιβιβαστεί. Ο Κροάτης σε όλη τη διαδρομή έριχνε τα μπινελίκια της ζωής του, σε ελληνικά, κροατικά και αγγλικά!
*Ο δήμαρχος Αθηναίων, Δημήτρης Αβραμόπουλος μπήκε λαθραία στο γήπεδο. Οι Γάλλοι αρνούνταν να του δώσουν διαπίστευση και η λύση βρέθηκε με εκείνη που ανήκε στον αντιπρόεδρο και γιατρό της ΕΟΚ, Κώστα Παρίση που τελικά δεν ταξίδευσε στην πρωτεύουσα της Γαλλίας.
*250.000 δολάρια ήταν το καθορισμένο (βάσει συμβολαίου) μπόνους του Ουίλκινς, την ώρα που ο πρώτος σκόρερ της Α1, Μίτσελ Ουίγκινς έπαιρνε 220.000 για όλη τη σεζόν!
*2.000 δολάρια πριμ στους «αφανείς ήρωες» (φυσικοθεραπευτές, φροντιστές κλπ) της ομάδας έταξε ο Ουίλκινς. Τελικά έφυγε από την Ελλάδα χρωστώντας και της… Μιχαλούς.
*«Ε, τότε πρέπει να τους δώσει πριμ ο πρόεδρος» απάντησε ο Μάλκοβιτς όταν του ανέφεραν ότι ο Ρενέσες δήλωσε στην Ισπανία ότι η Μπαρτσελόνα είναι η πραγματική πρωταθλήτρια Ευρώπης.
*Σε εκείνο το φάιναλ-φορ, το πρώτο ύστερα από το Τελ Αβίβ και τη Σαραγόσα χωρίς δεύτερη ελληνική ομάδα, έγραφα ασταμάτητα. Μετά τη φωνή από την Αθήνα που ανέφερα στον πρόλογο, το δεύτερο πράγμα που μου έρχεται στο μυαλό, είναι ο πόνος στα δάκτυλα από τη γραφομηχάνη και το ατελείωτο άγχος να κλείσουν οι σελίδες. Μιλάμε για 8-11 σελίδες! Να γράφεις στη γραφομηχανή και να μην τελειώνει το γράψιμο, όπως ατελείωτες ήταν οι ουρές στα φαξ στο Κέντρο Τύπου. Internet? Mail? Sites? Smartphones, ή έστω κινητό; Ούτε στη φαντασία, ούτε καν στις ταινίες του Τζέιμς Μποντ… Εγώ μάλιστα ήμουν προνομιούχος, έχοντας τηλεφωνική γραμμή στη θέση μου για να επικοινωνώ με Αθήνα! Και τώρα τα πάντα γίνονται σε live μετάδοση και το γεγονός γίνεται ιστορία πριν ολοκληρωθεί η ημέρα.
