MENU

Εμφανίστηκε στην παγκόσμια επικαιρότητα στις αρχές του έτους. Με το «καλημέρα», ούτε μέρα δεν πέρασε πριν μας υποδεχτεί με τον καλύτερο τρόπο το 2020. Αρχικά, ήταν ανησυχία. Μετά, έγινε επιδημία. Κατόπιν, έγινε πανδημία. Ο κορωνοϊός είναι τον τελευταίο μήνα το μοναδικό θέμα συζήτησης σε ολόκληρο τον κόσμο και οι όροι που έχουν μπει στη ζωή μας στρέφονται αποκλειστικά και μόνο γύρω από τη θανατηφόρα ασθένεια. Συγκεντρώσαμε τους κυριότερους και τους παραθέτουμε (μαζί με την αθλητική τους προέκταση), με την ελπίδα να είναι σύντομα ένα λεξικό που θα χρησιμεύει μόνο για να κάνουμε πλάκα…

Κορωνοϊός: Το νούμερο ένα λήμμα αναζήτησης ανά τον κόσμο. Σε όποια γλώσσα κι αν το επιλέξεις, ο ιός είναι εκείνο που απασχολεί περισσότερο απ’ όλα τους ανθρώπους. Οι κορωνοϊοί είναι οικογένεια ιών που προκαλούν στον άνθρωπο λοιμώξεις του αναπνευστικού και μπορούν να προκαλέσουν και πνευμονία.  

Covid-19: Δεν πρόκειται για συνώνυμο του κορωνοϊού, αλλά για την επίσημη ονομασία του στους επιστημονικούς κύκλους. Πρόκειται για τον όρο «coronavirus disease 2019», μια μολυσματική ασθένεια που προκαλείται από τον κορωνοϊό SARS-CoV-2 και η οποία μέχρι τώρα έχει στερήσει τη ζωή σε χιλιάδες ανθρώπους στον κόσμο, ενώ έχει προσβάλλει – βάσει επίσημων στοιχείων – τουλάχιστον τους δεκαπλάσιους από τα θύματα. Ανάμεσα στα «διάσημα» θύματά του, συγκαταλέγονται το Euro2020, οι Ολυμπιακοί Αγώνες, το Europa League, το Champions League και η… Λίβερπουλ.

Dettol: Αντισηπτικό χεριών ή καθαριστικό για επιφάνειες, το οποίο βρισκόταν σε αφθονία επί χρόνια και τώρα σε μόνιμη έλλειψη. Τα αντισηπτικά είναι ο εχθρός του κορωνοϊού και η παράνοια που έχει προκληθεί στην αγορά τους, θα αλλάξει πλέον τις παραδοσιακές λίστες των σούπερ μάρκετ. Τυρί, ρύζι, γάλα, Dettol. Α, και χαρτί υγείας!

Παρακεταμόλη: Τυρί, ρύζι, γάλα, Dettol και ντεπόν! Ή όπως το τραγουδούσε η Αρβανιτάκη «το κομμένο ντεπόν ψάχνω στο σεντόνι». Η φημολογία ότι η ουσία παρακεταμόλη βοηθάει στην καταπολέμηση του κορωνοϊού έφερε νέο πανικό και είχε ως αποτέλεσμα να σπεύσουν όλοι στα φαρμακεία για να αγοράσουν όσα σκευάσματα εμπεριέχουν τη συγκεκριμένη ουσία.

ΜΕΘ: Μονάδα εντατικής θεραπείας… Δεν είναι μια άγνωστη λέξη, όμως ουδέποτε ως τώρα τη χρησιμοποιούσαμε τόσο συχνά και ουδέποτε γνωρίζαμε τόσα πολλά για τις απανταχού ΜΕΘ του κόσμου. Αναλύσεις για τις κλίνες που έχει η Ελλάδα, η Ιταλία, η Αγγλία, η Γερμανία, η Ισλανδία, οι Ηνωμένες Πολιτείες και επιτέλους κινήσεις προσφοράς από τον αθλητισμό στην κοινωνία. Κριστιάνο Ρονάλντο, Πεπ Γκουαρντιόλα, Γιάννης Αντετοκούνμπο, Λεβαντόφσκι, Μέσι, Μέντες, Σέρχιο Ράμος, ΛαΒίν, και δεκάδες ακόμα αθλητές έχουν ευαισθητοποιηθεί και βοηθούν με όποιον τρόπο επιλέγει ο καθένας στη μάχη κατά του ιού.

#μένουμε σπίτι: Το κίνημα που ξεκίνησε από την Ιταλία, όταν μετά από δύο εβδομάδες ασταμάτητης εξάπλωσης του ιού, η κυβέρνηση αποφάσισε να πάρει μέτρα και να περιορίσει τους κατοίκους στα σπίτια τους. Το «iorestoacasa» δυστυχώς εξαπλώθηκε και σε ολόκληρη την Ευρώπη και, φυσικά, έφτασε και στην Ελλάδα με το «μένουμε σπίτι». Σε αθλητικό επίπεδο τα μέτρα στην Ελλάδα άρχισαν λίγο πριν τις 15 Μαρτίου, με μπάσκετ, ποδόσφαιρο και υπόλοιπα σπορ να ρίχνουν την αυλαία. Τότε, έμοιαζε προσωρινό, πλέον μοιάζει οριστικό.

#πλένουμε χέρια: Είσαι πιο έξυπνος από έναν δεκάχρονο; Το τηλεπαιχνίδι που κάποτε παιζόταν και στην Ελλάδα, επέστρεψε για το πλύσιμο των χεριών. Αναλυτικές οδηγίες που δίνονται και στα παιδιά στο νηπιαγωγείο για το πώς πρέπει να πλένουμε τα χέρια, πρέπει να γίνει οδηγός μας και για το μέλλον, όταν ο ιός θα έχει εξαφανιστεί. Ιδανικά, να το επεκτείναμε και σε άλλα μέρη του σώματος. Κι αν δεν πιστεύετε εμάς, πιστέψτε τον Σπύρο Παπαδόπουλο. «Πολύ σχολαστικά…».

Ουχάν: Η επαρχία της Χουμπέι, με πληθυσμό περίπου 11 εκατομμύρια κατοίκους, απ’ όπου ξεκίνησαν όλα στις 31 Δεκεμβρίου του 2019, όταν καταγράφηκε το πρώτο κρούσμα μιας άγνωστης μορφής πνευμονίας. Η περίφημη ανοικτή αγορά, με την οποία συνδέονταν τα πρώτα κρούσματα, οι εικόνες αποκάλυψης μετά τις πρώτες εβδομάδες επιδημιολογίας, εικόνες και αριθμοί που για ένα μήνα έμοιαζαν να μην ενδιαφέρουν και πολύ τον υπόλοιπο κόσμο. Να φανταστείτε, τότε το πρόβλημά μας ήταν αν θα πάρει ή όχι ο Παναθηναϊκός παίκτη από το πρωτάθλημα που διακόπηκε. Οι αθλητικές εκδηλώσεις σταμάτησαν άμεσα, τα μέτρα καραντίνας ήταν αυστηρότατα και δύο μήνες μετά η Κίνα ετοιμάζεται να επιστρέψει σε κανονικούς ρυθμούς  ̇μέχρι και τα πρωταθλήματα θα ξεκινήσουν.

Κινέζικος ιός: Δείξε μου τι ψήφισες να σου πω ποιος είσαι! Εντάξει, ας μην το γενικεύουμε, όμως η στάση των ηγετών ανά την υφήλιο ξεγυμνώνει την ηλιθιότητα, την επικινδυνότητα και την ακαταλληλότητα κάποιων ανθρώπων. Ο Ντόναλντ Τραμπ που ετοιμάζεται να ανοίξει την Αμερική σε 15 μέρες από τώρα και αποκαλεί την πανδημία «κινέζικο ιό», ο Ζαΐχ Μπολσονάρου και ο Μπόρις Τζόνσον είναι τα τρία πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα μέχρι σήμερα.

ΠΟΥ: Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας. Συμβουλές, παρατηρήσεις, αριθμοί, γεγονότα, οδηγίες και πολλά ακόμα από έναν οργανισμό που κατακρίνεται και μάλλον δικαίως για το γεγονός ότι κήρυξε πανδημία στις 11 Μαρτίου.

Καραντίνα: Πρώτα ήταν οι 14 μέρες εκείνων που είχαν ταξιδέψει. Μετά ήταν οι 14 μέρες όσων πίστευαν ότι μπορεί να έχουν νοσήσει. Ακολούθησαν περιοχές που είχαν πολλά κρούσματα και εντέλει όλος ο κόσμος μπήκε σε καραντίνα. Μαζί του και ο αθλητισμός, καθότι όχι απλώς δεν υπάρχουν διοργανώσεις, αλλά ούτε καν προπονήσεις. Ο καθένας σπίτι του.

Πολεμική ιατρική: ή όπως μπορεί διαφορετικά να το δείτε να χρησιμοποιείται είναι «triage» και πρόκειται για το χειρότερο σημείο που μπορεί να φτάσει η ιατρική και για την έσχατη επιλογή ενός ιατρού ή νοσηλευτή. Να διαλέξει, δηλαδή, ποιος ζει και ποιος πεθαίνει όπως ανοικτά πλέον συμβαίνει στην Ιταλία και την Ισπανία, όταν δεν υπάρχει αρκετός ιατρικός εξοπλισμός ή όταν σε κάποιες περιπτώσεις δεν υπάρχει επιστροφή.

Παγκολίνος: «Ο παγκολίνος είναι θηλαστικό στη τάξη των φολιδωτών. Η μόνη οικογένεια που σώζεται μέχρι σήμερα, οι Μανίδες, έχει ένα γένος, το Μάνις, το οποίο αποτελείται από οχτώ είδη. Αυτά τα είδη έχουν διαστάσεις από 30 μέχρι 100 εκατοστά μήκος. Είναι γνωστά επίσης και κάποια εξαφανισμένα είδη παγκολίνων. Το όνομα παγκολίνος προέρχεται από τη μαλαισιανή γλώσσα «πενγκουλίν», που σημαίνει «κάτι που κυλάει». Βρίσκεται σε τροπικές περιοχές της Αφρικής και της Ασίας».

  • Αγάπη μου τι θα φάμε απόψε;
  • Κάτι που κυλάει…

Και κάπως έτσι λένε ότι ξεκίνησε η ιστορία…  

Χλωροκίνη: Μην το πιείτε, και να το λουστείτε... Μια ουσία που βρίσκεται σε πολλά φάρμακα που χρησιμοποιούνται για αυτοάνοσα νοσήματα και που χρησιμοποιήθηκε για την καταπολέμηση της ελονοσίας μπορεί να είναι το αντίδοτο για τον Κορωνοϊό. Η Ντόναλντ Τραμπ βιάστηκε να το ανακοινώσει, κάποιοι στη Νιγηρία και στο Φοίνιξ βιάστηκαν να το πιουν και τα αποτελέσματα γνωστά.

Social Distancing: Η χαρά του εσωστρεφή. Τώρα δε χρειάζεται να μιλάει σε κανέναν και έχει την καλύτερη δικαιολογία να το κάνει. Οι οδηγίες ήταν αρχικά ένα μέτρο, τώρα έχει πάει στο 1,5, μετά στα δύο και σε λίγο θα στήνει ο διαιτητής το τείχος στα εννέα μέτρα. Η ουσία της κοινωνικής απόστασης είναι να μην μεταφέρεται εύκολα ο ιός από άνθρωπο σε άνθρωπο και να μειωθεί η αύξηση των κρουσμάτων.

Σωτήρης Τσιονδρας: Ο επιδημιολόγος της καρδιάς μας… Επειδή κάθε reality έχει τον καλό και τον αποδιοπομπαίο τράγο, ο Σωτήρης Τσιόνδρας είναι ο άνθρωπος που όλοι θα ψήφιζαν να παραμείνει στο reality που έχει γίνει η πραγματική μας ζωή. Ένας άνθρωπος που μέχρι τώρα δε γνωρίζαμε, τώρα έχουμε κάθε μέρα ραντεβού μαζί του στις 6μ.μ. κι έχουμε μάθει για εκείνον περισσότερα και απ’ όσα ξέραμε για τον Ντάνο.

Covidiot: Η λεξιπλασία στα καλύτερά της για να περιγράψει το κίνημα εκείνων των ανθρώπων που αδυνατούν να συμμορφωθούν με τις υποδείξεις που γίνονται και τις κατευθύνσεις που δίνονται και επιμένουν να συμπεριφέρονται με άγνοια και αδιαφορία για το κοινωνικό σύνολο. Κάτι σαν τη Euroleague όταν επέμενε να στείλει τον Ολυμπιακό στο Μιλάνο ή την UEFA που δεν ήθελε να αναβάλει τα ματς του Europa League.

Πανδημία: 11 Μαρτίου η επιδημία έγινε και επισήμως πανδημία. Ο ΠΟΥ ανακήρυξε τον Covid-19 ως πανδημία και μπήκε με κάθε επισημότητα στη λίστα μαζί με τον λοιμό των Αθηνών, τη Μαύρη Πανώλη, τη χολέρα, την ισπανική γρίπη και τη γρίπη Η1Ν1.

Ισγκλ: Χιονοδρομικό κέντρο το οποίο πιθανότατα δε θα επισκεφτούμε ποτέ στη ζωή μας. Κι αν βρίσκαμε τα λεφτά να το επισκεφτούμε, δε θα το κάνουμε γιατί μπορεί και να μείνει στην ιστορία ως το χωριό του Κορωνοϊού. Στην «Ίμπιζα των Άλπεων», όπως χαρακτηρίζεται, έγινε στις αρχές Μαρτίου η διασπορά του ιού προς επισκέπτες που εν συνεχεία το μετέφεραν στις περισσότερες χώρες της Ευρώπης, ενώ τώρα γίνονται έρευνες κατά πόσο εκεί βρισκόταν ο «ασθενής μηδέν» για όλη τη Γηραιά Ήπειρο.

Καμπύλη: ή όπως είναι το σύνθημα παγκοσμίως flattened the curve. Ισιώνουμε την καμπύλη. Το νόημα όλων των προαναφερθέντων, όπως η καραντίνα, το social distancing και η απαγόρευση κυκλοφορίας είναι ακριβώς να ισιώσει ανά χώρα η καμπύλη για να μπορεί το αντίστοιχο σύστημα υγείας να ανταπεξέλθει στις απαιτήσεις των περιπτώσεων που προκύπτουν.

Επώαση: Μέχρι τώρα ήταν κάπως θετικό στο μυαλό μας. Οι κοτούλες και τα αυγουλάκια τους, οι πάπιες και τα παπάκια τους, οι δεινόσαυροι και τα δεινοσαυράκια τους… Επώαση είναι το σύνολο της διαδικασίας από τη γονιμοποίηση ενός αυγού ως την εκκόλαψη του νεοσσού. Ο Κορωνοϊός και τα κορωνοϊάκια του θέλουν 5 ως 14 μέρες επώασης στον ανθρώπινο οργανισμό πριν εκδηλωθεί η ασθένεια. Σε κάποιους οργανισμούς – κυρίως παραγόντων που οδηγούνται από το χρήμα – χρειάστηκαν καμιά 30αρια μέρες για να ξυπνήσουν και να βάλουν λουκέτο σε διοργανώσεις.

Ανοσία αγέλης: Προσέξτε. Ανοσία αγέλης και όχι ανοησία αγέλης. Μπήκε στη ζωή μας κυρίως με το πείραμα της Μ. Βρετανίας κατόπιν απόφασης του Μπόρις Τζόνσον, το οποίο ήθελε όλο τον πληθυσμό να εκτεθεί στο μικρόβιο ώστε να αποκτήσουν ανοσία όσοι διαθέτουν ισχυρό ανοσοποιητικό σύστημα και με συνυπολογισμένο στο πείραμα ότι θα υπάρχουν εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπινες απώλειες. Όχι! Η ανοησία δε χρειάζεται χρόνο επώασης στον ανθρώπινο οργανισμό.

Ν95 μάσκες: Είναι πιο διάσημες μάσκες αυτή τη στιγμή στον πλανήτη. Είναι εκείνες που προσφέρουν απόλυτη προστασία από τον κορωνοϊό, ωστόσο δεν είναι υγιές να τις φορούν απλοί άνθρωποι καθημερινά. Καλά, όχι ότι θα τις έβρισκαν κιόλας. Κάθε λογής μάσκας έχει εξαφανιστεί από τη λιανική πώληση εδώ και καιρό και μόνο οι τυχεροί, οι προνομιούχοι και όσοι πηγαίνουν σούπερ μάρκετ στις 7.01π.μ. μπορούν να βρουν.

Διάγγελμα: Δεν είναι νέος όρος, ωστόσο μέσα στο 2020 έχουν γίνει παγκοσμίως περισσότερα διαγγέλματα απ’ όσα έχουν γίνει τα τελευταία είκοσι χρόνια αθροιστικά. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης και η Κατερίνα Σακελλαροπούλου έχουν προβεί σε διαγγέλματα προς τον ελληνικό λαό, ενώ ηγέτες χωρών σε όλη την υφήλιο προσπαθούν να νουθετήσουν τους κατοίκους και να τους κρατήσουν σπίτι.

Εποχική γρίπη: Το απόλυτο σενάριο συνομωσίας! Η απόλυτη απαξίωση στην αρχή για τον Κορωνοϊό και μια ακατάσχετη μπουρδολογία μέχρι και σήμερα ότι η εποχική γρίπη σκοτώνει κάθε χρόνο πολύ περισσότερο κόσμο, απ’ όσο έχει σκοτώσει ως τώρα ο COVID-19. Ναι, ναι, εντάξει παιδιά. Συνεχίστε…

Ασυμπτωματικός: Ο ασθενής, ο οποίος μπορεί να φέρει τον ιό, αλλά να μην έχει συμπτώματα με αποτέλεσμα να τον μεταδίδει σε δεκάδες άλλους ανθρώπους τριγύρω του. Κάπως έτσι πιθανότατα συνέβη στο Αταλάντα-Ίντερ, κάπως έτσι φτάσαμε στη σημερινή κατάσταση στο Μπέργκαμο.

Ανοσμία: Το τελευταίο από τα συμπτώματα που φέρεται να προστίθεται στον Κορωνοϊό είναι η απώλεια όσφρησης. Το είπε και ο Ρούντι Γκομπέρ, ο οποίος ήταν ένα από τους πρώτους που προσβλήθηκαν στο ΝΒΑ από τον ιό και εν αγνοία του τότε, λειτουργούσε ως ένας κοινός covidiot.

Ασθενής 0: Πρόκειται για τον πρώτο ασθενή που εμφανίζεται να βρίσκεται θετικός σε ένα τεστ και από εκείνον ξεκινά η μετάδοση σε μια ολόκληρη κοινωνία, πόλη, ή χώρα. Ο ασθενής μηδέν του Κορωνοϊού στην Κίνα ακόμα δεν έχει διευκρινιστεί, η ασθενής μηδέν στην Ελλάδα ήταν μια γυναίκα που επέστρεψε από την Ιταλία, ενώ για να πιάσουμε και την αθλητική προέκταση, ο ασθενής μηδέν για το αγγλικό ποδόσφαιρο θεωρείται ο Βαγγέλης Μαρινάκης.

Το λεξικό του Κορωνοϊού
EVENTS