Το μοτίβο που περιμένει κανείς όταν ψάχνει να βρει στοιχεία για έναν ξένο παίκτη-μεταγραφή σε ελληνική ομάδα είναι, λίγο-πολύ, συνηθισμένο: Ένας τύπος που ξεχώρισε από πολύ μικρή ηλικία, κάποιος τον είδε, κάτι έκανε κι αυτός και άρπαξε την ευκαιρία και μπήκε στο επαγγελματικό ποδόσφαιρο. Ο Ζότα Σίλβα, που πέτυχε το νικητήριο γκολ του Ολυμπιακού στην Τρίπολη εναντίον του Αστέρα AKTOR, δεν ακολούθησε αυτή τη διαδρομή. Όπως ο ίδιος είπε σε μια συνέντεξή του στο PortuGOAL, «τα ραντάρ ήταν χαλασμένα και δεν με είδαν»!
Ο 27χρονος Πορτογάλος από το Γκοντομάρ πρέπει να είναι ένας από τους πολύ λίγους παίκτες, ειδικά στην χώρα του που έχει αναπτύξει πολύ τις ακαδημίες της, ο οποίος έφτασε σε χρηματιστηριακή αξία στην καριέρα του τα 15 εκ. ευρώ, αλλά δεν κατέγραψε ούτε μία συμμετοχή στις «μικρές» εθνικές ομάδες! Πέρασε κάτω από τα ραντάρ; Άργησε να «ανθίσει»; Ο καθένας το βλέπει όπως θέλει.
Ο πατέρας του τον πήγε στη Σουσένσε, έναν τοπικό σύλλογο, να ξεκινήσει τη μπάλα όταν ήταν μόλις οκτώ ετών. Από τα 11 του εντάχθηκε στα αγωνιστικά τμήματα της ακαδημίας, έπαιζε δηλαδή με την Κ14 της ομάδας όντας τρία χρόνια μικρότερος. Στην αρχή τον τοποθετούσαν στη θέση του αριστερού μπακ, κι ο ίδιος δεν διαφωνούσε, γιατί βασικά ήθελε να παίζει σε κάθε ματς κι εκεί φαινόταν ότι είχε τα καλύτερα στοιχεία, αν και δεξιοπόδαρος.
Το στοιχείο που τον εκτόξευσε ήταν (τι ειρωνεία!) ένας τραυματισμός. Στα 17 του άρχισε προπονήσεις με την ανδρική ομάδα της Σουσένσε και περίμενε πώς και πώς το ντεμπούτο του, όταν σε μια προπόνηση υπέστη σοβαρό κάταγμα στον αστράγαλο. Η κινητοποίηση του συλλόγου, που ανέλαβε να πληρώσει όλη του την αποθεραπεία αν και τα λεφτά δεν περίσσευσαν, του έστειλαν το μήνυμα ότι τον έχουν ξεχωρίσει και θα μπορούσε να γίνει επαγγελματίας. Ως τότε έχει πει ότι δεν το σκεφτόταν σοβαρά, απλά του άρεσε το ποδόσφαιρο.
Στα 18 του, κι ενώ είχε γράψει τα πρώτα ματς με τη Σουσένσε, έκανε το πρώτο βήμα προς το επαγγελματικό ποδόσφαιρο: Συμφώνησε με την Πάσος Φερέιρα και εντάχθηκε στη δεύτερη ομάδα της. Μετά από «περιπέτεια» μόλις τριών μηνών πήρε το δρόμο για πίσω στη Σουσένσε. Είπε ότι δεν ήταν έτοιμος για τον ανταγωνισμό που βρήκε εκεί.
Ο άνθρωπος που του άλλαξε την καριέρα ήταν ο Ζοάο Φερέιρα. Σίγουρος για τις ικανότητές του, ο Πορτογάλος κόουτς που ήταν τότε προπονητής στην Εσπίνιο της Γ’ κατηγορίας όχι μόνο εισηγήθηκε τη μεταγραφή του 20χρόνου τότε Ζότα, αλλά του άλλαξε και θέση και κατεύθυνση: Ουσιαστικά πόνταρε στα επιθετικά χαρακτηριστικά του και του είπε ότι θα τον χρησιμοποιούσε σαν αριστερό εξτρέμ. Κι αυτός τον… αντάμειψε με 14 γκολ σε 25 ματς!
Τέτοιους αριθμούς δεν τους προσπερνάει κανείς εύκολα. Η Λεισόες τον έκανε δικό της το καλοκαίρι του 2020. Εκεί έκανε εντυπωσιακή αρχή, αλλά ξεθώριασε στη συνέχεια της σεζόν. Μέχρι που χτύπησε το τηλέφωνο και στην άλλη άκρη ήταν ο Φιλίπε Μάρτινς, κόουτς της Κάζα Πία.
Τι του είπε; Ότι τον είχε στο μπλοκάκι του από την εποχή της Εσπίνιο, αλλά «δεν πρόλαβε» να τον αποκτήσει, καθώς είχε ήδη συμφωνήσει με τη Λεϊσόες. Τον ρώτησε πώς αισθάνεται εκεί και πώς θα του φαινόταν όχι μόνο να έχει μεγαλύτερη συμμετοχή σε μια ομάδα, αλλά να γίνει ο vencedor της. Είναι χαρακτηριστική η πορτογαλική λέξη, μεταφράζεται ως «νικητής» αλλά περιγράφει αυτόν που κάνει τα πάντα για να φέρει νίκες στην ομάδα. Δεν χρειάστηκε, προφανώς, να τον πείσει.
Στην Κάζα Πία έκανε μια ονειρεμένη χρονιά. Τη σεζόν 2021-22 ο μικρομεσαίος περιφερειακός σύλλογος κατάφερε να ανέβει στην Πριμέιρα Λίγκα και ο Ζότα Σίλβα με τα 14 γκολ του έπαιξε πολύ σημαντικό ρόλο. Πλέον το όνομά του είχε αρχίσει να συζητείται και στο υψηλότερο επίπεδο, και η μεταγραφή στη Βιτόρια Γκιμαράες το καλοκαίρι του 2022 ήταν το επιστέγασμα της προσωπικής του ανόδου.
Αλλά κι εκεί αποδείχτηκε ότι… είχε κι άλλο περιθώριο ανόδου. Η σεζόν 2023-24 ήταν η χρονιά-έκρηξη που πυροδότησε τις διεθνείς εξελίξεις. Πέτυχε 15 γκολ και μοίρασε 7 ασίστ, ο Ρομπέρτο Μαρτίνεθ τον κάλεσε στην εθνική Ανδρών της Πορτογαλίας (από τους ελάχιστους παίκτες που κλήθηκαν την τελευταία 20ετία χωρίς να έχουν ούτε μία συμμετοχή στις «μικρές» εθνικές) και ήλθε η μεταγραφή στην Πρέμιερ Λιγκ και τη Νότιγχαμ Φόρεστ, αντί 7 εκ. ευρώ.
Στην πρώτη του συνέντευξη ως παίκτη της Φόρεστ είχε αποκαλύψει ότι μόλις πέντε χρόνια πριν, που μετακινήθηκε από την Σουσένσε στην Εσπίνιο, ο νέος του σύλλογος του έδινε μισθό… 150 ευρώ το μήνα, απλά για να καλύπτει τα έξοδά μετακίνησης από και προς το γήπεδο! Από τα 150 ευρώ ως τα 7 εκατομμύρια είναι μεγάλη απόσταση…
Εκεί του κόλλησε και το παρατσούκλι, ο Πορτογάλος Γκρίλις! Όχι μόνο για τον τρόπο παιχνιδιού του, αλλά και για την εμφάνισή του: Χαμηλά οι κάλτσες, κορδέλα στο μαλλί και στυλ κάπως «χύμα». Πολλές εφημερίδες τον αποκάλεσαν έτσι, αλλά έγινε viral όταν ασχολήθηκε μαζί του ο Γκάρντιαν.
Στη Νότιγχαμ υπέγραψε ως το 2028 και βρήκε τον Νούνο Εσπίριτο Σάντο, ο οποίος τον είχε χαρακτηρίσει «υποτιμημένο ταλέντο» και εξέφρασε την πίστη του ότι μπορούσε να παίξει άνετα στην Πρέμιερσιπ. Τα κατάφερε; Οι αριθμοί λένε ότι τη σεζόν 2024-25 έκανε 37 ματς με τη Φόρεστ, τα 31 για το πρωτάθλημα, με συνολικό απολογισμό 4 γκολ και 3 ασίστ. Για κάποιον που αποκτήθηκε με τη στάμπα του δυνητικού ηγέτη, τα νούμερα ήταν μικρά.
Ο πρώτος του σταθμός μετά την Πρέμιερσιπ ήταν η Μπεσίκτας στη γειτονική Τουρκία, όπου παραχωρήθηκε δανεικός. Τα 5 γκολ σε 22 ματς (σε κανένα δεν έπαιξε ολόκληρο 90λεπτο!) δεν μπορεί κανείς να τα πει απογοητευτικό απολογισμό, όμως τα λόγια που τον συνόδευαν αύξησαν τον πήχη των προσδοκιών και τελικά, όταν έληξε ο δανεισμός του, η Μπεσίκτας δεν πλήρωσε τη ρήτρα των 17 εκ. ευρώ για να τον αποκτήσει.
Στον Ολυμπιακό ο Ζότα Σίλβα ψάχνει αυτό ακριβώς: Μια χρονιά-έκρηξη, όπως οι κολλητές που έκανε σε Κάζα Πία και Γκιμαράες. Σε διαφορετικό επίπεδο, βέβαια, ειδικά στα ευρωπαϊκά ματς.
