MENU

Λόγια ενός πρόσφυγα. Ενός ανθρώπου που έζησε ως παιδί τον πόλεμο και τον ξεριζωμό, που αναγκάστηκε να μαζέψει λίγα πράγματα σε μια σακούλα, να μπει σε ένα αυτοκίνητο, να αφήσει το σπίτι του και να αναζητήσει μια καλύτερη ζωή.

Αυτή είναι η ζωή του Ντέγιαν Λόβρεν. Ο 29χρονος Κροάτης αμυντικός της Λίβερπουλ ξέρει τι είναι η προσφυγιά. Όχι επειδή άκουσε ιστορίες, επειδή διάβασε γι' αυτή στις εφημερίδες, επειδή είδε ρεπορτάζ στην τηλεόραση. Γνωρίζει τι είναι η προσφυγιά επειδή την έζησε.

Σε ένα συγκλονιστικό ντοκιμαντέρ ο ποδοσφαιριστής είχε θυμηθεί τη ζωή του πριν γίνει γνωστός. Και συγκλόνισε αναφερόμενος στον εμφύλιο που συντάραξε την πρώην Γιουγκοσλαβία και άφησε πίσω του νεκρούς, τραυματίες, πρόσφυγες.

Στο χωριό του Μουσουλμάνοι και Χριστιανοί συμβίωναν αρμονικά πριν ξεσπάσει ο πόλεμος. Ο Λόβρεν ήταν μόλις τριών χρόνων. Θυμάται ακόμα, όμως, πολλά από όσα συνέβησαν.

«Μακάρι να μπορούσα να εξηγήσω όσα συνέβησαν. Καθένας ακούει τόσες ιστορίες, ουδείς γνωρίζει την αλήθεια.

Άλλαξαν τα πάντα σε μια νύχτα. Πόλεμος μεταξύ όλων, ανάμεσα σε τρεις διαφορετικούς πολιτισμούς. Οι άνθρωποι άλλαξαν. Θυμάμαι όταν άρχισαν να ηχούν οι σειρήνες. Ήμουν τόσο φοβισμένος διότι στο μυαλό μου είχα μόνο μια λέξη. Βόμβες... Πίστευα ότι κάτι κακό θα συμβεί αμέσως. Θυμάμαι τη μητέρα μου να με πηγαίνει στο υπόγειο για να προστατευθούμε. Δεν θυμάμαι πόση ώρα καθόμασταν εκεί μέχρι να σταματήσουν οι σειρήνες.

Έπειτα, με τη μητέρα μου, τον θείο μου και τη γυναίκα του θείου μου, πήραμε το αυτοκίνητο και ξεκινήσαμε το ταξίδι για τη Γερμανία. Στο μικρό χωριό που μέναμε κι εμείς, συνέβαιναν τρομερά πράγματα. Ο κόσμος πέθαινε με φρικτούς τρόπους. Ο αδερφός του θείου μου πέθανε μπροστά στα μάτια των συγγενών του από μαχαίρι. Δεν μιλάω ποτέ για τον θείο μου γιατί είναι ευαίσθητο θέμα. Έχασε τον αδερφό του, ένα μέλος της οικογένειάς μας.

Είχα έναν πολύ καλό φίλο στο σχολείο, που ο πατέρας του ήταν στρατιώτης. Θυμάμαι που έκλαιγε μια μέρα και όταν τον ρώτησα τον λόγο μου είπε ότι είχε πεθάνει ο πατέρας του στον πόλεμο. Θα μπορούσε να είναι ο δικός μου πατέρας.

«Ελπίζω ότι τα πράγματα θα είναι καλύτερα για τις επόμενες γενιές, αυτές της κόρης και τους γιου μου. Εύχομαι τα παιδιά να ξεχάσουν και να συνεχίσουν. Νομίζω ότι τα δικά μου παιδιά δεν θα καταλάβουν ποτέ τι πέρασα. Τώρα έχουν τα πάντα. Θέλω τα παιδιά μου να καταλάβουν ότι δεν είναι απαραίτητο να έχουν 20 παιχνίδια, όταν άλλα παιδιά δεν έχουν τίποτα. Η χαρά δεν είναι σε υλικά πράγματά».

Μετά το τέλος του πολέμου, η οικογένεια του Λόβρεν επέστρεψε στην πατρίδα. Για την ακρίβεια, στάλθηκε πίσω από τις γερμανικές αρχές. Όχι στο σπίτι της, το οποίο δεν υπήρχε πια. Η λέξη εκείνη που φοβόταν ο μικρός Ντέγιαν κατέστρεψε τα πάντα. Οι βόμβες ισοπέδωσαν σχεδόν τα πάντα.

Αρκετά χρόνια μετά, άλλες οικογένειες σε άλλες χώρες αναγκάζονται να εγκαταλείψουν τις πατρίδες τους. Ο Λόβρεν γνωρίζει τι περνούν. Και το μήνυμά του είναι το πιο ουσιαστικό, το πιο ανθρώπινο που θα μπορούσε να στείλει σε όλους όσοι κοιτούν με καχυποψία, αν όχι με εχθρότητα τους πρόσφυγες.

«Βίωσα την προσφυγιά και ξέρω τι περνούν ορισμένες οικογένειες ακόμα και σήμερα. Ξέρω πως είναι να μην σε θέλουν άλλοι στη χώρα τους. Δώστε τους μια ευκαιρία. Αντιλαμβάνομαι ότι νιώθετε πως θέλετε να προστατευθείτε. Αυτοί οι άνθρωποι, όμως, δεν έχουν σπίτια. Μπορείτε να δείτε ποιοι είναι καλοί άνθρωποι και ποιοι όχι...».

-Από το 2001, η Παγκόσμια Ημέρα Προσφύγων τιμάται κάθε χρόνο στις 20 Ιουνίου. Την Παγκόσμια Ημέρα Προσφύγων αφιερώνουμε λίγο από το χρόνο μας για να αναγνωρίσουμε και να τιμήσουμε τη δύναμη, το κουράγιο και την επιμονή εκατομμυρίων ανθρώπων σε όλο τον κόσμο που αναγκάστηκαν βίαια να εγκαταλείψουν τις εστίες τους.

Το διεθνές δίκαιο ορίζει ότι πρόσφυγες είναι οι άνθρωποι που δεν μπορούν ή δεν θέλουν να επιστρέψουν στις χώρες τους, εξαιτίας βάσιμου φόβου δίωξης, με βάση τη φυλή, το θρήσκευμα, τις πολιτικές τους πεποιθήσεις, την εθνικότητά τους ή τη συμμετοχή τους σε μία ιδιαίτερη κοινωνική ομάδα.

Σύμφωνα με στοιχεία από την ετήσια έκθεση της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ «Παγκόσμιες Τάσεις» («Global Trends»), η οποία δημοσιεύτηκε στις 19 Ιουνίου 2019, καταδεικνύεται ότι σχεδόν 70,8 εκατομμύρια άνθρωποι στον κόσμο έχουν εκτοπιστεί με τη βία. Συγκριτικά, αυτό σημαίνει ότι ο αριθμός των ξεριζωμένων είναι διπλάσιος σε σχέση με 20 χρόνια πριν, και κατά 2,3 εκατ. μεγαλύτερος σε σχέση με πέρυσι, ενώ αντιστοιχεί σε πληθυσμό μεγαλύτερο της Ταϋλάνδης.

Τα 70,8 εκατομμύρια αποτελούν ένα συντηρητικό νούμερο, κυρίως επειδή η κρίση στη Βενεζουέλα αντικατοπτρίζεται μόνο εν μέρει στον αριθμό αυτόν. Συνολικά, σύμφωνα με τα στοιχεία των χωρών υποδοχής, περίπου 4 εκατ. κάτοικοι έχουν εγκαταλείψει τη Βενεζουέλα, γεγονός που την καθιστά μια από τις μεγαλύτερες πρόσφατες κρίσεις εκτοπισμού παγκοσμίως. Αν και η πλειοψηφία των ανθρώπων αυτών χρήζουν διεθνούς προσφυγικής προστασίας, ως σήμερα μόλις μισό εκατομμύριο περίπου έχουν προχωρήσει επισήμως σε αίτημα ασύλου.

«Αυτοί οι αριθμοί επιβεβαιώνουν για μια ακόμη φορά την μακροπρόθεσμη αυξητική τάση του αριθμού των ανθρώπων που χρειάζονται προστασία εξαιτίας του πολέμου, των συγκρούσεων και των διώξεων. Ενώ η γλώσσα που χρησιμοποιείται για τους πρόσφυγες και τους μετανάστες είναι συχνά διχαστική, παρατηρούμε επίσης ένα μεγάλο κύμα γενναιοδωρίας και αλληλεγγύης, ιδίως από τις κοινότητες που υποδέχονται ήδη μεγάλους αριθμούς προσφύγων. Βλέπουμε επίσης να αναλαμβάνουν μεγαλύτερη δράση νέοι φορείς, όπως φορείς ανάπτυξης, ιδιωτικές επιχειρήσεις και ιδιώτες. Το γεγονός αυτό δεν αντανακλά μόνο το γράμμα αλλά και το πνεύμα του Παγκόσμιου Συμφώνου για τους Πρόσφυγες», δήλωσε ο Ύπατος Αρμοστής του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, Φίλιπο Γκράντι. «Πρέπει να χτίσουμε πάνω σε αυτά τα θετικά παραδείγματα και να διπλασιάσουμε την αλληλεγγύη που δείχνουμε με τους χιλιάδες αθώους ανθρώπους που αναγκάζονται, καθημερινά, να εγκαταλείπουν τις εστίες τους».

Ανάμεσα στα 70,8 εκατ. που αναφέρει η έκθεση του ΟΗΕ βρίσκονται τρεις βασικές ομάδες. Η πρώτη είναι οι πρόσφυγες, δηλαδή άνθρωποι που έχουν αναγκαστεί να εγκαταλείψουν την πατρίδα τους λόγω του πολέμου, των διώξεων ή των συγκρούσεων. Το 2018, ο αριθμός των προσφύγων έφτασε τα 25,9 εκατ. παγκοσμίως, δηλαδή 500.000 περισσότεροι από το 2017. Στον αριθμό αυτόν περιλαμβάνονται οι 5,5 εκατ. Παλαιστίνιοι πρόσφυγες που εμπίπτουν στην εντολή της Υπηρεσίας Αρωγής και Έργων του ΟΗΕ για τους Παλαιστίνιους Πρόσφυγες στην Εγγύς Ανατολή (UNRWA).

Η δεύτερη ομάδα είναι οι αιτούντες άσυλο – άνθρωποι που βρίσκονται εκτός της χώρας καταγωγής τους και λαμβάνουν διεθνή προστασία, αλλά περιμένουν να βγει η απόφαση του αιτήματος ασύλου τους. Στο τέλος του 2018, υπήρχαν 3,5 εκατ. αιτούντες άσυλο παγκοσμίως.

Η τρίτη και μεγαλύτερη ομάδα, που ανέρχεται στα 41,3 εκατ., είναι άνθρωποι που έχουν εκτοπιστεί σε άλλες περιοχές εντός της χώρας καταγωγής τους, μια κατηγορία που είναι γνωστή ως «εσωτερικά εκτοπισμένοι» (IDPs).

Παγκόσμια Ημέρα Προσφύγων: ο Ντέγιαν Λόβρεν έχει μια ιστορία να πει, τη δική του (vid)
EVENTS