MENU

Πολλοί είδαν  στα τραγελαφικά γεγονότα της Χίου και της Λέσβου μια πανωλεθρία της κυβέρνησης (και ασφαλώς χάρηκαν σχετικά): ασφαλώς είναι και αυτό! Αλλά δυστυχώς όχι μόνο. 

Η  διαχείριση του Προσφυγικού στην Ελλάδα είναι διαχρονικά αποτυχημένη και οι αιτίες της αποτυχίας εντοπίζονται σε δυο βασικά επίπεδα. Το πρώτο είναι το ιδεολογικό και το δεύτερο –και σημαντικότερο – της εφαρμοσμένης πολιτικής. 

Το Προσφυγικό, πρώτα από όλα αποτελεί ένα σύνθετο και πολυπαραγοντικό πρόβλημα.  Το παραδοσιακό σχήμα Αριστερά – Δεξιά δεν έχει τα εργαλεία να το αντιμετωπίσει – όχι όσο εμμένει σε «παραδοσιακές» θέσεις και απόψεις που δεν προσαρμόζονται στην πραγματικότητα. 

Προφανώς ούτε τα ανοιχτά σύνορα , ούτε ο θολός «ανθρωπισμός»  συνιστούν λύση.  Η δε έλλειψη  ελέγχου και καταστολής, μαζί με την πλήρης αφαίρεση  κάθε άλλου χαρακτηριστικού από τους πρόσφυγες (είναι μόνο «πρόσφυγες», ανεξάρτητα τι  υπήρξαν στη ζωή τους ή φέρουν μαζί τους,  άρα είναι ευπρόσδεκτοι) σε αντιδιαστολή με την δαιμονοποίηση όσων εκφέρουν διαφορετική άποψη, είναι εκτός από επικίνδυνη και αντίστροφα ρατσιστική. 

Αλλά βέβαια, ούτε η ξενοφοβία,  η περιχαράκωση στο ιερό τρίπτυχο  «Πατρίς – Θρησκεία – Οικογένεια» και το «μακριά από μένα και όπου θέλουν ας πάνε» δίνουν διέξοδο στο  αδιέξοδο που έχει δημιουργηθεί. 

Ουδεμία περιχαρακωμένη ιδεολογία μπορεί να περιγράψει, πόσο μάλλον να λύσει μια κρίση τέτοιας έκτασης και ιδιαιτερότητας. Ο ΣΥΡΙΖΑ ξεκίνησε από την μία αφετηρία, στέλνοντας το μήνυμα ότι η Ελλάδα είναι μια ανοιχτή  και φιλόξενη χώρα και πριν καλά – καλά καταλάβει τις παρενέργειες, οι άλλες χώρες έκλεισαν  τα σύνορά τους και εμείς ξεμείναμε με ανοιχτά κέντρα – κολαστήρια, τον Ερντογάν να ανοιγοκλείνει την στρόφιγγα κατά το δοκούν και μια συμφωνία που ουσιαστικά απαγορεύει την επαναπροώθηση όσων φεύγουν από τα νησιά εισόδου προς την ηπειρωτική Ελλάδα.   Κοινώς έσπασε τα μούτρα του. 

Η Νέα Δημοκρατία ξεκίνησε από την άλλη: κάνοντας λαϊκίστικη αντιπολίτευση σε ένα θέμα που δεν σήκωνε τέτοια,  αποδίδοντας την διόγκωση του προβλήματος αποκλειστικά στον ΣΥΡΙΖΑ (ενώ ήταν ευρωπαϊκό),  τσιγκλίζοντας τα ξενοφοβικά χαρακτηριστικά των κατοίκων και λέγοντας ουσιαστικά ότι θα  αποσυμφορήσει τα νησιά μέσα σε λίγους μήνες. Και όταν πια είδε ότι αυτό δεν γίνεται,  το έριξε στην καταστολή και στον τσαμπουκά. Επίσης σπάει  τα μούτρα της και μάλιστα με εκκωφαντικό τρόπο. 

Ταυτόχρονα με τα παραπάνω, με την αποτυχία της ιδεολογικής προσέγγισης του ζητήματος, εδώ έχουμε και την πλήρη  αποτυχία της εφαρμοσμένης πολιτικής δυο κυβερνήσεων. Ή την απόδειξη της πλήρους ελλείψεώς της.

Κι αν ο ΣΥΡΙΖΑ είχε ελαφρυντικά, καθώς η βόμβα του έσκασε ενώ κουβαλούσε  στα χέρια του και την –εγκληματική, αλλά ας μην το ανοίξουμε αυτό – διαχείριση της δικής μας οικονομικής κρίσης, η Νέα Δημοκρατία δεν έχει το παραμικρό: γνώριζε το πρόβλημα, έκανε την σχετική ψηφοθηρική σπέκουλα , έλεγε ότι έχει σχέδιο. Και τελικά δεν είχε τίποτα.  Παλινωδίες, κατάργηση και επανασύσταση υπουργείου, ιδέες – πυροτεχνήματα (θαλάσσιοι φράχτες…) και μεγαλόστομες δηλώσεις, δεν φανερώνουν πρόνοια και αποφασιστικότητα, φανερώνουν πλήρη σύγχυση. Η κυβέρνηση μοιάζει να πιάστηκε εξ απήνης, σε ένα ζήτημα που ήξερε ότι θα  αντιμετωπίσει. 

Θα μπορούσαμε να συζητάμε για αρκετή ώρα, σχετικά με την υποκριτική στάση της Ευρώπης, τον τρόπο που εργαλιοποιεί τον ανθρώπινο πόνο ο Ερντογάν, την επιεικώς προβληματική κατάσταση με τις ΜΚΟ. Εντούτοις, τα περισσότερα είναι γνωστά. Το ζητούμενο είναι τι γίνεται τώρα. 

Τα ανοιχτά κέντρα απέτυχαν πλήρως. Τα κλειστά κέντρα, είτε μας αρέσει, είτε όχι, αποτελούν ένα μήνυμα προς την σωστή κατεύθυνση. Οι  κάτοικοι των  νησιών έχουν ταλαιπωρηθεί και είναι  δικαιολογημένα οργισμένοι. Η αντίδρασή τους, ωστόσο μου μοιάζει από λανθασμένη έως και ύποπτη. 

Η εντύπωσή μου είναι η εξής: Θέλουν να φύγουν οι πρόσφυγες από το νησί τους. Κατανοητό.   Αν δεν φύγουν όμως, προτιμούν τα ανοιχτά κέντρα επειδή αυτά τους αποδίδουν χρήματα. Μπορεί να κάνω λάθος, όμως νομίζω ότι  οι υποκινητές των επεισοδίων έχουν το συμφέρον τους ως αφετηρία και όχι την  αγανάκτηση (μιλάμε για τους κατοίκους της Χίου και της Λέσβου, όχι της Σάμου που δεν αντέδρασαν και αυτό ίσως δείχνει κάτι).  

Η κυβέρνηση από τη μεριά της,  όφειλε να συζητήσει  με τις τοπικές κοινωνίες, προτού κάνει επιτάξεις και στείλει τα ΜΑΤ.  Μια ανοιχτή, δημόσια συζήτηση, στην οποία οι φορείς και τα φυσικά πρόσωπα που αρνούνται τα κλειστά κέντρα, να εξηγήσουν τους λόγους της άρνησής τους και τι ακριβώς αντιπροτείνουν. Μπορεί να μην  προέκυπτε συμφωνία, όμως φαινόταν οι αληθινές προθέσεις καθενός.  

Σε κάθε περίπτωση, πρώτα διαπραγματεύεσαι και μετά στέλνεις διμοιρίες – αν χρειαστεί να στείλεις. 

Η κυβέρνηση ακολούθησε αντίθετη διαδρομή. Και κάπως έτσι ήρθε η έκρηξη Όπως είχε διαμορφωθεί η κατάσταση, δεν αποκλείεται να είχαμε νεκρούς στην Χίο, οπότε  η απόσυρση των ΜΑΤ και η νίκη  της οχλοκρατίας, παρότι λάθος στην θεωρία, στην πράξη ίσως ήταν μονόδρομος. 

Όσο για την συνέχεια του δράματος:  προσωπικά θεωρώ απαραίτητο  ότι η διαμονή  των Προσφύγων στην Ελλάδα, μέχρι να ελεγχθούν τα χαρτιά τους, πρέπει να γίνεται σε ελεγχόμενες συνθήκες. Με κανόνες και περιορισμούς. Αρκεί η γραφειοκρατία να προχωρά γρήγορα, ώστε ουδείς να μην είναι υποχρεωμένος να περάσει πολύ καιρό μέσα σε μια κλειστή  δομή. Και θεωρώ απαραίτητο να αξιοποιηθούν τα προγράμματα που υπάρχουν για την ενσωμάτωση όσων Προσφύγων δικαιούνται άσυλο, στην ελληνική  κοινωνία. Μπορούμε να απορροφήσουμε πολλούς, αρκεί να τους απορροφήσουμε σωστά (η Κρήτη με το πρόγραμμα ESTIA  της Ύπατης Αρμοστείας δείχνει τον δρόμο). 

Όπως φυσικά θεωρώ απαραίτητο αλλά και αυτονόητο, ότι όσοι δεν δικαιούνται άσυλο, πρέπει να επαναπροωθούνται  με συνοπτικές διαδικασίες. 

Τα παραπάνω απαιτούν νέα και σκληρή διαπραγμάτευση με την Ευρώπη, ενίσχυση των υπηρεσιών ασύλου και ταυτόχρονα οργάνωση των κέντρων υποδοχής στην Ελλάδα σε εντελώς διαφορετική βάση: με αυστηρό  έλεγχο, λεπτομερή καταγραφή, συγκεκριμένους κανόνες διαμονής όσο διαρκεί ο έλεγχος και – ναι -  εκεί που χρειάζεται καταστολή.

Απαιτούν επίσης ψυχραιμία , ευελιξία και μετακίνηση όλων μας, από τις τσιμεντένιες ιδεολογίες, προς τον ρεαλισμό. Πράγμα που ίσως είναι και το δυσκολότερο από όλα. 

Υ.Γ. Η χαρά πάρα πολλών για το ξύλο που έφαγε ο μισοκοιμισμένος ΜΑΤατζής και η εξίσωση της νόμιμης, κρατικής βίας, με την βία του όχλου, είναι ένα δομικό πρόβλημα της ελληνικής κοινωνίας που δεν αφορά στο Προσφυγικό.  Είναι σαφώς μεγαλύτερο, πηγαίνει πολύ πιο βαθιά και αποτελεί σταθερό και όπως φαίνεται ανυπέρβλητο εμπόδιο σε κάθε αληθινή προσπάθεια προόδου.

Διαχρονικό «Βατερλώ» σε δυο επίπεδα
EVENTS