MENU

Πλησιάζοντας τα 32 χρόνια ζωής, μπορώ να υποστηρίξω με σχετική ασφάλεια ότι είναι στον χαρακτήρα μου να μην θεοποιώ τους ανθρώπους. Δεν είναι άποψη. Απλώς συμβαίνει. Δεν έχω είδωλα. Δεν έχω πρότυπα, με την ευρέως διαδεδομένη έννοια. Δεν τα αναζητώ. Δεν ενθουσιάζομαι με τις ικανότητες άλλων, κυρίως γιατί εμένα δεν μου προσφέρει κάτι όλο αυτό. Σπάνια κάτι με εντυπωσιάζει και κάνει το φρύδι μου να σηκωθεί. Υπάρχουν φυσικά εξαιρέσεις.

Ότι με εντυπωσιάζει, ότι με κάνει να το μελετήσω, να το «ακολουθήσω», να το «αντιγράψω», να το μιμηθώ και να το θεοποιήσω, συνήθως αξίζει τον (δικό μου) κόπο και γίνεται με τον δικό μου τρόπο. Υπάρχουν φυσικά εξηγήσεις.

Αυτό που προσπαθώ να σας πω, είναι ότι ο χαρακτήρας ενός ανθρώπου από την εκκίνηση του «tabula rasa» ως μωρό, καταλήγει με τα χρόνια να ξεπεράσει το κρίσιμο σημείο που μπορεί να αλλάξει δραστικά. Είμαστε τα βιώματά μας, έτσι δεν είναι;

Είμαι σίγουρος ότι παραμένετε εξαιρετικά μπερδεμένοι.

ΟΚ. Αυτό που πραγματικά προσπαθώ να σας πω, είναι για το βίωμα που είχε ένα 11χρονο παιδάκι, πριν από ακριβώς 21 χρόνια. Μια στιγμή μέσα στην αθωότητά του που πιθανώς οδήγησε ασυναίσθητα τον εγκέφαλό του να «μπλοκάρει» εν τη γενέσει τους την «δημιουργία» ηρώων. Κυρίως, για να μην χρειαστεί στο μέλλον να αισθανθεί εκείνο το κατάμαυρο και πηχτό μίγμα θλίψης, μιζέριας, απογοήτευσης και απορίας να του πασαλείφει τα μούτρα και να μην το αφήνει να αναπνεύσει.

Παγκράτι, 1-5-1994

Εκείνη η Πρωτομαγιά του ’94 άλλαξε τον κόσμο μου. Ήταν η στιγμή που αντιλήφθηκα για πρώτη φορά αυτό που λέμε «ζωή». Αστείο, έτσι; Μέσω ενός θανάτου, του θανάτου του πρώτου παιδικού μου ήρωα, κατάλαβα ότι όλο αυτό το πράγμα που υπάρχει γύρω μου, δεν είναι μόνο μπάλα και σχολείο. Δεν είναι μόνο Game Boy και τηλεόραση. Δεν είναι μόνο ποδήλατο και εξερευνήσεις. Περιλαμβάνει θλίψη. Αγωνία. Και απορίες. Πολλές απορίες.

Γιατί αυτός; Γιατί έτσι; Γιατί τώρα; Δεν θα σας κρύψω ότι εκείνη τη μέρα, εκτός από την παιδική μου αθωότητα, ράγισε και το γυαλί με τον «επάνω». Με αυτόν που (υποστηρίζει ότι) κάνει κουμάντο, ντε.

Αν παίρνεις αυτόν, που τόσο σε αγαπάει, δεν υπάρχει σωτηρία για κανέναν μας.

Μέχρι να περάσουν τα χρόνια, ώστε πια να ενηλικιωθώ και αρχίσω να ψάχνω και να διαβάζω για τη ζωή και την καριέρα του, τον Σένα δεν είχα την τύχη να τον «ζήσω» στο 100% της μεγαλειότητάς του. Η ελληνική τηλεόραση εκείνη την εποχή δεν ασχολούνταν ακόμη με ετήσια τηλεοπτικά δικαιώματα. Οι μεταδόσεις των γκραν-πρι ήταν περιστασιακές και ο μύθος των οδηγών στα παιδικά όνειρα διογκωνόταν αργά, πλην όμως σταθερά.

Από όσους αγώνες κατάφερνες να δεις παρέα με τον Μήτσο –τον πατέρα σου– και τις ατελείωτες συζητήσεις σας για αυτούς, τους οδηγούς και τα αυτοκίνητα. Από τα δελτία ειδήσεων. Από τις εκπομπές του Άρη Σταθάκη. Από τα περιοδικά και τις εφημερίδες που έμπαιναν στο σπίτι. Μοιραία, σε μια εποχή όπου το διαδίκτυο ήταν πρακτικά ανύπαρκτο, η σύγχρονη ελληνική τηλεόραση αντίστοιχα στα ξεκινήματά της και η ενημέρωση έφτανε στα αυτιά και τα μάτια σου από ελάχιστες πηγές, ο μύθος του ήρωα έφτανε σε δυσθεώρητα επίπεδα για να τα διαχειριστεί ο παιδικός νους.

Ο Άιρτον Σένα θα μπορούσε να ζει ως ο απόλυτος σταρ (που ήταν), σε σημείο που να κάνει τους σύγχρονους, τύπου Ρονάλντο, Λεμπρόν κ.α. να μοιάζουν μπροστά του σαν τα παιδάκια που τρέχουν δεξιά και αριστερά στα reality για 15 λεπτά δημοσιότητας. Κάτι σου θυμίζει η φάτσα τους όταν τους βλέπεις στο super market, αλλά δεν είσαι σίγουρος.

Κάπως έτσι, ένας τύπος που θεωρούσε ότι η δεύτερη θέση είναι εξαιρετική αν θες να είσαι πρώτος ανάμεσα στους ηττημένους, ο οποίος ξυπνούσε κάθε πρωί για να ανακαλύπτει τα όριά του, ο οποίος αναζητούσε την τελειότητα στο καθετί και ο οποίος ταυτόχρονα είχε βάλει σαν υπέρτατο σκοπό της ζωής του να βοηθά αυτούς που δεν μπορούν να είναι σαν αυτόν, έγινε ο πρώτος Θεός μου.

Θα είναι ψέματα αν σας πω ότι θυμάμαι τι ακριβώς έβλεπα στην τηλεόραση εκείνο το απόγευμα/βράδυ. Κάποιο δελτίο ειδήσεων. Κάποια εκπομπή. Ειλικρινά δεν θυμάμαι. Νομίζω ότι και αυτό το έχει καταχωνιάσει ο εγκέφαλός μου στο υποσυνείδητο.

Αυτό πάλι που δεν ξεχνιέται, είναι εκείνο το παγωμένο και κατάμαυρο συναίσθημα στο άκουσμα της είδησης.

Άγιος Μαρίνος, 1-5-1994

Ενώ προηγούταν στο γκραν-πρι της Ίμολα, 7 γύρους μετά την εκκίνηση, πλησιάζοντας τη διαβόητη στροφή Ταμπουρέλο, ο Σένα θα έφευγε για την τελευταία «πτήση» προς τον αγαπημένο του Θεό. Το μονοθέσιο της Γουίλιαμς φεύγει στον αέρα από το οδόστρωμα με 310 χλμ. την ώρα και προσκρούει πλαγιομετωπικά στον απροστάτευτο τοίχο με 218 χλμ/ώρα.

Τρία χτυπήματα στο κεφάλι, το καθένα από τα οποία θα ήταν θανατηφόρα ούτως ή άλλως για τον Σένα. Ένα από τη ρόδα που αποκολλήθηκε και τον χτύπησε στο κέντρο του κράνους, με το κρανίο του να προσκρούει αντίστοιχα στο πίσω μέρος του μονοθεσίου, ένα από κομμάτι της ανάρτησης που διαπέρασε το κράνος προκαλώντας μοιραία κρανιοεγκεφαλική κάκωση και ένα από θραύσμα που έσπασε το «τζάμι» και καρφώθηκε λίγο πάνω από το δεξί μάτι του.

Πολλά γράφτηκαν, ακόμη περισσότερα ακούστηκαν ως «λόγοι» που οδήγησαν στον θάνατό του: από υπερφυσικής φύσεως παραμέτρους, με το άγχος και το κακό προαίσθημα του Βραζιλιάνου να μην τρέξει μετά τον θάνατο του Ρόλαντ Ράτσενμπεργκερ, 24 ώρες νωρίτερα. Πιθανώς, πρόβλημα στο σύστημα διεύθυνσης της Γουίλιαμς (ένα θέμα που ταλαιπώρησε τη βρετανική εταιρεία για δεκαετίες με σειρά δικαστικών διαμαχών). Ίσως και κάκιστη σχεδίαση της στροφής που δεν επέτρεπε το παραμικρό οδηγικό λάθος. Μέχρι και θεωρίες συνωμοσίας που εμπεριείχαν σενάρια από δολοφονία μέχρι και αυτοκτονία.

Κυριολεκτικά τα πάντα.

Παρ’ όλα αυτά, μέχρι σήμερα, 21 χρόνια μετά και έπειτα από αμέτρητες έρευνες, άρθρα, αναλύσεις, βιβλία, ντοκιμαντέρ και ακροαματικές διαδικασίες που κράτησαν ως και το 2007, η θλιβερή πραγματικότητα παραμένει μία και αδιαμφισβήτητη: κανείς δεν γνωρίζει 100% τους λόγους και τις συνθήκες κάτω από τις οποίες το μεταλλικό τέρας των 820 ίππων με τον κωδικό «FW16» πέταξε για την αιωνιότητα εκείνο το πρωί της 1ης Μάη του 1994 στον Άγιο Μαρίνο.

Όχι «ποιός», αλλά «ΤΙ» ήταν ο Σένα

Ο Σένα δεν ήταν αυτός ο τύπος. Αυτός που θα ζούσε την ξέφρενη κοσμική ζωή. Δεν το είχε ανάγκη. Άλλωστε, όταν είχε κάτι ανάγκη, μπορούσε και να το έχει. Αντιθέτως, ο Βραζιλιάνος αφιέρωσε τη μισή του ζωή, την εκτός αγώνων ζωή, στο να βοηθάει αυτούς που είχαν πραγματικά ανάγκη. Χάρη στις δικές του πρωτοβουλίες και τα δικά του χρήματα, εκατομμύρια Βραζιλιάνοι έμαθαν να διαβάζουν και να γράφουν και βρήκαν πρόσβαση σε βασικές παροχές υγείας. Μονάχα από το θάνατό του και μετά, το ίδρυμα Σένα έχει εκπαιδεύσει 100 χιλ. δασκάλους…

Ο συνδυασμός όλων των παραπάνω είναι που τον έκανε τατουάζ στις καρδιές ενός ολόκληρου λαού, αλλά και πολλών άλλων ανά την υφήλιο. Στην Βραζιλία δεν είχα ακόμη την τύχη να πάω, όμως είμαι κάτι παραπάνω από σίγουρος πως σε πολλούς τοίχους, ειδικά σε αυτούς τους ετοιμόρροπους, στις φαβέλες, το κάδρο με την εικόνα του Άιρτον Σένα είναι κρεμασμένο ελάχιστα εκατοστά κάτω από αυτό του Ιησού. Όπως σίγουρος είμαι για την τύχη που θα έχει αν κάποιος θελήσει να κάνει ένα πείραμα: να σταματήσει στη μέση μιας διασταύρωσης στο κέντρο του Σάο Πάολο και να φωνάξει «ο Σένα είναι μαλάκας».

Σημείωση: στο παραπάνω βίντεο από την πρώτη «Θέση του Οδηγού» μετά τον θάνατο του Σένα, ο Άρης Σταθάκης προσφέρει μέσα σε ένα δίλεπτο, ότι πιο @@δάτο έχει ακουστεί στην ελληνική τηλεόραση για τον τρόπο λειτουργίας των ΜΜΕ στην Ελλάδα. Λόγια προφητικά που προανήγγειλαν την κατάντια τους πολλά πολλά χρόνια πριν γιγαντωθεί.

Ο Σένα είναι για την Βραζιλία ότι είναι και ο Παρθενώνας για τους Έλληνες. Δεν είναι ένας άνθρωπος που έφυγε νωρίς. Δεν είναι μια ιστορική προσωπικότητα. Δεν είναι καν ένας ευεργέτης. Ο Σένα για τον βραζιλιάνικο λαό είναι ένα μνημείο που ενσαρκώνει τον πολιτισμό και τα χαρακτηριστικά ολόκληρου του έθνους. Είναι αυτός που έδειξε στον Βραζιλιάνο ότι μπορεί να τα καταφέρει αρκεί, διάολε, να προσπαθήσει.

Πλέον, 21 χρόνια μετά τον θάνατό του, η μνήμη του διαφυλάσσεται από τους συμπατριώτες του ως μνημείο παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς και παραμένει ο Νο1 πρεσβευτής της πατρίδας του ανά την υφήλιο. Αυτός. Κανένας Πελέ. Κανένας Ρονάλντο ή Ροναλντίνιο. Κανένας καλλιτέχνης. Κανένας πολιτικός.

Κανένας άλλος.Το εξαιρετικό ντοκιμαντέρ με τίτλο «Άιρτον Σένα: δικαίωμα στη νίκη»

Το Νοέμβριο του 2003 η εταιρεία ξυριστικών ειδών Gillette ανακοίνωσε μια σειρά προϊόντων τα έσοδα από την οποία θα προσφερόντουσαν για κοινωφελείς σκοπούς. Μαντέψτε ποιανού το πρόσωπο και το όνομα απεικονιζόταν στις συσκευασίες της. Ούτε 10 χρόνια δεν είχαν περάσει από το θάνατό του άλλωστε.

Την επόμενη, η Nike «χρησιμοποιεί» τα λόγια του Σένα για να εμπνεύσει και να ξεπουλήσει, «ντύνοντας» ένα σποτ 30 δευτερολέπτων με αυτά και χρησιμοποιώντας το μότο «Τόλμησε να είσαι Βραζιλιάνος».

Ιστορικό αντίο

Ολόκληρη η μητροπολιτική περιοχή του Σάο Πάολο, δηλαδή η πόλη και οι γύρω περιοχές, στα μέσα του ’90 είχε πληθυσμό 13 με 14 εκατομμύρια. Το πρωί της με τιμές αρχηγού κράτους κηδείας του Σένα, μονάχα στους δρόμους προς το νεκροταφείο από όπου πέρασε η νεκρώσιμη πομπή, είχαν συγκεντρωθεί 4-5 εκ. κόσμου. Δηλαδή περίπου όσοι ενήλικες μπορούσαν να σταθούν στα πόδια τους και δεν έπρεπε να επιτελέσουν κάποιας κομβικής σημασίας υπηρεσία για την πόλη. Στο νεκροταφείο πια, η ουρά των ανθρώπων που περίμεναν για να φιλήσουν το φέρετρο με τη βραζιλιάνικη σημαία και το κίτρινο κράνος, ξεπερνούσε τους 200 χιλιάδες.

Σένα και ποδόσφαιρο

Την Κυριακή του θανάτου του, το Μαρακανά στο Ρίο φιλοξένησε 100.000 οπαδούς για το ντέρμπι της Φλαμένγκο με τη Βάσκο. Ο Σένα ένωσε και αυτούς. Όλοι τους ένωσαν τα χέρια και τις φωνές τους και τραγούδησαν «Ole, ole, ole, ole, Se-nna, Se-nna». Δύο και κάτι μήνες μετά, στο Ρόουζ Μπόουλ της Καλιφόρνια, ο Ρομπέρτο Μπάτζιο σούταρε πάνω από το οριζόντιο δοκάρι του Ταφαρέλ, η Εθνική Βραζιλίας κατακτούσε το Παγκόσμιο Κύπελλο και οι παίκτες της το αφιέρωναν στον «Θεό». Ήδη, άλλωστε, το πανό «Σένα, δεν θα σε ξεχάσουμε» ήταν αναρτημένο στην δική του γωνιά στην εξέδρα σε κάθε ματς της «σελεσάο».

Το Μουντιάλ του 1994 άλλωστε είναι και ο λόγος που αγάπησα και την Εθνική Βραζιλίας. Όχι επειδή έπαιζε ωραίο ποδόσφαιρο. Όχι επειδή το κατάκτησε. Όχι επειδή έπαιζε ένας από τους αγαπημένους μου ποδοσφαιριστές: ο Ρομάριο. Απλά επειδή οι 20-25 εκείνοι τύποι αναγνώρισαν ότι την στιγμή που κατακτούσαν το κορυφαίο τρόπαιο του λαοφιλέστερου σπορ στον πλανήτη, σπάζοντας μάλιστα το ρεκόρ με 4 κατακτήσεις, παρέμεναν πολύ μικροί μπροστά στον Άιρτον Σένα. Δέκα χρόνια μετά πια, το 2004, σε ένα διεθνές φιλικό της Βραζιλίας κόντρα στη Γαλλία στο «Stade de France», οι Γάλλοι στις εξέδρες ξεσπούν σε χειροκροτήματα όταν οι παίκτες της «σελεσάο» αναρτούν πανό εις μνήμην του Σένα: «Σένα, ο αιώνιος πρωταθλητής μας».Ακόμη μια δεκαετία αργότερα, οι παίκτες της Κορίνθιανς, ομάδα της γενέτειράς του, Σάο Πάουλο, αποτίουν φόρο τιμής στον δικό τους παιδικό ήρωα με έναν πρωτοφανή στα ποδοσφαιρικά χρονικά τρόπο:Το μίνι αφιέρωμα του Top Gear για τον Σένα...

Περιττό να αναφερθεί ότι σπουδαίες προσωπικότητες του αθλητισμού, έχουν κατά καιρούς θυμηθεί τα λόγια του και έχουν αφιερώσει λίγες λέξεις για να τον τιμήσουν.

Η επίσημη F1

https://twitter.com/hashtag/RIPAyrton?src=hash

Η ομάδα της ΜακΛάρεν

https://twitter.com/hashtag/OnThisDay?src=hash

Ο τετράκις παγκόσμιος πρωταθλητής, Σεμπάστιαν Φέτελ

https://twitter.com/hashtag/RIPAyrtonSenna?src=hash

Ο πρόεδρος της FIFA, Σεπ Μπλάτερ

https://twitter.com/hashtag/Senna?src=hash

Ο θρυλικός Ιταλός αμυντικός, Φράνκο Μπαρέζι

https://twitter.com/hashtag/F1?src=hash

Ο Ντάνι Άλβες, της Μπαρτσελόνα

Ο Λούκας Λέιβα, της Λίβερπουλ

Ο ηγέτης της Εθνικής Βραζιλίας, Νεϊμάρ

«Όποιος και αν είσαι, όποια και αν είναι η κοινωνική σου θέση, φτωχός ή πλούσιος, να δείχνει πάντα δύναμη και αποφασιστικότητα. Να κάνεις τα πάντα μα αγάπη και βαθιά πίστη στον Θεό και μια μέρα θα φτάσεις στον στόχο σου – Άιρτον Σένα».

Όνομα «ακριβότερο» από όλα τα εκατομμύρια

Το καλοκαίρι του 2010, η Τσέλσι του Ρόμαν Αμπράμοβιτς προσφέρει στη Σάντος ούτε λίγο, ούτε πολύ, 30 εκατομμύρια ευρώ για τον 18χρονο τότε Νεϊμάρ. Ο μικρός έχει ήδη καρφωμένη πάνω του την ταμπέλα του «νέου Πελέ», «νέου Ρονάλντο», «νέου Ροναλντίνιο», γενικώς του νέου «next best thing» του βραζιλιάνικου ποδοσφαίρου.

Το μόνο που χρειάστηκε να ακούσει από την πλευρά της Σάντος για να μην πάρουν τα μυαλά του αέρα και να αρχίσει να ονειρεύεται τα μεγαλεία της Premier League, ήταν ένα όνομα.

Ο ίδιος ο Νεϊμάρ, μιλώντας στο BBC είπε: «Ήταν 23 Αυγούστου του 2010. Ο πατέρας μου και εγώ είχαμε συνάντηση με τον πρόεδρο Λουίς Άλβαρο στα γραφεία της Σάντος. Η Τσέλσι είχε κάνει μια τεράστια πρόταση για μένα. Κατά τη διάρκεια της συζήτησης, ο πρόεδρος ξαφνικά κλείνει τα φώτα, δείχνει προς μια άδεια καρέκλα και μου λέει: ''Αυτό είναι το κάθισμα του κορυφαίου ήρωα της χώρας στα σπορ. Από όταν πέθανε ο Σένα, το κάθισμα αυτό είναι κενό. Αν μείνεις στη Σάντος, θα έχεις κάνει το πρώτο βήμα προς αυτή την καρέκλα''. Αυτό μας έβαλε σε σκέψεις. Αυτή η απόφαση ήταν η κρίσιμη καμπή στην καριέρα και τη ζωή μου. Μέχρι και ο Πελέ με πήρε τηλέφωνο και μου ζήτησε να μείνω».

Την Πρωτομαγιά του '94, ο Νεϊμάρ δεν είχε συμπληρώσει ακόμη δύο χρόνια ζωής. Ο μύθος του Σένα ήταν το μόνο που χρειάστηκε για να παραμείνει στη Σάντος, με τη γνωστή εξέλιξη στην καριέρα του.

Βύρωνας, 1-5-2015

Πολλά χρόνια αργότερα, ρώτησα -αόριστα- την κυρα-Γεωργία, τη μητέρα μου, αν θυμάται κάτι από τη μέρα που πέθανε ο Σένα. Δεν είχα υψηλές προσδοκίες, όμως… «πως δε θυμάμαι. Ξεχνιέται τόση στεναχώρια; Καθόσουν εκεί στην άκρη του καναπέ. Νομίζω δούλευα πρωί, γιατί ήταν απόγευμα και ήμουν σπίτι. Δεν θυμάμαι τι έπαιζε η τηλεόραση, αλλά όταν κατάλαβα τι άκουγες, πάγωσα».

Με κάθε ίχνος ειλικρίνειας, 21 χρόνια μετά, δύο εικόνες φέρνω ξεκάθαρα στο μυαλό μου από εκείνη τη στιγμή. Δεν ορκίζομαι καν ότι είναι από την ίδια μέρα –ίσως από την επόμενη.

Ένα παιδάκι 11 χρονών να βρίσκεται στο τότε σαλόνι του 3αριού στην Τιμοθέου στο Παγκράτι, καθιστό οκλαδόν στο χαλί με την πλάτη να ακουμπάει στον τριθέσιο καναπέ –όπως του άρεσε– και μπροστά του αραδιασμένο οτιδήποτε παιχνίδι θύμιζε στο ελάχιστο F1. Και την εικόνα της μητέρας του. Όρθια, δίπλα στη συρόμενη πόρτα του σαλονιού να το κοιτάει για λίγο ασάλευτη, αμίλητη -σα να θέλει να δει την αντίδρασή του πριν μιλήσει- και τελικά να κάνει αναστροφή για να χαθεί ξανά από το βλέμμα. Ένα παιδάκι 11 χρονών να παρακολουθεί αμίλητο το ακόμη τεράστιο σε όγκο «κουτί».

Πάνω από δύο δεκαετίες μετά και περισσότερα από 10 χιλ. χιλιόμετρα μακριά από τον τόπο καταγωγής του Σένα, ένας τύπος που δεν έχει την παραμικρή σχέση με τη Βραζιλία και που πλέον διανύει την τέταρτη δεκαετία της ζωής του, εξακολουθεί να ζει μια διαφορετική Πρωτομαγιά. Έκτοτε, η μέρα αυτή δεν του θυμίζει ούτε αγώνες, ούτε απεργίες, ούτε Άνοιξη, ούτε λουλούδια.

Μοναδική ανάμνηση είναι ένα παιδάκι να κλαίει μόνο του μπροστά στην τηλεόραση.

SDNA Google news
ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΤΟ SDNA logo ΣΤΟ GOOGLE NEWS
Παρακολουθώντας τον Θεό (σου) να πεθαίνει
EVENTS