MENU

Την έλεγαν Σαχάρ. Θα τη θυμούνται όλοι ως το «μπλε κορίτσι». Μπλε είναι το χρώμα που φορά η αγαπημένη ομάδα της. Η ιστορία της, το 2019, συγκλόνισε και έδειξε για άλλη μια φορά σε όλο τον κόσμο πως είναι να είσαι γυναίκα σε μια χώρα που στερεί από τους ανθρώπους της βασικά ανθρώπινα δικαιώματα.

Η Σαχάρ ήθελε να δει από κοντά έναν αγώνα της Εστεγκλάλ της Τεχεράνης, ντύθηκε άντρας και προσπάθησε να μπει στο γήπεδο «Αζαντί« (τραγική ειρωνεία καθώς Αζαντί σημαίνει ελευθερία) μεταμφιεσμένη, αλλά συνελήφθη τον Μάρτιο του 2019 και φυλακίστηκε για τρεις ημέρες. Αφέθηκε ελεύθερη με εγγύηση και περίμενε έξι μήνες για τη δίκη.

Στις 3 Σεπτεμβρίου της ίδιας χρονιάς έμαθε ότι η δίκη της αναβλήθηκε επειδή ο δικαστής είχε μια επείγουσα οικογενειακή υποχρέωση και πληροφορήθηκε ότι αντιμετώπιζε τον κίνδυνο εξάμηνης φυλάκισης ως και δύο χρόνια. Έτσι, αυτοπυρπολήθηκε έξω από δικαστήριο της Τεχεράνης έχοντας ποσοστό 90% εγκαύματα στο σώμα της. Το σώμα της δεν άντεξε και λίγες ημέρες μετά έφυγε από τη ζωή...

Το καλοκαίρι του 2018, εκατοντάδες γυναίκες από το Ιράν ταξίδεψαν στη Ρωσία για να δουν την εθνική ομάδα της χώρας να αγωνίζεται στο Μουντιάλ γράφοντας ιστορία που είναι αυτονόητη στις χώρες του Δυτικού κόσμου, αλλά όχι στην πατρίδα τους.

Κάθισαν στις εξέδρες ντυμένες στα χρώματα της εθνικής ομάδας και κρατώντας κασκόλ, ανάμεσα στη συντριπτική πλειοψηφία των ανδρών ήταν και γυναίκες.

Επρόκειτο για κάτι πρωτοφανές, καθώς είναι γνωστό ότι, όπως και στα άλλα αθλήματα στα οποία αγωνίζονται άνδρες, στο Ιράν δεν επιτρέπεται η είσοδος γυναικών στα γήπεδα. Η απαγόρευση είναι γενική. Τον Μάιο του 2017 συνέβη κάτι πρωτοφανές ως τότε. Η Περσέπολις αντιμετώπιζε την Ρα Αχάν σε έναν αγώνα που θα έκρινε το πρωτάθλημα στο Ιράν. Το γήπεδο στην πρωτεύουσα Τεχεράνη ήταν κατάμεστο. Γεμάτο άνδρες. Μόνο. Ή σχεδόν... Μια νεαρή Ιρανή κατάφερε να ξεγελάσει τους πάντες και μεταμφιεσμένη σε άνδρα «τρύπωσε» για να δει και αυτή από κοντά την κρίσιμη αναμέτρηση.

Η νεαρή κοπέλα φόρεσε ανδρικά ρούχα, μπλούζα και παντελόνι, και έβαψε κόκκινο το πρόσωπό της. Κάλυψε, επίσης, με καπέλο το κεφάλι της. «Είπα πως θα το κάνω και το έκανα» έγραψε κάτω από τη φωτογραφία που ανήρτησε στο προφίλ της στο instagram. Ακολούθησε θύελλα αντιδράσεων και μηνύματα φανατικών που απειλούσαν ακόμα και την ζωή της! Ο Νόμος του Ισλάμ απαγορεύει στις γυναίκες να μπαίνουν στα γήπεδα και να βλέπουν μπάλα. «Θα σε βάλουμε σε κλουβί και θα σε κάψουμε μέσα στο γήπεδο» έγραψε κάποιος. «Γιατί θέλετε να με κάψετε; Επειδή πήγα στο γήπεδο για να στηρίξω την ομάδα;» ήταν η απάντησή της.

«Ο ποινικός κώδικας δεν βλέπει αδίκημα στη συγκεκριμένη περίπτωση. Όλα αυτά έχουν περισσότερο να κάνουν με άγραφους νόμους, με τις νόρμες τις αστυνομίας και των αρμόδιων οργάνων. Πρόκειται, επίσης, για σαφέστατη διάκριση, αφού οι αλλοδαπές έχουν το δικαίωμα να μπουν στo γήπεδο» σχολίασε ο Ιρανός ποινικολόγος, Αμπντοσαμάντ Κοραμσάχι.

Κάτι ανάλογο συνέβη και τον Απρίλιο του 2018 όταν πέντε Ιρανές ντύθηκαν άνδρες για να δουν από κοντά τη φιέστα της Persepolis για την κατάκτηση του πρωταθλήματος, στο πλαίσιο του αγώνα με την Sepidrood Rasht.

Φόρεσαν ψεύτικα μούσια και ανδρικά ρούχα, ενώ ανέβασαν και αρκετά βίντεο από τις εξέδρες.

Η Σαχάρ θέλησε να κάνει το ίδιο, κάτι αυτονόητο για τον Δυτικό κόσμο. Και σήμερα δεν είναι στη ζωή. Λίγες μέρες μετά την εκλογή του στην προεδρία της Παγκόσμια Ομοσπονδίας Ποδοσφαίρου, ο Τζιάνι Ινφαντίνο είχε στείλει επιστολή στην Ομοσπονδία του Ιράν σχετικά με το συγκεκριμένο θέμα.

«Ενώ γνωρίζουμε τις προκλήσεις και τις πολιτισμικές ευαισθησίες, απλά πρέπει να συνεχίσουμε να βλέπουμε πρόοδο, όχι μόνο επειδή το χρωστάμε στις γυναίκες όλου του κόσμου, αλλά επίσης έχουμε υποχρέωση να το κάνουμε, με βάση τις πιο βασικές αρχές που υπάρχουν στα καταστατικά της FIFA. Υπό αυτές τις συνθήκες, θα ήμουν ευγνώμων αν μπορούσατε να ενημερώσετε τη FIFA το νωρίτερο δυνατόν, αλλά όχι μετά τις 15 Ιουλίου 2019, για τα σταθερά βήματα που τόσο η ιρανική Ομοσπονδία όσο και οι ιρανικές κρατικές αρχές κάνουν ούτως ώστε να διαβεβαιώσουν ότι όλες οι Ιρανές και οι ξένες γυναίκες που θέλουν, να μπορούν να πάρουν εισιτήρια και να δώσουν το "παρών" στα παιχνίδια των προκριματικών για το Παγκόσμιο Κύπελλο του Κατάρ το 2022, τα οποία ξεκινούν τον Σεπτέμβριο του 2019» έγραφε μεταξύ άλλων.

Ο Σοτζέι Μασούντ, πρώην παίκτης της ΑΕΚ και του Πανιωνίου και αρχηγός της εθνικής ομάδας του Ιράν, μάχεται χρόνια για τα δικαιώματα των γυναικών στην πατρίδα του.

«Η απαγόρευση είναι ριζωμένη σε ξεπερασμένες και παράλογες απόψεις που δεν θα γίνουν αποδεκτές από τις μελλοντικές γενιές» ήταν το μήνυμά του στο instagram μετά την τραγωδία με τη Σαχάρ.

«Αυτό που συνέβη με τη Σαχάρ είναι σπαρακτικό και επιβεβαιώνει τον αντίκτυπο της οδυνηρής περιφρόνησης των ιρανικών αρχών για τα δικαιώματα των γυναικών. Ο θάνατός της δεν πρέπει να είναι μάταιος. Πρέπει να προωθήσει την αλλαγή στο Ιράν για να αποφευχθούν άλλες τραγωδίες στο μέλλον» σχολίασε ο επικεφαλής της Διεθνούς Αμνηστίας στη Μέση Ανατολή, Φίλιπ Λούθερ.

«Είμαστε μουσουλμανικό κράτος, είμαστε μουσουλμάνοι. Θα έρθουμε αντιμέτωποι με κάθε αξιωματούχο που που θέλει να επιτρέψει την παρουσία των γυναικών στα γήπεδα με οποιοδήποτε πρόσχημα. Όταν μία γυναίκα πηγαίνει σε ένα στάδιο και βλέπει ημίγυμνους άνδρες σε αθλητικά ρούχα, θα τους οδηγήσει στην αμαρτία» απαντούν οι τοπικοί αξιωματούχοι, αυτοί που είναι επιφορτισμένοι να επιβάλουν έναν απάνθρωπο νόμο.

Με το να απαγορεύεται στις γυναίκες να παρακολουθήσουν από κοντά ένα ποδοσφαιρικό παιχνίδι για να μην δουν ακάλυπτα σημεία του ανδρικού σώματος είναι απλά μια πρόφαση για την «σκλαβιά» στην οποία θέλουν να τις κρατήσουν καθώς ο κόσμος εξελίσσεται και προοδεύει.

Για πολλές από τις Ιρανές που ταξίδεψαν στη Ρωσία το καλοκαίρι του 2018 ήταν από τις πιο ευτυχισμένες ημέρες της ζωής τους. Ήταν μια κατάκτηση κάτι αυτονόητου, αλλά όχι δεδομένου. Ήταν μια νίκη και την πανηγύρισαν με τον ίδιο ενθουσιασμό με τον οποίο γιόρτασαν και την επικράτηση των ανδρών ποδοσφαιριστών μέσα στον αγωνιστικό χώρο.

Τον περασμένο Αύγουστο οι ιρανικές αρχές επέτρεψαν σε περίπου 500 γυναίκες να παρακολουθήσουν στο στάδιο Αζαντί της Τεχεράνης τον αγώνα του πρωταθλήματος μεταξύ της οικοδέσποινας Εστεγκλάλ Σανάτ Μες Κερμάν. Κάθισαν, βέβαια, σε χωριστή κερκίδα από τους άρρενες φιλάθλους και μπήκαν στο γήπεδο από ειδική είσοδο μέσω ενός χώρου στάθμευσης. 

Η Σαχάρ, η Μαχσά, η Χαντίς... Δεν είναι μόνο αυτές. Κάθε μέρα, κάθε ώρα γυναίκες υποφέρουν στο Ιράν. Κακοποιούνται σωματικά και ψυχολογικά, βιάζονται ή «εξαφανίζονται» στα κέντρα κράτησης της αστυνομίας ηθών ή της ακόμα χειρότερης πολιτοφυλακής των Μπαστίτζ.

Οι αγριότητες της αστυνομίας ηθών εναντίνο των γυναικών ξεπερνούν κάθε όριο. Τις χτυπούν τις βρίζουν τις σέρνουν στο δρόμο και τις βασανίζουν οταν τις εντοπίζουν να μη τηρούν το νόμο της Σαρίας.Στις βιαιότητες της αστυνομίας ηθών του καθεστώτος συμμετέχουν και γυναίκες μέλη της...

Οι γυναίκες στο Ιράν είναι υποχρεωμένες να φορούν χιτζάμπ και όχι, δεν μπορούν να διαλέξουν τον άνδρα τους ούτε να πάρουν διαζύγιο από αυτόν (εννοείται πως δεν απαγορεύεται το αντίθετο), δεν μπορούν να ταξιδέψουν στο εξωτερικό χωρίς άδεια του πατέρα ή του συζύγου τους, δεν μπορούν να είναι ιδιοκτήτριες οικίας ή αυτοκινήτου.

Βάσει νόμου μπορούν μεν να φοιτήσουν στο πανεπιστήμιο και να πάρουν δίπλωμα οδήγησης, στην πράξη είναι αρκετά δύσκολο να συμβεί. Η πραγματικότητα είναι πως λίγες είναι αυτές που τελικά βγαίνουν στην αγορά εργασίας και στις δουλειές τους πρέπει να έρθουν αντιμέτωπες με χλεύη. Μια γυναίκα που εργάζεται ως γραμματέας θεωρείται ότι είναι ελαφρών ηθών ή μια γιατρός έχει να αντιμετωπίσει τα συνεχή υποτιμητικά σχόλια των συναδέλφων της.

Επίσης, μία γυναίκα της ανώτερης τάξης ενδεχομένως δεν θα συναντήσει εμπόδια στην προσπάθειά της να μορφωθεί και να ακολουθήσει ακαδημαϊκή καριέρα. Αυτό δεν σημαίνει ότι θα αποχωριστεί τη μαντίλα. Μία γυναίκα από τα μεσαία ή μικρομεσαία στρώματα ενδεχομένως δεν θα έχει ποτέ αυτό το προνόμιο...  Η σκληρή πατριαρχία μαζί με τις θρησκευτικές επιταγές του καθεστώτος δημιουργούν συνθέτουν ένα κλίμα τρομακτικής καταπίεσης και υφαρπαγής των ανθρώπινων δικαιωμάτων... 

-Η δύσκολη ζωή των γυναικών στο Ιράν έχει αποτυπωθεί εξαιρετικά στο βιβλίο της Μαρζάν Σατραπί «Περσέπολις» (Persepolis), που κυκλοφόρησε το 2000 και επτά χρόνια αργότερα μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο. Είναι ενηλικίωση μιας κοπέλας που γεννήθηκε στο Ιράν του Σάχη και ενηλικιώθηκε στη Βιέννη και το Παρίσι, με ενδιάμεση στάση στο θεοκρατικό καθεστώς της χώρας της. 

Κορίτσια σαν τη Σαχάρ, τη Μαχσά, τη Χαντίς: στο γήπεδο, στο δρόμο, στο σπίτι ο σκοταδισμός σκοτώνει τις γυναίκες
EVENTS